PLUS
Ερευνητική ομάδα κατάφερε να διεισδύσει βαθύτερα από ποτέ στο «μάτι της καταιγίδας» που στροβιλίζεται γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. Αυτή η πρωτοφανής διερεύνηση των ταραχώδων και βίαιων συνθηκών γύρω από αυτούς τους κοσμικούς γίγαντες, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης μαύρης τρύπας που απεικονίστηκε ποτέ από την ανθρωπότητα, κατέστη δυνατή χάρη στην αποστολή XRISM.
Χρησιμοποιώντας το διαστημικό φασματοσκόπιο XRISM οι αστρονόμοι είχαν ήδη δει σε προηγούμενες εικόνες ακτίνων Χ δείγματα υπερμεγεθών μαύρων τρυπών να επηρεάζουν το περιβάλλον αέριο όμως αυτές νέες εικόνες ήταν στατικές αποτυπώσεις μιας εξαιρετικά δυναμικής διαδικασίας. Μετρώντας την ενέργεια των ακτίνων Χ που προέρχονται από το καυτό αέριο το XRISM παρουσιάζει μια πολύ πιο δυναμική εικόνα της επιρροής των μαύρων τρυπών από ό,τι ήταν διαθέσιμη μέχρι τώρα.
«Είναι σαν κάθε υπερμεγέθης μαύρη τρύπα να βρίσκεται στο μάτι της δικής της καταιγίδας. Πριν από το XRISM ήταν σαν να βλέπαμε μια φωτογραφία της καταιγίδας. Τώρα μπορούμε να μετρήσουμε την ταχύτητα του κυκλών. Για πρώτη φορά μπορούμε να μετρήσουμε άμεσα την κινητική ενέργεια του αερίου που αναδεύεται από τη μαύρη τρύπα» αναφέρει σε ανακοίνωση της η Άνι Χάινριχ από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature» έπαιξε το XRISM, το οποίο εκτοξεύθηκε το 2023. Το XRISM που λειτουργεί σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύει το χημικό αποτύπωμα του εξαιρετικά θερμού αερίου γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες και να προσδιορίζει την κίνησή του.
«Το XRISM μας επιτρέπει να διακρίνουμε με σαφήνεια τις κινήσεις αερίου που προκαλούνται από τη μαύρη τρύπα από εκείνες που οφείλονται σε άλλες κοσμικές διεργασίες, κάτι που μέχρι τώρα ήταν αδύνατο» δήλωσε ο συνεπικεφαλής της ομάδας Κοντζιάο Ζανγκ από το Πανεπιστήμιο Masaryk στην Τσεχία.
