PLUS
Τον Ιανουάριο του 2026, η απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να εγκρίνει Περιβαλλοντικούς Όρους για έργα αντλησιοταμίευσης στην περιοχή Τρανή Ράχη – Φλάμπουρο της Βουνάσιας Καμβουνίων πυροδότησε μια νέα φάση οργής και κινητοποιήσεων στους ορεινούς οικισμούς της Κοζάνης και των γύρω περιοχών.
Οι κάτοικοι, μέσω της συλλογικότητας «Σώστε τη Βουνάσα», απέρριψαν με κατηγορηματικό τρόπο την ΑΕΠΟ, θεωρώντας την όχι απλά λανθασμένη, αλλά σκανδαλώδη, παραβλέποντας σοβαρές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις που έχουν ήδη τεκμηριωθεί και κατατεθεί σε επίσημες ενστάσεις.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του ereportaz.gr, δεν πρόκειται για μια τοπική διαφωνία. Πρόκειται για μια σύγκρουση αξιών ανάμεσα σε μια κρατική πολιτική που θεωρεί την ενέργεια και την ανάπτυξη προϊόντα προς εμπορία, και σε μια κοινωνία που υπερασπίζεται τη ζωή της, το νερό της, τα δάση και το τοπίο που κρατούν ζωντανό τον πολιτισμό και τις παραδόσεις αιώνων.
Τι προβλέπουν τα έργα και πώς αντιδρούν οι κάτοικοι: Παρά τις αρνητικές γνωμοδοτήσεις – εγκρίσεις προχωρούν
Το ΥΠΕΝ ενέκρινε την ΑΕΠΟ για το έργο αντλησιοταμίευσης στο όρος Βουνάσια, παρότι υπάρχει καθολική αντίθεση των φορέων και των Δημοτικών Συμβουλίων της περιοχής, και περιφερειακά και δημοτικά όργανα έχουν εκφράσει επίσημα την αρνητική τους θέση. Οι κάτοικοι επιμένουν ότι η ΑΕΠΟ δεν είναι τετελεσμένο γεγονός, αλλά μια απόφαση που πρέπει να αμφισβητηθεί νομικά και κινηματικά, γιατί αγνοεί την ουσία των αντιρρήσεων που έχουν διατυπωθεί.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συλλογικότητα «Σώστε τη Βουνάσα» αποφάσισε να εξαντλήσει όλα τα ένδικα μέσα, αλλά και να συνεχίσει με μαζικές κινητοποιήσεις για να εμποδίσει την καταστροφή του βουνού, του υδροφόρου ορίζοντα και του περιβάλλοντος. Η αντίθεση δεν είναι μόνο τοπική αλλά έχει λάβει ευρύτερη υποστήριξη από περιβαλλοντικές ομάδες και δίκτυα αλληλεγγύης στη Δυτική Μακεδονία.
Η «κάτω δεξαμενή» — ιδιωτικές εκτάσεις στον στόχο των εταιρειών
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί ότι οι περιοχές που θα επηρεαστούν δεν είναι «άγονες δημόσιες εκτάσεις». Πρόκειται για ιδιωτικά χωράφια αναδασμού και καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ενώ υπάρχουν μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες και μελισσοκόμοι που εξαρτώνται από τη γη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι κάτοικοι επισημαίνουν ότι τα έργα αυτά μετατρέπουν το βουνό και τον αγρό σε μηχανές ενέργειας για κέρδη ιδιωτικών εταιρειών, εις βάρος της τοπικής οικονομίας, του φυσικού περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.
Ο υπόλοιπος ενεργειακός χάρτης της περιοχής
Σε ευρύτερο επίπεδο, η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μεγάλης ενεργειακής «επανεκκίνησης». Με την εκμηδένιση των λιγνιτικών μονάδων και την προσπάθεια να μετατραπεί η περιοχή σε «πράσινο ενεργειακό κόμβο», η ΔΕΗ και άλλες εταιρείες θεσμοθετούν μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα και σταθμούς αποθήκευσης ενέργειας. Εντός αυτών των σχεδίων περιλαμβάνονται και σταθμοί αποθήκευσης τύπου BESS (battery storage) και αντλησιοταμιευτικά έργα εκατοντάδων MW, που προστίθενται στην ήδη μεγάλη εγκατεστημένη ισχύ των φωτοβολταϊκών.
Η προώθηση της «πράσινης μετάβασης» γίνεται όμως συχνά με τρόπο που αγνοεί τις κοινωνικές επιπτώσεις, μετατρέποντας τις τοπικές κοινότητες σε δευτερεύοντα στοιχεία της ενεργειακής στρατηγικής.
Η περίπτωση του Καλαμιτσίου Γρεβενών: Νίκη, αλλά πώς;
Ένα ακόμα παράδειγμα αγώνα των κατοίκων ενάντια στην ενεργειακή επέλαση είναι το Καλαμίτσι, όπου δεκάδες εταιρείες επιχείρησαν να εγκαταστήσουν σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με συστήματα μπαταριών δίπλα στον οικισμό και κοντά στην πόλη των Γρεβενών. Οι κάτοικοι αντέδρασαν με συντονισμένες κινητοποιήσεις, και το Κοινοτικό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να ανακαλέσει την προηγούμενη απόφαση παραχώρησης δημοτικών εκτάσεων σε 19 εταιρείες.
Η απόφαση αυτή βασίστηκε στην τεκμηριωμένη ενημέρωση των κατοίκων και στην επιστημονική τεκμηρίωση του Ιατρικού Συλλόγου Γρεβενών, ο οποίος τόνισε τους κινδύνους για την υγεία των κατοίκων και την πιθανή επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Οι κάτοικοι υποστήριξαν ότι τα έργα αυτά υπονομεύουν την αγροτική παραγωγή, το υγιεινό περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή της περιοχής.
Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από τις «πράσινες επενδύσεις»
Η κυβέρνηση και οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι παρουσιάζουν τις ΑΠΕ ως αναγκαιότητα για την επίτευξη των στόχων μείωσης εκπομπών και ενεργειακής αυτονομίας της Ελλάδας. Το αφήγημα αυτό είναι επίσημο, αλλά στην πράξη δημιουργούνται μεγάλα έργα σε περιοχές με πλούσιο φυσικό περιβάλλον, αγνοούνται οι κοινωνικές επιπτώσεις, και οι αποφάσεις λαμβάνονται σε κεντρικό επίπεδο χωρίς επαρκή διαβούλευση.
Το αποτέλεσμα είναι μια ενεργειακή πολιτική που, αντί να υπηρετεί την κοινωνία και το περιβάλλον, υπηρετεί συμφέροντα εταιρειών και τεχνικών σχεδιασμών με αποκλειστικό κριτήριο το κέρδος, ενώ το κόστος το πληρώνουν οι κάτοικοι των χωριών.
Τι ζητούν οι κάτοικοι
Οι κοινωνίες, σύμφωνα με ψηφίσματα και συλλογικότητες, έχουν θέσει ξεκάθαρες απαιτήσεις:
– Άμεση ανάκληση των ΑΕΠΟ για έργα αντλησιοταμίευσης στη Βουνάσια και γύρω περιοχές.
– Αναστολή κάθε διαδικασίας παραχώρησης εκτάσεων σε εταιρείες για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας χωρίς διαβούλευση.
– Εφαρμογή ανεξάρτητων επιστημονικών μελετών για περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
– Νομική και κοινωνική στήριξη των αγώνων των κοινοτήτων από φορείς και την πολιτεία.
– Δίκαιη ενεργειακή μετάβαση που σέβεται το περιβάλλον και τις ζωές των ανθρώπων, όχι μόνο τις οικονομικές αποδόσεις των εταιρειών.
Συμπέρασμα
Ο αγώνας των κατοίκων της Δυτικής Μακεδονίας – από τη Βουνάσια μέχρι το Καλαμίτσι – ξεπερνά τα όρια της τοπικής διεκδίκησης. Είναι αγώνας για μια πραγματική βιώσιμη ανάπτυξη, για την ελευθερία των κοινοτήτων να αποφασίζουν για τον τόπο τους, για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας των ανθρώπων.
Αν συνεχιστεί με αποφασιστικότητα, θα δείξει ότι η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της κοινωνίας και του περιβάλλοντος, αλλά μόνο μαζί τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
«Φάκελος» funds: «Με έβγαλαν ληξιπρόθεσμη ενώ πλήρωνα κανονικά τη ρύθμισή μου»
