PLUS
Έναν κοινό, αυστηρό κανόνα που θα περιορίσει δραστικά τη χρήση φυσικού χρήματος σε συναλλαγές υψηλής αξίας ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1624, θεσπίζεται ανώτατο όριο 10.000 ευρώ για πληρωμές με μετρητά σε εμπορικές αγορές αγαθών ή υπηρεσιών.
Το μέτρο αυτό αποτελεί κεντρικό πυλώνα του νέου ευρωπαϊκού πακέτου για την καταπολέμηση του ξεπλύματος μαύρου χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, βάζοντας στο στόχαστρο τα ποσά που είναι δύσκολο να ιχνηλατηθούν.
Η θέσπιση του κοινού ανώτατου ορίου αποσκοπεί στην εναρμόνιση των κανόνων σε ολόκληρη την ΕΕ, προκειμένου να αποφευχθούν οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών και να εμποδιστεί η μεταφορά ύποπτων κεφαλαίων σε χώρες με πιο χαλαρό νομοθετικό πλαίσιο.
Το χρονοδιάγραμμα και η έναρξη εφαρμογής
Αν και ο ευρωπαϊκός κανονισμός έχει ήδη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ από τον Ιούνιο του 2024, έχει προβλεφθεί μια εκτεταμένη περίοδος προσαρμογής για τις αγορές και τους οικονομικούς φορείς.
-
Η επίσημη και υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου έχει προγραμματιστεί για τις 10 Ιουλίου 2027.
-
Το χρονοδιάγραμμα αυτό ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται για άμεση απαγόρευση, αλλά για μια σταδιακή μετάβαση που θα ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2027.
Ποιες συναλλαγές επηρεάζονται και ποιες εξαιρούνται
Το νέο πλαίσιο επικεντρώνεται αποκλειστικά στην επιχειρηματική δραστηριότητα και δεν καταργεί το φυσικό χρήμα από την καθημερινότητα των πολιτών.
-
Εμπορικές συναλλαγές: Η απαγόρευση χρήσης μετρητών για ποσά ίσα ή μεγαλύτερα των 10.000 ευρώ ισχύει εφόσον τουλάχιστον ένα από τα εμπλεκόμενα μέρη ενεργεί ως επαγγελματίας ή επιχείρηση. Παράλληλα, ενισχύονται οι έλεγχοι ταυτοποίησης για περιστασιακές πληρωμές με μετρητά από 3.000 έως 10.000 ευρώ.
-
Συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών: Ο νέος περιορισμός δεν αφορά τις καθαρά ιδιωτικές συναλλαγές μεταξύ φυσικών προσώπων (π.χ. μεταβίβαση χρημάτων μεταξύ συγγενών ή φίλων), οι οποίες εξαιρούνται πλήρως από το μέτρο.
Τι ισχύει για τα εθνικά όρια
Το όριο των 10.000 ευρώ λειτουργεί ως το ανώτατο ευρωπαϊκό «ταβάνι». Οι Βρυξέλλες δεν εμποδίζουν τα κράτη-μέλη να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν ακόμη πιο αυστηρά εθνικά όρια. Για παράδειγμα, στην Πορτογαλία ισχύουν ήδη όρια 3.000 ευρώ για συγκεκριμένες συναλλαγές, ενώ και στην Ελλάδα το υφιστάμενο όριο για τις εμπορικές συναλλαγές με μετρητά είναι ήδη σημαντικά χαμηλότερο (500 ευρώ).
Λόγω των διαφορετικών εθνικών κανόνων που ισχύουν ήδη, οι επιπτώσεις του μέτρου θα διαφέρουν ανά την Ευρώπη. Σε χώρες που διέθεταν ήδη αυστηρό πλαίσιο η αλλαγή θα περάσει σχεδόν απαρατήρητη. Αντίθετα, η προσαρμογή αναμένεται να είναι πολύ πιο αισθητή σε κράτη-μέλη όπου η χρήση μεγάλων ποσών σε μετρητά παρέμενε μέχρι σήμερα απελευθερωμένη, επηρεάζοντας κυρίως τους κλάδους του χονδρεμπορίου και των υπηρεσιών πολυτελείας.
