Πολιτική αμηχανία στις Βρυξέλλες: Η Ουκρανία και ο φόβος του κόστους

Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών συζητήσεων επανήλθε το ζήτημα της στήριξης της Ουκρανίας, με τον Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ να θέτει με δραματικούς όρους το δίλημμα που, όπως υποστήριξε, αντιμετωπίζει η Ευρώπη: «Ή χρήματα σήμερα ή αίμα αύριο». Κατά την άποψή του, η ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών κρίνεται ήδη στα πεδία των μαχών στην Ουκρανία, καθώς η αποτροπή της ρωσικής προέλασης εκεί ενδέχεται να αποτρέψει μια μελλοντική σύγκρουση εντός ευρωπαϊκού εδάφους.

Η πρόσφατη σύνοδος κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες έδωσε μια σαφή –αν και όχι αδιαμφισβήτητη– απάντηση στο ερώτημα της χρηματοδότησης: κοινός δανεισμός. Οι ηγέτες των κρατών-μελών συμφώνησαν στη λήψη δανείων ύψους 90 δισ. ευρώ από τις αγορές, προκειμένου να στηριχθεί οικονομικά η Ουκρανία για τα επόμενα δύο χρόνια. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, «η δέσμευση επιτεύχθηκε», ωστόσο το παρασκήνιο αποκαλύπτει βαθιές διαφωνίες.

Η συζήτηση για το ποιος θα επωμιστεί το κόστος διχάζει εδώ και μήνες τα κράτη-μέλη. Μετά τη διακοπή της αμερικανικής χρηματοδότησης προς το Κίεβο, έπειτα από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η Ευρώπη κλήθηκε να καλύψει το κενό. Παρά τις αυξημένες συνεισφορές, οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις δεν επαρκούν για να αντικαταστήσουν πλήρως τη στήριξη των ΗΠΑ.

Στο τραπέζι είχε τεθεί η πρόταση αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στο Βέλγιο, με στόχο τη χρηματοδότηση ενός μεγάλου δανείου προς την Ουκρανία. Ωστόσο, οι έντονες επιφυλάξεις της βελγικής κυβέρνησης, λόγω φόβων για νομικές συνέπειες και ρωσικά αντίποινα, οδήγησαν τελικά στην εγκατάλειψη του σχεδίου αυτού και στην υιοθέτηση της λύσης του κοινού δανεισμού.

Σύμφωνα με το τελικό πλαίσιο της συμφωνίας, ο δανεισμός θα καλυφθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ μελλοντικά δεν αποκλείεται να χρησιμοποιηθούν ρωσικά κεφάλαια για την αποπληρωμή του. Ωστόσο, τρεις χώρες –Ουγγαρία, Τσεχία και Σλοβακία– επέλεξαν να μην συμμετάσχουν στο σχήμα, μετατρέποντας ουσιαστικά την κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια σε πρωτοβουλία 24 κρατών.

Την ίδια στιγμή, τα οικονομικά δεδομένα παραμένουν δυσοίωνα για το Κίεβο. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η Ουκρανία αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό 72 δισ. ευρώ για το επόμενο έτος. Το Ινστιτούτο του Κιέλου επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις για το 2025 κινούνται στα χαμηλότερα επίπεδα από την έναρξη του πολέμου, ενώ οι ανισότητες στις εθνικές συνεισφορές διευρύνονται.

Παρά το γεγονός ότι η ΕΕ διαθέτει σαφώς ισχυρότερη οικονομία από τη Ρωσία, η πολιτική βούληση παραμένει κατακερματισμένη. Η κόπωση των ευρωπαϊκών κοινωνιών, όπως καταγράφεται και σε πρόσφατες δημοσκοπήσεις, εντείνει τον δισταγμό των κυβερνήσεων να αναλάβουν μεγαλύτερο οικονομικό βάρος. Έτσι, η Ένωση φαίνεται να επιλέγει τη λύση του δανεισμού ως τη λιγότερο πολιτικά επώδυνη, ακόμη κι αν αυτή δεν απαντά πλήρως στις ανάγκες της Ουκρανίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Συνελήφθη στην Πάτρα μέλος εγκληματικής ομάδας που εξαπατούσε πολίτες – Ζημία άνω των 120.000 ευρώ