PLUS
Υπάρχουν ποδοσφαιρικοί αγώνες που διαρκούν ενενήντα λεπτά. Και υπάρχουν παιχνίδια που δεν τελειώνουν ποτέ.
Του Νίκου Βασιλειάδη
Κάθε φορά που η Αγγλία συναντά την Αργεντινή σε Παγκόσμιο Κύπελλο, το χρονόμετρο μοιάζει να γυρίζει πίσω. Οι εξέδρες αλλάζουν, οι φανέλες εκσυγχρονίζονται, οι ποδοσφαιριστές γίνονται άλλοι, όμως το σενάριο παραμένει σχεδόν αναλλοίωτο. Σαν να πρόκειται για μια ταινία που γυρίζεται ξανά και ξανά, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές αλλά με το ίδιο πάντα φινάλε: ένταση, πάθος, αμφισβήτηση, εθνική υπερηφάνεια.
Το βράδυ που οι δύο ομάδες συναντώνται ξανά στον ημιτελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026, στην Ατλάντα, το παιχνίδι αρχίζει πολύ πριν από τη σέντρα. Ξεκινά στο Γουέμπλεϊ του 1966, περνά από το Αζτέκα του 1986, σταματά για λίγο στο Σεντ Ετιέν του 1998 και συνεχίζει μέχρι σήμερα, σαν μια ιστορία που αρνείται να γίνει παρελθόν.
Κάθε μεγάλη αντιπαλότητα χτίζεται πάνω σε εικόνες που δεν ξεθωριάζουν ποτέ. Στην περίπτωση της Αγγλίας και της Αργεντινής, αυτές οι εικόνες είναι χαραγμένες στη μνήμη του παγκόσμιου ποδοσφαίρου: ο Ράτιν που αποχωρεί εξοργισμένος από το Γουέμπλεϊ, ο Μαραντόνα που μέσα σε τέσσερα λεπτά περνά από το «Χέρι του Θεού» στο «Γκολ του Αιώνα», ο Μπέκαμ που βλέπει την κόκκινη κάρτα και μαζί της να καταρρέει ολόκληρος ο κόσμος του. Δεν είναι απλώς στιγμιότυπα από διαφορετικά Μουντιάλ. Είναι τα κεφάλαια ενός ποδοσφαιρικού έπους που γράφεται εδώ και έξι δεκαετίες.
Η πρώτη πράξη γράφτηκε το 1966.
Στο Γουέμπλεϊ, ο αρχηγός της Αργεντινής Αντόνιο Ράτιν αποβάλλεται από τον Γερμανό διαιτητή χωρίς καν να καταλαβαίνει γιατί. Οι κίτρινες και οι κόκκινες κάρτες δεν υπάρχουν ακόμη. Εκείνος αρνείται να εγκαταλείψει τον αγωνιστικό χώρο, διαμαρτύρεται, δείχνει το περιβραχιόνιό του, κοιτάζει το πλήθος σαν να ζητά δικαιοσύνη. Οι αστυνομικοί τελικά τον συνοδεύουν εκτός γηπέδου. Η Αγγλία προκρίνεται και αργότερα κατακτά το μοναδικό της Παγκόσμιο Κύπελλο, όμως στην Αργεντινή η αποβολή του Ράτιν μετατρέπεται σε εθνικό τραύμα. Ο Άγγλος προπονητής Αλφ Ράμσεϊ χαρακτηρίζει τους αντιπάλους «ζώα». Οι λέξεις αποδεικνύονται πιο ανθεκτικές από το ίδιο το αποτέλεσμα.
Είκοσι χρόνια αργότερα, η ιστορία επιστρέφει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση.
Το σκηνικό είναι το Στάδιο Αζτέκα στο Μεξικό. Έχουν περάσει μόλις τέσσερα χρόνια από τον πόλεμο των Φόκλαντ και οι πληγές παραμένουν ανοιχτές. Μέσα σε τέσσερα λεπτά, ο Ντιέγκο Μαραντόνα γράφει δύο από τις πιο διάσημες σκηνές στην ιστορία του αθλητισμού. Πρώτα σηκώνει διακριτικά το αριστερό του χέρι και νικά τον Πίτερ Σίλτον με ένα γκολ που ολόκληρος ο κόσμος θα μάθει ως το «Χέρι του Θεού». Λίγο αργότερα διασχίζει σχεδόν μόνος του το μισό γήπεδο, αφήνοντας πίσω του πέντε Άγγλους ποδοσφαιριστές πριν σκοράρει αυτό που η FIFA θα ονομάσει αργότερα «Γκολ του Αιώνα». Δύο γκολ, τέσσερα λεπτά, δύο εντελώς διαφορετικοί τρόποι να γραφτεί η αθανασία.
Η τρίτη πράξη έχει πρωταγωνιστή έναν νεαρό Άγγλο με ξανθά μαλλιά.
Στο Μουντιάλ του 1998, ο Ντέιβιντ Μπέκαμ αντιδρά σε ένα μαρκάρισμα του Ντιέγκο Σιμεόνε. Μια κίνηση του ποδιού αρκεί. Η κόκκινη κάρτα υψώνεται και μαζί της αλλάζει ολόκληρη η ζωή του. Η Αγγλία αποκλείεται στα πέναλτι, ο Μπέκαμ επιστρέφει στην πατρίδα ως ο άνθρωπος που «πρόδωσε» το έθνος και γίνεται στόχος πρωτοφανούς δημόσιας κατακραυγής, μέχρι τη δικαίωσή του τέσσερα χρόνια αργότερα.
Γι’ αυτό και κάθε νέα αναμέτρηση Αγγλίας–Αργεντινής μοιάζει λιγότερο με ποδοσφαιρικό αγώνα και περισσότερο με καινούργιο κεφάλαιο μιας ιστορίας που κανείς δεν έγραψε από την αρχή αλλά όλοι συνεχίζουν να αφηγούνται.
Όταν οι δύο ομάδες βγουν στον αγωνιστικό χώρο της Ατλάντα, δεν θα αναμετρηθούν μόνο έντεκα ποδοσαιριστές απέναντι σε έντεκα. Μαζί τους θα μπουν ο Αντόνιο Ράτιν και η αποβολή του στο Γουέμπλεϊ, ο Ντιέγκο Μαραντόνα με το «Χέρι του Θεού» και το «Γκολ του Αιώνα», ο Πίτερ Σίλτον που ακόμη αρνείται να συγχωρήσει εκείνη τη στιγμή, ο Ντέιβιντ Μπέκαμ και η κόκκινη κάρτα που τον μετέτρεψε από εθνικό ίνδαλμα σε αποδιοπομπαίο τράγο. Κυρίως, όμως, θα μπουν στο γήπεδο οι σκιές ενός πολέμου που δεν έσβησε ποτέ ολοκληρωτικά από τη συλλογική μνήμη.
Τα Φόκλαντ, η Μάργκαρετ Θάτσερ, ο στρατηγός Γκαλτιέρι, οι 649 Αργεντινοί και οι 255 Βρετανοί που έχασαν τη ζωή τους το 1982 εξακολουθούν να στοιχειώνουν κάθε αναμέτρηση των δύο εθνικών ομάδων. Για τους περισσότερους φιλάθλους είναι ένας ημιτελικός. Για πολλούς Άγγλους και Αργεντινούς είναι κάτι πολύ περισσότερο: μια συμβολική αναμέτρηση για την ιστορία, την εθνική υπερηφάνεια και μια αντιπαλότητα που ο χρόνος δεν κατάφερε ποτέ να σβήσει.
Υπάρχουν μεγάλες ποδοσφαιρικές αντιπαλότητες. Υπάρχουν ντέρμπι που γράφουν ιστορία. Η Αγγλία απέναντι στην Αργεντινή, όμως, ανήκει σε μια διαφορετική κατηγορία. Δεν είναι απλώς ένας ποδοσφαιρικός αγώνας. Είναι η συνάντηση δύο εθνικών αφηγήσεων που κουβαλούν πόλεμο, πολιτική, μνήμη, ήρωες και τραύματα. Και ίσως γι’ αυτό, κάθε φορά που οι δύο ομάδες αντικρίζονται σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο, η σέντρα δεν σηματοδοτεί την έναρξη ενός ακόμη αγώνα· σηματοδοτεί την επιστροφή ενός από τους πιο ισχυρούς μύθους στην ιστορία του παγκόσμιου αθλητισμού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μουντιάλ 2026: Απέναντι σε αυτόν τον αντίπαλο θα διεκδικήσει η Ισπανία το τρόπαιο
