Αυτοκτονίες στην Ελλάδα: Τάσεις, στατιστικά και τι δείχνουν τα τελευταία χρόνια – Οι δωρεάν φορείς υποστήριξης

Η αυτοκτονία αποτελεί μια από τις πιο δύσκολες και ταυτόχρονα λιγότερο ορατές κοινωνικές προκλήσεις για την Ελλάδα – Τα τελευταία δύο 24ωρα έχουν γίνει γνωστές δύο περιπτώσεις συνανθρώπων μας που απείλησαν ότι θα βάλουν τέλος στη ζωή τους 

Παρότι η χώρα παραδοσιακά βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τα τελευταία χρόνια οι τάσεις δείχνουν αύξηση, ενώ οι ειδικοί επισημαίνουν σοβαρές ελλείψεις στην καταγραφή και την πρόληψη.

Πόσες αυτοκτονίες καταγράφονται σήμερα;

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών της μη κυβερνητικής οργάνωσης Κλίμακα δείχνουν ότι το 2024 καταγράφηκαν 469 περιστατικά αυτοκτονίας στην Ελλάδα, με τους άνδρες να αντιστοιχούν στο 86% των περιπτώσεων.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν μια αύξηση σε σχέση με το 2023, όταν είχαν καταγραφεί 451 αυτοκτονίες, σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα που δημοσιοποίησε η ίδια οργάνωση.

Παραγωγικές υποεκτιμήσεις είναι επίσης πιθανές, καθώς στη χώρα δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα καταγραφής των απόπειρων αυτοκτονίας που καταλήγουν στο νοσοκομείο, με αποτέλεσμα το φαινόμενο να «κρύβεται» σε μεγάλο βαθμό πίσω από τα επίσημα νούμερα.

Τάση των τελευταίων ετών

Αν εξετάσει κανείς την εξέλιξη της αυτοκτονίας στην Ελλάδα την τελευταία πενταετία, παρατηρείται αύξηση. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από τις αρχές και φορείς, οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν κατά περίπου 25% μεταξύ 2020 και 2022, με το σύνολο των καταγεγραμμένων περιπτώσεων για το 2022 να φτάνει περίπου τις 600.

Τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) δείχνουν επίσης ότι οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν κατά 11,2% το 2022 σε σχέση με το 2021, εντείνοντας τις ανησυχίες για το φαινόμενο.

Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο;

Τα δεδομένα δείχνουν ότι:

  • Οι άνδρες έχουν πολύ υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονίας από ό,τι οι γυναίκες, με τη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων να αφορά άνδρες.

  • Ηλικιακά, τις υψηλότερες καταγραφές παρουσιάζουν άτομα στις ηλικίες 50–54 ετών και επίσης στις ηλικίες 20–24 ετών, γεγονός που δείχνει ότι τόσο η μεσήλικη όσο και η νεότερη ηλικιακή ομάδα αντιμετωπίζουν σημαντικό κίνδυνο.

  • Ευάλωτες ομάδες, όπως οι κάτοικοι σε καταυλισμούς προσφύγων, οι επαγγελματίες με υψηλό στρες (π.χ. στρατιωτικό και αστυνομικό προσωπικό), και άτομα σε φυλακές ή νοσοκομεία, παρουσιάζουν αυξημένους δείκτες.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι για κάθε αυτοκτονία καταγράφονται 20 έως 30 απόπειρες, γεγονός που καθιστά το πραγματικό μέγεθος του φαινομένου πολύ μεγαλύτερο από ό,τι αποτυπώνεται στα επίσημα στατιστικά.

Τι δείχνουν οι επιστήμονες

Παρά την αυξητική τάση, μεγάλο μέρος των στοιχείων θεωρείται υποκαταγεγραμμένο – ιδίως οι απόπειρες που δεν τελειώνουν σε θάνατο – επειδή η Ελλάδα δεν διαθέτει πλήρες εθνικό σύστημα παρακολούθησης. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και τα επίσημα στοιχεία πιθανότατα υποτιμούν το μέγεθος του προβλήματος.

Επιστήμονες και φορείς καλούν για ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, καλύτερη καταγραφή και ευαισθητοποίηση του κοινού, καθώς αυτό θεωρείται κρίσιμο για την πρόληψη και την έγκαιρη υποστήριξη ανθρώπων που βρίσκονται σε κίνδυνο.

Φορείς υποστήριξης

Όσοι αισθάνονται ψυχολογική πίεση ή σκέφτονται την αυτοκτονία μπορούν να απευθυνθούν σε φορείς που προσφέρουν δωρεάν και ανώνυμη ψυχολογική βοήθεια. Στην Ελλάδα λειτουργούν μεταξύ άλλων:

  • Κλίμακα – Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών: 24ωρη γραμμή υποστήριξης 210 3615 000

  • Χαμόγελο του Παιδιού – Γραμμή SOS 1056 για παιδιά και εφήβους

  • Γραμμή Υποστήριξης Ενηλίκων 1018 (Μονάδα Ελέγχου και Πρόληψης Αυτοκτονιών)

  • Μπορούν επίσης να απευθυνθούν σε ψυχολόγους ή ψυχιάτρους των δημόσιων νοσοκομείων και των Κέντρων Ψυχικής Υγείας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Κορυδαλλός: Συναγερμός για απόπειρα αυτοκτονίας – Σε εξέλιξη επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ. και της Πυροσβεστικής

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΕΣ στιγμές στις «Αποκαλύψεις»: Το “ξέσπασμα” του άνδρα που απειλoύσε να αυτοκτονήσει και η καθοριστική παρέμβαση Κουσουλού – Κατερινόπουλου



ΣΧΕΤΙΚΑ

eXclusive

eTop

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ