TikTok: Στο “στόχαστρο” της Κομισιόν για εθιστικό σχεδιασμό και επιβάρυνση της ψυχικής υγείας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι, σε προκαταρκτικό στάδιο, θεωρεί πως το TikTok παραβιάζει τον Digital Services Act (DSA) λόγω του «εθιστικού σχεδιασμού» της πλατφόρμας.

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται λειτουργίες όπως το infinite scroll, το autoplay, οι push ειδοποιήσεις και το ιδιαίτερα προσωποποιημένο σύστημα προτάσεων περιεχομένου (recommender system), τα οποία – σύμφωνα με την Επιτροπή – «τρέφουν» την καταναγκαστική χρήση και επηρεάζουν την ψυχική υγεία των χρηστών, ιδίως των ανηλίκων.

Κίνδυνοι για την ψυχική υγεία και ανεπαρκή μέτρα προστασίας

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η μέχρι τώρα έρευνα δείχνει ότι το TikTok δεν αξιολόγησε επαρκώς πώς οι συγκεκριμένες σχεδιαστικές επιλογές επηρεάζουν τη σωματική και ψυχική ευημερία των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων ανηλίκων και ευάλωτων ενηλίκων. Η πρακτική της συνεχούς «ανταμοιβής» με νέο περιεχόμενο εκτιμάται ότι μετατρέπει τη χρήση της εφαρμογής σε σχεδόν αυτόματη συμπεριφορά, μειώνοντας την αυτοσυγκράτηση και αυξάνοντας τον κίνδυνο εθισμού.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το TikTok αγνόησε ουσιώδεις δείκτες καταναγκαστικής χρήσης, όπως ο χρόνος παραμονής ανηλίκων στην πλατφόρμα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Παράλληλα, κρίνει ότι τα υφιστάμενα μέτρα μετριασμού κινδύνου – όπως τα εργαλεία διαχείρισης χρόνου οθόνης και οι γονικοί έλεγχοι – δεν είναι ούτε αποτελεσματικά ούτε αναλογικά με το μέγεθος του προβλήματος, καθώς είναι εύκολα παρακάμψιμα και απαιτούν υψηλή ψηφιακή επάρκεια από τους γονείς.

Απαίτηση για δομικές αλλαγές και απειλή προστίμων-μαμούθ

Σε αυτό το στάδιο, η Κομισιόν δηλώνει ότι το TikTok οφείλει να προχωρήσει σε αλλαγή του βασικού σχεδιασμού της υπηρεσίας. Ως ενδεικτικά παραδείγματα αναφέρονται η σταδιακή απενεργοποίηση κεντρικών εθιστικών λειτουργιών όπως το infinite scroll, η εισαγωγή πραγματικά αποτελεσματικών «διαλειμμάτων οθόνης» (screen time breaks), καθώς και η προσαρμογή του αλγορίθμου προτάσεων.

Το TikTok έχει πλέον τη δυνατότητα να ασκήσει το δικαίωμα υπεράσπισής του και να απαντήσει εγγράφως στις διαπιστώσεις της Επιτροπής. Εφόσον όμως επιβεβαιωθεί η μη συμμόρφωση, η πλατφόρμα βρίσκεται αντιμέτωπη με απόφαση που μπορεί να επιφέρει πρόστιμο έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας. Η Henna Virkkunen, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής, υπογράμμισε ότι ο DSA καθιστά τις πλατφόρμες υπόλογες, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «στην Ευρώπη επιβάλλουμε τη νομοθεσία μας για να προστατεύουμε τα παιδιά μας και τους πολίτες μας στο διαδίκτυο».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

ΗΠΑ: Το Discord εισάγει έλεγχο ηλικίας μέσω αναγνώρισης προσώπου