PLUS
Η Φεντερίκα Μογκερίνι, πρώην επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μέχρι πρότινος πρύτανης του Κολλεγίου της Ευρώπης, υπέβαλε την παραίτησή της μετά την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος της στο πλαίσιο έρευνας για απάτη και διαφθορά. Η εξέλιξη αυτή κλονίζει έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους θεσμούς ευρωπαϊκής εκπαίδευσης και ανοίγει νέο κεφάλαιο στην υπόθεση της Διπλωματικής Ακαδημίας της ΕΕ.
Σε επιστολή της προς το προσωπικό, η Μογκερίνι υπογράμμισε ότι αποχωρεί «με βάση τις αρχές αυστηρότητας και δικαιοσύνης» που –όπως τόνισε– χαρακτήριζαν την άσκηση των καθηκόντων της. Παράλληλα, ανακοίνωσε πως εγκαταλείπει και τη διεύθυνση της νεοσύστατης Διπλωματικής Ακαδημίας, η οποία αποτελεί το επίκεντρο της δικαστικής διερεύνησης.
Οι κατηγορίες και η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η υπόθεση αφορά υποψίες ότι εμπιστευτικές πληροφορίες γύρω από τον διαγωνισμό για τη δημιουργία της Ακαδημίας κοινοποιήθηκαν παρανόμως σε έναν από τους συμμετέχοντες. Η Ακαδημία εγκαινιάστηκε το 2023 στο Κολλέγιο της Ευρώπης και χρηματοδοτήθηκε με σχεδόν ένα εκατομμύριο ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) απήγγειλε κατηγορίες εις βάρος της Μογκερίνι και δύο ακόμη προσώπων, κάνοντας λόγο για απάτη, διαφθορά σε δημόσιες συμβάσεις, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου. Ωστόσο, η υπηρεσία υπενθυμίζει πως όλοι θεωρούνται αθώοι μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.
Η δικηγόρος της Μογκερίνι, Μαριαπάολα Τσέρτσι, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η πελάτισσά της θα αθωωθεί, αναφέροντας ότι παρουσίασε «διαύγεια και ηρεμία» κατά τη διάρκεια της πολύωρης ανάκρισής της.
Οι πολιτικές και θεσμικές διαστάσεις
Η Μογκερίνι, που διετέλεσε ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική την περίοδο 2014–2019, είχε αναλάβει σημαντικό ρόλο στην ίδρυση της Διπλωματικής Ακαδημίας. Μόλις τον Σεπτέμβριο είχε ξεκινήσει τη δεύτερη θητεία της στο Κολλέγιο της Ευρώπης, θεσμό με μεγάλη βαρύτητα στον χώρο των ευρωπαϊκών σπουδών.
Η έρευνα αγγίζει και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Ο Στέφανο Σανίνο, πρώην γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, βρίσκεται επίσης αντιμέτωπος με κατηγορίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι δεν ασκεί πλέον τα καθήκοντά του και ότι έχει λάβει άδεια μέχρι τη συνταξιοδότησή του στο τέλος του έτους.
Σε επιστολή προς το προσωπικό ο Σανίνο δηλώνει «βέβαιος ότι όλα θα διευκρινιστούν», εκφράζοντας εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη.
Πολιτικοί αντίκτυποι και διεθνείς αντιδράσεις
Η υπόθεση αναμένεται να προσφέρει εύφορο έδαφος στους επικριτές των ευρωπαϊκών θεσμών. Ήδη ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λαντάου, σχολίασε την υπόθεση ανασύροντας παλαιότερες θέσεις της Μογκερίνι για την Κούβα, τις οποίες είχε χαρακτηρίσει «εξωφρενικές» και ευνοϊκές προς το καθεστώς της Αβάνας.
Το σχόλιό του παραπέμπει στην έκθεση της EEAS του 2016, που περιέγραφε την Κούβα ως «μονοκομματική δημοκρατία» — μια διατύπωση που είχε προκαλέσει τότε έντονη συζήτηση.
Ένα σκάνδαλο με ευρύτερες συνέπειες
Με τις έρευνες να συνεχίζονται στο Κολλέγιο της Ευρώπης, στις Βρυξέλλες και στην κατοικία της πρώην αξιωματούχου, το σκάνδαλο δεν φαίνεται να περιορίζεται μόνο σε διοικητικές παρατυπίες. Η υπόθεση αναδεικνύει ερωτήματα για τις διαδικασίες, τη διαφάνεια και τις ισορροπίες ισχύος εντός της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η παραίτηση της Μογκερίνι σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή για την Ακαδημία των μελλοντικών Ευρωπαίων διπλωματών — και πιθανότατα για την ίδια την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.
