PLUS
Η κηδεία ενός ανώτατου ηγέτη σπάνια αφορά μόνο έναν άνθρωπο. Στην περίπτωση του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει την τελευταία του πομπή σε δημοψήφισμα για την ίδια την επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ζήτησε την Πέμπτη μαζική προσέλευση στην κηδεία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, λέγοντας ότι οι τελετές θα πρέπει να ενισχύσουν το αίτημα του Ιράν για εκδίκηση για τη δολοφονία του σε αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές.
«Προσκαλώ όλο τον ιρανικό λαό… να γράψετε μια ένδοξη σελίδα στην ιστορία του ισλαμικού Ιράν μέσω της παρουσίας σας» στις νεκρώσιμες τελετές που ξεκινούν το Σάββατο, ανέφερε ο Γκαλιμπάφ σε ανακοίνωσή του.
«Το κάλεσμα του έθνους για εκδίκηση πρέπει να ηχήσει στα αυτιά όλου του κόσμου», πρόσθεσε.
Έπειτα από τον θάνατό του στις αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές που σημάδεψαν την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, το θεοκρατικό καθεστώς προετοιμάζει μία εβδομάδα τελετών, λιτανειών και δημόσιου πένθους, από την Τεχεράνη έως την Κομ, τη Μασχάντ και τις ιερές σιιτικές πόλεις του Ιράκ. Ο στόχος δεν είναι μόνο η απόδοση τιμών στον επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες ανώτατο ηγέτη, αλλά η προβολή μιας εικόνας εθνικής συνοχής απέναντι στους εξωτερικούς αντιπάλους και τις εσωτερικές αμφισβητήσεις.
Οι ιρανικές αρχές κινητοποιούν κρατικό μηχανισμό πρωτοφανούς κλίμακας. Δωρεάν ή επιδοτούμενες μετακινήσεις, φιλοξενία προσκυνητών, ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας και μια καλοσχεδιασμένη επικοινωνιακή εκστρατεία επιχειρούν να εξασφαλίσουν εικόνες εκατομμυρίων πολιτών στους δρόμους. Για την ηγεσία της χώρας, κάθε πλάνο με πυκνό πλήθος θα λειτουργεί ως απάντηση σε όσους προεξοφλούν ότι το καθεστώς εισέρχεται στην αρχή του τέλους του.
Το αφήγημα που καλλιεργείται είναι γνώριμο στη σιιτική πολιτική παράδοση. Ο Χαμενεΐ παρουσιάζεται ως «μάρτυρας» που θυσιάστηκε απέναντι στους εχθρούς του Ιράν, με τη θυσία του να ενισχύει –και όχι να αποδυναμώνει– την επανάσταση του 1979. Δεν είναι τυχαίο ότι κορυφαίοι θρησκευτικοί αξιωματούχοι μιλούν ήδη για μια «νέα επιβεβαίωση» της λαϊκής νομιμοποίησης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ωστόσο, πίσω από τη σκηνοθεσία της ενότητας διακρίνεται μια διαφορετική πραγματικότητα. Η πολύχρονη οικονομική κρίση, οι διεθνείς κυρώσεις, η κοινωνική κόπωση και η καταστολή των τελευταίων ετών έχουν αφήσει βαθιά ίχνη στην ιρανική κοινωνία. Διεθνή μέσα καταγράφουν ακόμη και μεμονωμένες εκδηλώσεις ανακούφισης ή υπόγειων πανηγυρισμών για τον θάνατο του ιστορικού ηγέτη, στοιχείο που αποτυπώνει πόσο πολωμένη παραμένει η χώρα.
Την ίδια στιγμή, η ασφάλεια των τελετών αποτελεί ζήτημα εθνικής σημασίας. Η Τεχεράνη έχει απευθύνει αυστηρές προειδοποιήσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική ενέργεια κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων θα προκαλέσει άμεση και σκληρή απάντηση. Ο φόβος μιας νέας κλιμάκωσης παραμένει διάχυτος, ενώ οι αρχές λαμβάνουν έκτακτα μέτρα για την προστασία των συγκεντρώσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διεθνής διάσταση της κηδείας. Αντιπροσωπείες από δεκάδες χώρες αναμένεται να παραστούν στις τελετές, ενώ η Κίνα έχει ήδη ανακοινώσει επίσημη συμμετοχή υψηλόβαθμου αξιωματούχου, επιβεβαιώνοντας ότι η διαδοχή στην Τεχεράνη δεν αποτελεί μόνο εσωτερική υπόθεση αλλά και κρίσιμο γεωπολιτικό γεγονός για τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής.
Στην πραγματικότητα, η τελευταία διαδρομή του Αλί Χαμενεΐ δεν αφορά το παρελθόν αλλά το μέλλον. Το καθεστώς δεν θάβει απλώς τον ηγέτη που κυριάρχησε στην πολιτική ζωή του Ιράν επί σχεδόν σαράντα χρόνια. Προσπαθεί να αποδείξει ότι ο θάνατός του δεν άνοιξε ένα κενό εξουσίας, αλλά μια νέα περίοδο συνέχειας. Το αν οι εικόνες των εκατομμυρίων πενθούντων θα αποτυπώνουν πραγματική κοινωνική συσπείρωση ή μια προσεκτικά οργανωμένη επίδειξη κρατικής ισχύος είναι ίσως το σημαντικότερο ερώτημα που θα αφήσει πίσω της αυτή η ιστορική κηδεία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τραμπ: Το Ιράν έχει συμφωνήσει σε «σχεδόν τα πάντα» στις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα
Ιράν: Προειδοποιεί για νέα ένταση στα Στενά του Ορμούζ – «Καμία ξένη δύναμη δεν έχει θέση εδώ»
