PLUS
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, εξετάζει διάφορες στρατιωτικές επιλογές σε βάρος του Ιράν που περιλαμβάνουν ακόμη και στοχευμένα πλήγματα κατά υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων και εγκαταστάσεων ασφαλείας, με στόχο να αναζωπυρώσει τις μαζικές διαδηλώσεις που έχουν συγκλονίσει την Τεχεράνη και άλλες πόλεις. Οι προτάσεις, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, περιλαμβάνουν επίσης επιλογές ευρύτερων επιχειρήσεων εναντίον υποδομών, συμπεριλαμβανομένων μέρους του πυραυλικού ή πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Παρότι ακόμη δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση, οι συζητήσεις στη διοίκηση Τραμπ αντικατοπτρίζουν μια στρατηγική που δεν στοχεύει απλώς στην καταστροφή υποδομών, αλλά στην απόπειρα να προκαλέσει πολιτική αποσταθεροποίηση από το εσωτερικό του Ιράν. Η ιδέα είναι να δημιουργηθούν «συνθήκες» που θα ενθαρρύνουν τους αντιφρονούντες να επιστρέψουν στους δρόμους και να ενισχύσουν την πίεση κατά του καθεστώτος.
Το πλαίσιο των διαδηλώσεων και της καταστολής
Το τελευταίο διάστημα, το Ιράν βιώνει ένα από τα πιο αιματηρά κύματα διαδηλώσεων των τελευταίων δεκαετιών, με χιλιάδες νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις, σύμφωνα με μη κυβερνητικές πηγές και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν εξαιτίας οικονομικών δυσκολιών και έχουν εξελιχθεί σε ευρύτερη κοινωνική και πολιτική κρίση.
Η καταστολή από τις αρχές ήταν σκληρή και μαζική, με αναφορές για χιλιάδες νεκρούς μεταξύ των διαδηλωτών. Αυτή η βίαιη αντιμετώπιση έχει προκαλέσει διεθνή καταδίκη και πιέσεις για μέτρα κατά των υπεύθυνων.
Αντιδράσεις από συμμάχους και χώρες της περιοχής
Ακόμη και ανάμεσα στους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή παρατηρείται επιφύλαξη. Αξιωματούχοι από χώρες του Κόλπου και της Μέσης Ανατολής έχουν τονίσει ότι αεροπορικά ή στρατιωτικά πλήγματα από μόνα τους δεν θα οδηγήσουν σε πτώση του ιρανικού καθεστώτος. Πολλοί φοβούνται ότι τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να εντείνει την αστάθεια, με το Ιράν να απαντά στρατιωτικά, ιδίως απέναντι στα συμφέροντα των χωρών του Κόλπου ή των ΗΠΑ στην περιοχή.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για παράδειγμα, έχουν δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου, του εδάφους ή των εδαφικών υδάτων τους για ενέργειες εναντίον του Ιράν, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή τους για ουδετερότητα και περιφερειακή σταθερότητα.
Οι κίνδυνοι μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια στρατιωτική επιχείρηση — ειδικά αν δεν υποστηριχθεί από ευρύτερη στρατηγική — θα μπορούσε να φέρει αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αντί να αναζωπυρώσει τις αντιδράσεις κατά του καθεστώτος, θα μπορούσε να ενισχύσει την εθνικιστική ρητορική του Ιράν και να προκαλέσει διεθνή κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Ο κίνδυνος μετατροπής της κρίσης σε μαζική κοινωνική σύγκρουση, ακόμη και σε εμφύλια σύρραξη, έχει συζητηθεί από ειδικούς. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος αντιποίνων από πλευράς Τεχεράνης, είτε μέσω συμβατικών επιθέσεων είτε μέσω proxy δυνάμεων στην περιοχή.
Η στάση του Ιράν
Οι ιρανικές αρχές έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι θα ερμηνεύσουν οποιαδήποτε επίθεση ως «ολική επίθεση κατά της χώρας» και θα απαντήσουν κατά των εχθρικών ενεργειών, υποδεικνύοντας ότι ενδεχόμενος στρατιωτικός πόλεμος δεν θα περιοριστεί σε αμερικανικούς στόχους.
Παράλληλα, η Τεχεράνη διατείνεται ότι παραμένει σταθερή παρά τις πιέσεις και δεν έχουν εμφανιστεί σημαντικά ρήγματα στο εσωτερικό του καθεστώτος, σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις.
Πού οδηγούν οι σημερινές εξελίξεις
Οι επιλογές της Ουάσιγκτον ακόμη προσδιορίζονται. Η εκστρατεία προειδοποιήσεων, οι στρατιωτικές κινήσεις στο Περσικό Κόλπο και οι πιέσεις προς την Τεχεράνη αναδεικνύουν μια πολιτική που συνδυάζει στρατιωτική απειλή, οικονομική πίεση και πολιτικό μήνυμα. Ωστόσο, κανένα τελικό σχέδιο δεν έχει επικυρωθεί από τον Λευκό Οίκο, και πολλοί αξιωματούχοι και σύμμαχοι πιέζουν υπέρ της διπλωματίας και της ενίσχυσης εσωτερικών και εξωτερικών πιέσεων προς την Τεχεράνη αντί για άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μερτς: «Το τέλος του ιρανικού καθεστώτος πλησιάζει»
Αισιοδοξία Τραμπ για συμφωνία με το Ιράν – Στρατιωτικές ενισχύσεις στη Μέση Ανατολή
