PLUS
Η έναρξη του δεύτερου μισού του Ιουνίου συνοδεύεται από μια σαφή μεταβολή στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία, η οποία φέρνει την Ελλάδα και μεγάλο μέρος της ανατολικής Μεσογείου υπό την επίδραση ενός ισχυρού υποτροπικού συστήματος υψηλών πιέσεων, γνωστού ως αφρικανικός αντικυκλώνας.
Το συγκεκριμένο μετεωρολογικό σύστημα, το οποίο στο παρελθόν εμφανιζόταν πιο περιστασιακά κατά τη θερινή περίοδο, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να αποκτά πιο μόνιμο και κυρίαρχο ρόλο, ενισχύοντας τη συχνότητα και τη διάρκεια των θερμών εισβολών από τη Βόρεια Αφρική και περιορίζοντας τις ψυχρότερες διαταραχές από τη δυτική Ευρώπη.
Προβλέψεις για ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι
Στο επίκεντρο της μετεωρολογικής ανάλυσης βρίσκεται η εκτίμηση για την εξέλιξη του καιρού τους επόμενους δύο μήνες, με τα εποχικά μοντέλα των μεγαλύτερων διεθνών κέντρων να συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα: η Ελλάδα οδεύει προς ένα θερμό και κατά τόπους ξηρό καλοκαίρι.
Οι εποχικές προγνώσεις δεν αποτελούν συγκεκριμένες ημερήσιες προβλέψεις, αλλά πιθανολογικές εκτιμήσεις αποκλίσεων από τις κλιματικές μέσες τιμές. Η σύγκλιση των δεδομένων από ευρωπαϊκά και αμερικανικά μοντέλα ενισχύει το σενάριο για παρατεταμένες θερμές περιόδους.
Ευρωπαϊκό και αμερικανικό «σήμα» για υψηλές θερμοκρασίες
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων (ECMWF) προβλέπει για Ιούλιο και Αύγουστο σταθερά θετικές αποκλίσεις θερμοκρασίας σε όλη τη χώρα, με εντονότερη επιβάρυνση σε ηπειρωτικές περιοχές όπως η Θεσσαλία, η ανατολική Στερεά, η Πελοπόννησος και το ανατολικό Αιγαίο.
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική θα επηρεάζουν επανειλημμένα τη χώρα, με τις μέγιστες θερμοκρασίες να ξεπερνούν κατά διαστήματα τους 40 βαθμούς Κελσίου. Παράλληλα, αναμένεται αύξηση των λεγόμενων «τροπικών νυχτών», όπου η θερμοκρασία δεν υποχωρεί κάτω από τους 20°C ή και τους 25°C σε αστικά περιβάλλοντα.
Τα αμερικανικά μοντέλα της NOAA (CFSv2) ενισχύουν το ίδιο σενάριο, δείχνοντας ενίσχυση της επέκτασης της κυκλοφορίας Hadley, γεγονός που ευνοεί τη μακροχρόνια εγκατάσταση του υποτροπικού αντικυκλώνα πάνω από την ανατολική Μεσόγειο.
Μειωμένες βροχοπτώσεις και τοπικά φαινόμενα
Η κυριαρχία των υψηλών πιέσεων αναμένεται να οδηγήσει σε γενικευμένο έλλειμμα βροχοπτώσεων, καθώς οι ατλαντικές διαταραχές μετατοπίζονται βορειότερα. Οι σημαντικές βροχές θα περιορίζονται κυρίως σε τοπικά θερμικά φαινόμενα στα ορεινά της ηπειρωτικής Ελλάδας, κυρίως κατά τις απογευματινές ώρες.
Ρόλος της θερμής Μεσογείου
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις προσομοιώσεις της NASA, οι οποίες καταγράφουν ήδη αυξημένες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της Μεσογείου. Η θερμή θάλασσα λειτουργεί ως αποθήκη ενέργειας, ενισχύοντας τη διατήρηση υψηλών θερμοκρασιών στις παράκτιες περιοχές και αυξάνοντας το επίπεδο υγρασίας.
Η συνδυασμένη επίδραση θερμότητας και υγρασίας αναμένεται να αυξήσει τον δείκτη δυσφορίας, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη.
Επικράτηση «μπλοκαρισμένων» καιρικών συνθηκών
Τα πολυμοντελικά συστήματα πρόγνωσης από ευρωπαϊκούς μετεωρολογικούς φορείς, όπως η βρετανική Met Office και η Météo-France, συγκλίνουν στην πιθανότητα επικράτησης αντικυκλωνικών διατάξεων τύπου «Ωμέγα». Οι συνθήκες αυτές ευνοούν την παρατεταμένη παραμονή θερμών αερίων μαζών πάνω από τη Μεσόγειο, οδηγώντας σε διαδοχικά και ενισχυμένα κύματα καύσωνα.
Η συνολική εικόνα των εποχικών μοντέλων δείχνει ότι το φετινό καλοκαίρι ενδέχεται να χαρακτηρίζεται από μεγάλη διάρκεια θερμών επεισοδίων, με λίγες και σύντομες ανάσες δροσιάς, χωρίς ωστόσο να ανατρέπεται η γενική τάση της αυξημένης θερμοκρασιακής απόκλισης.
