«ΒΙΟΛΑΝΤΑ» Τα εγκλήματα των εργοδοτών μένουν ατιμώρητα;

“Η έκρηξη στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» στα Τρίκαλα δεν υπήρξε ένα απρόβλεπτο βιομηχανικό ατύχημα. Ούτε ήταν «ατύχημα» βέβαια! Αν γνώριζε κάποιος εκ των προτέρων τις εγκληματικές παραλήψεις και συνειδητές αμέλειες που έγιναν γνωστές από τα ΜΜΕ το τελευταίο διάστημα, σε όλα τα επίπεδα ασφάλειας στην λειτουργία αυτού του τομέα της επιχείρησης «Βιολάντα» όπου συνέβη η θανατηφόρα έκρηξη, θα γνώριζε ότι κάποια στιγμή, αναπόφευκτα θα συμβεί και αυτό το επερχόμενο θανατηφόρο αποτέλεσμα εις βάρος των πέντε γυναικών που πάλευαν για το νυχτοκάματο του τρόμου! Ενδεχομένως να θρηνούσε η τρικαλινή κοινωνία και πολύ περισσότερα θύματα!

Γιατί επρόκειτο για ένα προδιαγεγραμμένο έγκλημα με συντελεστές εκτός του ιδίου του ιδιοκτήτη και των παρατρεχαμένων του μηχανικών, τεχνικών ασφαλείας κλπ, και πλήθος υπηρεσιών του δημοσίου τομέα των οποίων οι λειτουργοί πάνω από είκοσι σχεδόν χρόνια, από την μια πλευρά αδειοδοτούσαν και επιχορηγούσαν αφειδώς κάθε νέο επεκτατικό βήμα αυτής της επιχείρησης, αλλά από την άλλη αντί να ελέγχουν όπως όφειλαν την σύννομη λειτουργία της, έκαναν τα στραβά μάτια στις πλήθος απαράδεκτες παραλήψεις ασφαλείας των ιδιοκτητών της!

Έτσι, στη διάρκεια των είκοσι και αυτών ετών, η επιχείρηση «Βιολάντα» γιγαντώθηκε, τα κτίρια, τα μηχανήματα, η παραγωγή και οι εργαζόμενοι πολλαπλασιάστηκαν, τα εκατομμύρια έρρεαν στα ταμεία, αλλά από την άλλη μεριά, οι ακατάλληλοι σωλήνες του υγραερίου, σάπιζαν μέσα στο χώμα, βαλβίδες ασφαλείας δεν υπήρχαν, ανιχνευτές υγραερίου δεν υπήρχαν, αυτοματοποιημένο πυροσβεστικό σύστημα δεν υπήρχε, καθημερινός έλεγχος ασφαλείας για διαρροές σε όλους τους χώρους του εργοστάσιου από υπεύθυνο ασφαλείας δεν γινόταν! Ούτε περιοδικός έλεγχος της κατάστασης των σωληνώσεων του υγραερίου από αρμόδιο τεχνικό γινόταν!

Όλα αυτά τα μέτρα ασφαλείας (και αρκετά ακόμα), όπως τα παραθέτω εδώ είναι κανονιστικές – εκ νόμου προϋποθέσεις λειτουργίας, βάσει νομοθεσίας που διέπει την ασφαλή λειτουργία των επιχειρήσεων αυτών, καθώς βεβαία και την ασφαλή κίνηση και διαβίωση των εργαζομένων στους χώρους εργασίας της επιχείρησης. Τα μέτρα αυτά έπρεπε να τα είχαν λάβει εξ αρχής οι ιδιοκτήτες της «Βιολάντας» και οι τεχνοκράτες υπάλληλοι τους κάτω από αυτούς, (μηχανικοί, τεχνικοί ασφαλείας κλπ), να εφαρμόζονται χωρίς παρέκκλιση και επί πλέον να τα επεκτείνουν μάλιστα στην πορεία του χρόνου μαζί με την γενικότερη επέκταση – ανάπτυξη της επιχείρησης.

Για το θέμα αυτό, έκανα εμπεριστατωμένη έρευνα σε πάνω από 40 έγγραφα από την Διαύγεια (diavgeia.gov.gr), που αφορούσαν αναφέρονται στην «Βιολάντα», (αδειοδοτήσεις για δόμηση, επέκταση δόμησης, μηχανολογικό εξοπλισμό, επιχορηγήσεις κλπ). Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, η επιχείρηση αυτή, βάσει του παραγωγικού της αντικειμένου και του μηχανολογικού της εξοπλισμού, μεταξύ του οποίου συμπεριλαμβάνονταν και δεξαμενές υγραερίου (LPG, για λειτουργία των φούρνων της), όφειλε να υποβάλλει μελέτη (ενεργητικής) πυροπροστασίας προς την αρμόδια πυροσβεστική υπηρεσία και (κατόπιν ελέγχου υποθέτω), να λάβει πιστοποιητικό επάρκειας πυροσβεστικών μέσων και εγκαταστάσεων ασφαλείας.

Το πιστοποιητικό αυτό διαρκεί για πέντε χρόνια σύμφωνα με τον νόμο ( ΥΑ Δ3/14858/93 ΦΕΚ 477 Β΄) και ανακαλείται εάν δεν τηρηθούν κάποια επιβεβλημένα μέτρα ασφαλείας! Επίσης το πιστοποιητικό αυτό υπόκειται σε αναθεώρηση όποτε αλλάζουν τα δεδομένα της (όποιας ανάλογης) επιχείρησης. Δηλαδή οπότε η «Βιολάντα» έκανε κτιριακή και μηχανολογική επέκταση, (που το έκανε αρκετές φορές αυτά τα χρόνια), έπρεπε να ζητά και αναθεώρηση του πιστοποιητικού πυροπροστασίας! Από την έρευνα των εγγράφων αυτών όμως εντόπισα μόνο δυο πιστοποιητικά πυροπροστασίας, ένα του 2007 που αφορούσε στην πυροπροστασία του πρώτου κτιρίου της «Βιολάντας» στο αρχικό οικόπεδο της επιχείρησης, και δεύτερο, (2221/28-6-2011 της Π.Υ. Τρικάλων), για την πυροπροστασία του δευτέρου κτιρίου, που βρίσκονται στο 6ο χιλιόμετρο της Ε.Ο. Τρικάλων – Καρδίτσας! Δηλαδή το ένα ήταν από το 2007 και το άλλο από το 2011! Στη χρονική διάρκεια των ετών αυτών, από το 2011 που το πιστοποιητικό αυτό πρωτοαναφέρεται σε άδεια λειτουργίας και επέκτασης και παρότι πέρασαν και πέντε και δέκα χρόνια, ενώ η άδεια του 2007 «χάθηκε», ενδεχομένως γιατί έληξε, αυτή του 2011 συνέχιζε να εμφανίζεται σε παρόμοιε έγγραφα των τελευταίων χρόνων!

Σε σχετικό έγγραφο του 2015, (με αριθ. πρωτ. οικ.ΔΑ/Φ14.965/2638 της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων), αναφέρεται έλεγχος στη επιχείρηση, και βρεθήκαν όλα καλά χωρίς να βρεθεί κάτι μεμπτό! Σε άλλο έγγραφο του 2020, (με αριθ. πρωτ. οικ.ΔΑ/Φ14.965/378 της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων, που μάλιστα το υπογράφει ο ίδιος προϊστάμενος – είναι απίστευτο), αναφέρεται ότι επειδή οι δεξαμενές υγραερίου (LPG), ήταν τοποθετημένες σε πιο κοντινή απόσταση από το πίσω όριο (τον φράχτη – σύνορο), του οικοπέδου της επιχείρησης δεν είναι συμβατή η λειτουργία της βιοτεχνίας! Αυτό το ατόπημα ήταν γεγονός, καθότι το διασταύρωσα με το σχετικό άρθρο του κανονισμού ασφαλείας που παραβιάστηκε! ( ΥΑ Δ3/14858/93 ΦΕΚ 477 Β΄). Όμως αυτή, η (ελάσσονα σχετικά) παράβαση που είχε γίνει χρόνια πριν με την αρχική τοποθέτηση των δεξαμενών αυτών, είχε περάσει απαρατήρητη και από την Πυροσβεστική Υπηρεσία, όπως και από τον προαναφερόμενο έλεγχο του 2015 από την Περιφέρεια έτσι και οι προαναφερόμενες υπόλοιπες παραβάσεις που σχετίζονταν οι περισσότερες με την τοποθέτηση και την ασφαλή λειτουργία αυτών των δεξαμενών καθώς και με τα υπόλοιπα μέτρα πυροπροστασίας!

Πως εγκρίθηκε λοιπόν η τοποθέτηση και η λειτουργία αυτών των δεξαμενών υγραερίου και των απαραδέκτων σωληνώσεων (που εντοπιστήκαν πρόσφατα σάπιες και τρύπιες), από την Πυροσβεστική Υπηρεσία εφόσον δεν τηρηθήκαν από την επιχείρηση οι απαραίτητες προϋποθέσεις ασφαλείας και λειτουργούσε έτσι για πολλά χρόνια λαμβάνοντας και επί πλέον εκατομμύρια ευρώ επιχορηγήσεων από τους εκάστοτε περιφερειάρχες και αδειοδοτήσεις δόμησης από τον Δήμο Τρικάλων για συνεχή επέκταση σε κτίρια και μηχανολογικό εξοπλισμό! Και πως συνέχισε να λειτουργεί αδιάλειπτα μέχρι την πρόσφατη έκρηξη καθόσον από την επισκόπηση του χώρου της «Βιολάντα» μέσω του δορυφόρου της Google Earth οι δυο υπέργειες δεξαμενές υγραερίου 5 και 9 κυβικών μέτρων, ήταν πάντα μέχρι και σήμερα στο ίδιο σημείο όπου είχαν αρχικά τοποθετηθεί, στο πίσω όριο του οικοπέδου της επιχείρησης κοντά στο κτίριο που διαλύθηκε από την πρόσφατη έκρηξη παίρνοντας μάλιστα και νέα επιχορήγηση ελάχιστο χρόνο πριν την θανατηφόρα έκρηξη στο αδήλωτο υπόγειο;

Και το κυριότερο: βάσει ποιας λογικής δίνονταν από τους εκάστοτε περιφερειάρχες εκατομμύρια επιχορηγήσεων και φοροαπαλλαγές σε μια κερδοφόρα επιχείρηση με εκατομμύρια ευρώ στα ταμεία της!

Πάμε τώρα σε κάποια άλλα εξίσου σημαντικά στοιχεία που σχετίζονται με το περιβόητο αδήλωτο υπόγειο που διαλύθηκε από την έκρηξη και έγινε τάφος για τις πέντε άτυχες εργάτριες! Δεν είμαι πραγματογνώμονας ούτε πολιτικός μηχανικός, αλλά έχω κάποιες γνώσεις περί οικοδομικής καθότι ο πατέρας μου ήταν οικοδόμος και επί πλέον έδειξα τα στοιχεία αυτά σε δυο έμπειρους μηχανικούς οι οποίοι επιβεβαίωσαν τις παρατηρήσεις μου! Από την επισκόπηση λοιπόν που έκανα σε εικόνες μέσω ντρόουν του διαλυμένου χώρου του υπόγειου από την πρώτη ημέρα του συμβάντος εντόπισα κάποια απαράδεκτα στοιχεία δόμησης του υπογείου αυτού που παραπέμπουν σε καραμπινάτες παραβάσεις του οικοδομικού κανονισμού για κατασκευές με οπλισμένο σκυρόδεμα (μπετό – τσιμέντο), που ισχύει στην Ελλάδα ( ΕΚΩΣ 2000), για την ασφαλή δόμηση με οπλισμένο σκυρόδεμα!

Η ισόγεια πλάκα, (ταβάνι) του υπογείου όπου πάταγαν και δούλευαν ανυποψίαστες οι πέντε εργάτριες και διαλύθηκε σε κομματάκια από την έκρηξη του συσσωρευμένου υγραερίου από κάτω, δεν είχε επαρκή οπλισμό (μπετόβεργες), δεν ήταν σωστά και σύννομα «αγκυρωμένο» πάνω στα γύρω κάθετα τοιχία του υπογείου!

Ειδικά από το πάνω μέρος των καθέτων τοιχίων όπου συνεχιζόταν το κτίριο βόρεια και νότια δεν φαίνεται ίχνος από αναμονές (σίδερα οπλισμού), που έπρεπε να εξέχουν μετά από μια τέτοια βίαιη αποκόλληση της πλάκας!

Αντίστοιχα τα ίχνη που φαίνονται από την αποκόλληση επιφανειακών σιδήρων της σε μεγαλύτερα κομμάτια της πλάκας, δείχνουν απαράδεκτη έλλειψη ποσότητας οπλισμού! Τα υπόλοιπα από τις αναμονές σιδερένιου οπλισμού που φαίνονται καθαρά να εξέχουν κοντά και στο μάλιστα ίδιο ύψος πάνω στις εννέα κολώνες του υπογείου, δείχνουν καθαρά παρόμοια ανεπαρκή «αγκύρωση» των υποκειμένων δοκαριών της πλάκας!

Το «ξεφλούδισμα» επίσης της πλάκας από τα συσσωρευμένα στο δυτικό τοιχίο του υπογείου σπασμένα δοκάρια δείχνει ανεπαρκή δέσιμο του οπλισμού των δοκαριών με το σύνολο του οπλισμού της πλάκας!

Όλα αυτά και άλλα τόσα επί μέρους στοιχεία που δεν επαρκεί ο χώρος για να αναπτύξω εδώ, καταδεικνύουν εγκληματικές δομικές παραλήψεις από τους υπευθύνους μηχανικούς και τον ιδιοκτήτη της κατασκευής αυτής στην τσιμεντένια κατασκευή του υπογείου, λόγω των οποίων η πλάκα αντι να είναι «μονομπλόκ» απλώς ακουμπούσε σαν καπάκι πάνω στα τοιχία και τις κολώνες και από απαράδεκτη έλλειψη σιδερένιου οπλισμού και ακυρώσεων με τα τοιχία και τις κολώνες του υπογείου τινάχτηκε και διαλύθηκε σε κομματάκια με συνέπεια οι πέντε εργάτριες να πέσουν στο κενό και να σκοτωθούν!

Εάν η κατασκευή αυτή ήταν δομικά σωστή, επαρκής και σύννομη, ενδεχομένως να άντεχε στην πίεση της έκρηξης και οι πέντε γυναίκες να γλύτωναν τη ζωή τους! Οι οικοδομικές λοιπόν παραβάσεις που έγιναν εδώ, παραπέμπουν σε παράβαση του άρθρου 286 του Ποινικού Κώδικα, όπου σε περίπτωση πολλαπλών θανάτων από οικοδομικές παραλήψεις οι υπεύθυνοι διώκονται σε βαθμό κακουργήματος με ποινή μέχρι ισόβια κάθειρξη και όχι βέβαια να αφήνονται ελεύθεροι όπως έγινε τώρα!”

Κώστας Σαμαράς – Ζαρανίκας