Η μετάδοση γίνεται μέσω δαγκώματος ή γρατζουνιάς από μολυσμένο ζώο ή όταν το σάλιο ή άλλα σωματικά υγρά του έρθουν σε επαφή με τα μάτια, τη μύτη, το στόμα ή ανοιχτές πληγές.

Στον Καναδά καταγράφονται κάθε χρόνο αρκετές χιλιάδες περιστατικά λύσσας σε ζώα, ωστόσο στους ανθρώπους η νόσος είναι εξαιρετικά σπάνια. Από το 1924 έχουν αναφερθεί μόλις 28 ανθρώπινα κρούσματα σε ολόκληρη τη χώρα.

Το συγκεκριμένο περιστατικό ήταν το πρώτο κρούσμα λύσσας που αποκτήθηκε εντός της επαρχίας του Οντάριο από το 1967.

Η λύσσα παραμένει μία από τις πιο θανατηφόρες λοιμώξεις στον κόσμο

Στις Ηνωμένες Πολιτείες λιγότεροι από δέκα άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από λύσσα, σύμφωνα με τα στοιχεία των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Ωστόσο, ο οργανισμός προειδοποιεί ότι η νόσος εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, καθώς ο ιός κυκλοφορεί στην άγρια πανίδα σχεδόν σε ολόκληρη τη χώρα, με μοναδική εξαίρεση τη Χαβάη.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η λύσσα εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε περισσότερες από 150 χώρες, κυρίως στην Αφρική και την Ασία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), προκαλεί δεκάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο, ενώ το 40% των θυμάτων είναι παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών.

Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι το 99% των περιστατικών λύσσας στους ανθρώπους οφείλεται σε δαγκώματα μολυσμένων σκύλων. Ωστόσο, στην αμερικανική ήπειρο, όπου η νόσος στους σκύλους έχει σε μεγάλο βαθμό τεθεί υπό έλεγχο, οι νυχτερίδες αποτελούν πλέον τη σημαντικότερη πηγή μετάδοσης του ιού.

Στον Καναδά, εκτός από τις νυχτερίδες, συχνοί φορείς του ιού είναι επίσης οι βρωμοκούναβοι (skunks) και οι αλεπούδες.

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μήνες μετά

Σύμφωνα με την Canadian Veterinary Medical Association (εθνική ένωση κτηνιάτρων του Καναδά), τα συμπτώματα της λύσσας στους ανθρώπους εμφανίζονται συνήθως από 20 έως 60 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εκδηλωθούν πολύ νωρίτερα ή αρκετούς μήνες αργότερα.

Στα αρχικά στάδια, η νόσος μοιάζει με μια κοινή ίωση και εκδηλώνεται με πυρετό, πονοκέφαλο, αδυναμία ή πόνο στο σημείο όπου εισήλθε ο ιός στον οργανισμό.

Καθώς εξελίσσεται, προκαλεί δυσκολία στην κατάποση, υπερβολική παραγωγή σάλιου, μυϊκούς σπασμούς, επιληπτικές κρίσεις, σύγχυση, έντονο άγχος, υδροφοβία (φόβο για το νερό) και σοβαρές διαταραχές της συμπεριφοράς.

Τι πρέπει να κάνετε μετά από επαφή με άγριο ζώο

Οι ειδικοί συμβουλεύουν να μην πλησιάζει κανείς άγνωστα ή άγρια ζώα και να μην επιτρέπει στα κατοικίδια να κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα. Παράλληλα, συνιστούν να αναφέρονται στις αρμόδιες υπηρεσίες τυχόν άγρια ζώα που παρουσιάζουν ασυνήθιστη συμπεριφορά και να λαμβάνονται μέτρα ώστε νυχτερίδες και άλλα άγρια ζώα να μην μπορούν να εισέλθουν σε κατοικίες.

Τα CDC συστήνουν επίσης οι ιδιοκτήτες να διατηρούν τα κατοικίδιά τους πλήρως εμβολιασμένα κατά της λύσσας και όσοι πρόκειται να ταξιδέψουν σε περιοχές υψηλού κινδύνου να συμβουλεύονται τον γιατρό τους σχετικά με τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα.

Εάν κάποιος δεχθεί δάγκωμα ή γρατζουνιά από ζώο, οι καναδικές κτηνιατρικές αρχές συνιστούν να πλύνει αμέσως και σχολαστικά την πληγή με άφθονο νερό και σαπούνι για τουλάχιστον 15 λεπτά, να εφαρμόσει αντισηπτικό με βάση το αλκοόλ και να αναζητήσει χωρίς καθυστέρηση ιατρική βοήθεια.

Η έγκαιρη θεραπεία σώζει ζωές

Οι γιατροί υπογραμμίζουν ότι η λεγόμενη μετα-εκθεσιακή προφύλαξη (Post-Exposure Prophylaxis – PEP), η οποία περιλαμβάνει αντιλυσσικά εμβόλια και χορήγηση ειδικής ανοσοσφαιρίνης, μπορεί να αποτρέψει πλήρως την εκδήλωση της νόσου, εφόσον χορηγηθεί εγκαίρως, πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Αντίθετα, όταν η λύσσα εκδηλωθεί κλινικά, δεν υπάρχει σήμερα καθιερωμένη και αποτελεσματική θεραπεία. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο θάνατος επέρχεται μέσα σε επτά έως δεκατέσσερις ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων.

Οι γιατροί του Πανεπιστημίου της Μανιτόμπα τονίζουν ότι οι νυχτερίδες μπορεί να μην εμφανίζουν τα κλασικά σημάδια της λύσσας. Για τον λόγο αυτό, κάθε άμεση επαφή ανθρώπου με νυχτερίδα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως περιστατικό υψηλού κινδύνου και να αξιολογείται άμεσα από γιατρό, ακόμη και όταν δεν υπάρχει εμφανές δάγκωμα ή τραυματισμός.