PLUS
Έφυγε από την ζωή το απόγευμα της Δευτέρας (16/2), η σπουδαία βυζαντινολόγος ιστορικός Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, σε ηλικία 99 ετών.
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, υπήρξε η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε τη θέση της πρύτανη στη Σορβόννη, αφήνοντας ισχυρό αποτύπωμα στον χώρο των βυζαντινών σπουδών μέσα από το εκτενές συγγραφικό της έργο.
Παράλληλα, διατηρούσε ενεργό και παρεμβατικό ρόλο στη δημόσια ζωή έως τα τελευταία χρόνια της.
Μεταξύ των διακρίσεών της ξεχωρίζει η απονομή του Μεγαλόσταυρου του Εθνικό Τάγμα της Τιμής στη Γαλλία, ενώ τιμήθηκε επίσης με σημαντικά βραβεία και αναγνωρίσεις σε πολλές ακόμη ευρωπαϊκές χώρες.
Από τη Μικρασιατική καταγωγή στην Αντίσταση και η ένταξη της στην ΕΠΟΝ
Γεννήθηκε στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.
Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
H ακαδημαϊκή της καταξίωση στο Παρίσι και ιστορική εκλογή της στη Σορβόννη
Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης.
Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).
Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη
Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France).
Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I). Είναι η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.
Η προσωπική της ζωή και η μόνιμη εγκατάσταση της στην Γαλλία
Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.
Σήμερα ζούσε μόνιμα στη Γαλλία και ήταν πρόεδρος της Επιτροπής Ηθικής του Εθνικού Κέντρου για την Επιστημονική Έρευνα (Γαλλία), του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών (Ελλάδα) και Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών.
Επίσης, διετέλεσε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδας, Πρύτανις της Ακαδημίας και Καγκελάριος των Πανεπιστημίων των Παρισίων, Πρόεδρος του Κέντρου Georges Pompidou-Beaubourg, Πρόεδρος του Αμερικανικού Μουσείου Τέχνης και Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου στο Παρίσι.
Ήταν, ακόμη, μέλος του επιστημονικού εποπτικού συμβουλίου του Ιδρύματος Λαμπράκη[ και Επίτιμη Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Βυζαντινών Σπουδών.
«Ναι» στο Ελληνικό δημοψήφισμα του 2015 και η έμπρακτη στήριξή της για τον Κυριάκο Κ. Μητσοτάκη
Στο Ελληνικό δημοψήφισμα του 2015 τάχθηκε υπέρ του «Ναι». Μάλιστα, τον Νοέμβριο του 2015 εξέδωσε μία ανακοίνωση και ένα βίντεο, με το οποίο δήλωσε την έμπρακτη στήριξή της για τον Κυριάκο Κ. Μητσοτάκη για τις εσωκομματικές εκλογές της Νέας Δημοκρατίας, αφιερώνοντάς του και ένα ποίημα.
Ισχυρίστηκε ότι στον τάφο της Βεργίνας είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος, το οποίο και αναλύει στο βιβλίο της Ο Μέγας Αλέξανδρος των Βυζαντινών.
Μαζί με άλλες εξέχουσες προσωπικότητες τον Ιούνιο του 2019 ζήτησε την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. Επίσης, διετέλεσε μέλος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Στα 99α γενέθλια της Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ: Στη Μεταπολίτευση ήρθε αυθόρμητη συμφιλίωση κι από Βαλκάνια γίναμε Ευρώπη
«Ταράζει τα νερά» η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ για τον τάφο του Μεγάλου Αλέξανδρου
