PLUS
Η Δανία αντιμετωπίζει περισσότερες εξωτερικές απειλές από ό,τι εδώ και πολλά χρόνια, εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών συγκρούσεων και αμφιβολιών για τη δέσμευση των ΗΠΑ στην ασφάλεια της Ευρώπης, δήλωσε την Τετάρτη η υπηρεσία στρατιωτικών πληροφοριών (FE) της χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Η προειδοποίηση από την υπηρεσία στρατιωτικών πληροφοριών της Δανίας δεν ήρθε σαν έκπληξη∙ ήρθε σαν επιβεβαίωση ενός φόβου που καιρό τώρα σιγοβράζει κάτω από την ευρωπαϊκή καθημερινότητα. Οι απειλές δεν βρίσκονται πια στο επίπεδο της θεωρίας. Έχουν μετατραπεί σε πρακτικές, απτές και ύπουλες ενέργειες, σχεδιασμένες να κινούνται κάτω από το ραντάρ των παραδοσιακών ορισμών της σύγκρουσης.
Η Ρωσία — και άλλοι δρώντες που παρακολουθούν στενά την αποτελεσματικότητα αυτών των τακτικών — φαίνεται πως έχουν περάσει οριστικά στη λογική του «πολέμου χωρίς πόλεμο». Σμήνη drones πάνω από κρίσιμες υποδομές, παρεμβολές σε συστήματα επικοινωνιών, κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση και στοχευμένη δολιοφθορά συνθέτουν μια νέα μορφή αντιπαράθεσης: αόρατη, διάχυτη, διαρκής. Μια μορφή που δεν επιτρέπει θεαματικές εικόνες εισβολής, αλλά μπορεί να παραλύσει μια χώρα σε λίγες μόνο ώρες.
Η Δανία, για δεκαετίες σημείο αναφοράς σταθερότητας και κοινωνικής ηρεμίας, βρίσκεται σήμερα στην πρώτη γραμμή αυτής της νέας αντιπαράθεσης. Το πρόσφατο κλείσιμο αεροδρομίων ως μέτρο αντιμετώπισης μη αναγνωρίσιμων drones δεν ήταν απλώς ένα επεισόδιο «τεχνικής φύσης». Ήταν ένα σύμπτωμα μιας εποχής όπου η ασφάλεια γίνεται αντιληπτή όχι ως δεδομένο, αλλά ως εύθραυστο κατασκεύασμα. Η κάθε πτήση, το κάθε δίκτυο, η κάθε κρίσιμη υποδομή μπορεί να γίνει στόχος — και η ερώτηση δεν είναι πια «αν», αλλά «πότε».
Αυτή η διάχυτη αβεβαιότητα — η παρατεταμένη διάρρηξη της εμπιστοσύνης που ένιωθαν οι Ευρωπαίοι στις θεσμικές τους ασπίδες — είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή. Διότι ο νέος αυτός πόλεμος δεν στοχεύει μόνο σε υποδομές ή μηχανισμούς· στοχεύει στη συλλογική ψυχολογία, στην αίσθηση ότι οι κοινωνίες μας μπορούν να λειτουργούν χωρίς φόβο.
Η Δανία, με πρωθυπουργό τη Mette Frederiksen, εκπέμπει ένα μήνυμα που απευθύνεται σε ολόκληρη την ήπειρο: ή η Ευρώπη αποφασίζει να αντιμετωπίσει αυτήν τη νέα πραγματικότητα με ταχύτητα, σοβαρότητα και επενδύσεις, ή θα παραμείνει εκτεθειμένη — όχι σε έναν κλασικό πόλεμο, αλλά σε έναν συνεχόμενο πόλεμο φθοράς. Αυτό σημαίνει ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας, συστημάτων anti-drone, στεγανοποίηση των ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών δικτύων, και κυρίως σοβαρή πολιτική βούληση να αντιμετωπιστούν οι «γκρίζες ζώνες» του υβριδικού πολέμου.
Το ευρωπαϊκό αφήγημα περί ασφάλειας χρειάζεται επειγόντως αναθεώρηση. Η εποχή των αρμάτων μάχης και των ευδιάκριτων μετώπων έχει παρέλθει. Στη θέση της έχει αναδυθεί μια καθημερινότητα όπου η επιθετικότητα δεν αναγγέλλεται, δεν δηλώνεται και συχνά δεν αναγνωρίζεται παρά μόνο εκ των υστέρων.
Η Δανία δεν είναι εξαίρεση. Είναι προειδοποίηση. Και η Ευρώπη καλείται να απαντήσει πριν οι ψίθυροι του «νέου πολέμου» μετατραπούν σε οικεία κανονικότητα — μια κανονικότητα στην οποία κανείς δεν θέλει να συνηθίσει.
