PLUS
Η υπογραφή της σύμβασης για την κατασκευή του νέου τριπλού ανισόπεδου κόμβου Σκαραμαγκά από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη δεν σηματοδοτεί απλώς την έναρξη ενός ακόμη μεγάλου έργου υποδομής.
Του Κίμωνα Λογοθέτη
Η υπογραφή της σύμβασης για την κατασκευή του νέου τριπλού ανισόπεδου κόμβου Σκαραμαγκά από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη δεν σηματοδοτεί απλώς την έναρξη ενός ακόμη μεγάλου έργου υποδομής. Για πολλούς αποτελεί μια προσπάθεια να κλείσει ένας κύκλος σχεδόν τριών δεκαετιών, ο οποίος άφησε πίσω του ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ημιτελούς δημόσιου έργου στην Ελλάδα: τις περίφημες δίδυμες σήραγγες του Σκαραμαγκά. «Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό έργο για ολόκληρο το λεκανοπέδιο. Διορθώνουμε ασθένειες δεκαετιών», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την υπογραφή της σύμβασης, υπογραμμίζοντας ότι ο νέος κόμβος θα αναβαθμίσει συνολικά τη Δυτική Αττική, θα αποσυμφορήσει το οδικό δίκτυο και θα βελτιώσει σημαντικά τη σύνδεση του λιμανιού του Πειραιά με το Θριάσιο Πεδίο και τα μεγάλα κέντρα logistics της χώρας.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη σημερινή εικόνα της περιοχής αποτέλεσμα «ασθενειών δεκαετιών», τονίζοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει προβλήματα που παρέμεναν άλυτα για πολλά χρόνια. Παράλληλα, κάλεσε την ανάδοχο κοινοπραξία να ολοκληρώσει το έργο ακόμη νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Οι σήραγγες που δεν λειτούργησαν ούτε μία ημέρα
Λίγα μόλις μέτρα από το σημείο όπου έγιναν οι σημερινές ανακοινώσεις βρίσκονται δύο τεράστιες σήραγγες, οι οποίες για περισσότερα από 25 χρόνια παραμένουν κλειστές, εγκαταλελειμμένες και ξεχασμένες. Η ιστορία τους ξεκινά το 1997, όταν δημοπρατήθηκε το έργο του ανισόπεδου κόμβου Σκαραμαγκά. Η αρχική σύμβαση είχε προϋπολογισμό περίπου 4,6 δισεκατομμύρια δραχμές, ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσό για την εποχή. Στην πορεία, όμως, ο σχεδιασμός άλλαξε. Προστέθηκαν οι δύο δίδυμες σήραγγες, τροποποιήθηκαν οι μελέτες και προέκυψαν νέες τεχνικές απαιτήσεις που δεν είχαν προβλεφθεί στην αρχική σύμβαση. Ακολούθησαν συμπληρωματικές εργασίες, καθυστερήσεις στις απαλλοτριώσεις, αρχαιολογικά ζητήματα, τεχνικές δυσκολίες και δικαστικές εμπλοκές μεταξύ Δημοσίου και αναδόχου. Το έργο άρχισε να εκτροχιάζεται οικονομικά και χρονικά, μέχρι που τελικά οι εργασίες σταμάτησαν οριστικά. Μέχρι εκείνη τη στιγμή είχαν ήδη δαπανηθεί περίπου 7,5 δισεκατομμύρια δραχμές δημοσίου χρήματος, χωρίς το έργο να ολοκληρωθεί ποτέ.
Δύο τούνελ που οδηγούν… στο πουθενά
Σήμερα, σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, οι δύο σήραγγες παραμένουν ακριβώς όπως τις άφησαν τα συνεργεία. Δεν πέρασε ποτέ αυτοκίνητο από μέσα τους. Δεν λειτούργησαν ούτε μία ημέρα. Αντί να αποτελέσουν βασικό τμήμα του οδικού δικτύου της Αττικής, μετατράπηκαν σε ένα εγκαταλελειμμένο εργοτάξιο. Στην είσοδό τους υπάρχουν μπάζα, σκουπίδια, γκράφιτι και σημάδια εγκατάλειψης, θυμίζοντας καθημερινά ένα έργο που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Για χιλιάδες οδηγούς που περνούν καθημερινά από την Εθνική Οδό Αθηνών–Κορίνθου, οι δίδυμες σήραγγες αποτελούν εδώ και δεκαετίες ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα κακοδιαχείρισης και αποτυχημένου σχεδιασμού μεγάλων δημοσίων έργων. Το νέο έργο Με τον νέο τριπλό ανισόπεδο κόμβο, το Υπουργείο Υποδομών φιλοδοξεί να δώσει οριστική λύση σε ένα από τα μεγαλύτερα κυκλοφοριακά προβλήματα της Δυτικής Αττικής.
Το έργο περιλαμβάνει νέες συνδέσεις της Εθνικής Οδού με τη λεωφόρο Σχιστού, τη Δυτική Περιφερειακή Αιγάλεω, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και το Θριάσιο Πεδίο. Στόχος είναι να αποσυμφορηθεί η περιοχή, να μειωθούν οι καθυστερήσεις για τα βαρέα οχήματα, να ενισχυθεί η σύνδεση με το λιμάνι του Πειραιά και να εξυπηρετηθούν αποτελεσματικότερα οι μεταφορές προς τα μεγάλα κέντρα logistics του Ασπροπύργου και της Ελευσίνας. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που σχεδιάζονται σήμερα στο οδικό δίκτυο της Αττικής, καθώς από την περιοχή διέρχονται καθημερινά δεκάδες χιλιάδες οχήματα, μεγάλο ποσοστό των οποίων είναι φορτηγά και επαγγελματικά οχήματα. Το μεγάλο ερώτημα Η σημερινή υπογραφή της σύμβασης δημιουργεί εύλογα αισιοδοξία ότι η περιοχή θα αποκτήσει επιτέλους τις υποδομές που σχεδιάζονται εδώ και σχεδόν τριάντα χρόνια.
Ταυτόχρονα, όμως, επαναφέρει και ένα σημαντικό ερώτημα. Τι θα γίνει με τις δίδυμες σήραγγες του Σκαραμαγκά; Θα ενταχθούν στον νέο σχεδιασμό και θα αξιοποιηθούν μετά από τόσα χρόνια ή θα παραμείνουν για πάντα δύο εγκαταλελειμμένα τούνελ που οδηγούν στο… πουθενά, υπενθυμίζοντας μια από τις μεγαλύτερες αποτυχίες στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δημόσιων έργων στην Ελλάδα; Ίσως αυτό να είναι το πραγματικό στοίχημα του νέου έργου. Όχι μόνο να κατασκευαστεί ένας σύγχρονος τριπλός κόμβος, αλλά να κλείσει οριστικά μια εκκρεμότητα που ξεκίνησε το 1997 και παραμένει ανοιχτή μέχρι σήμερα, αφήνοντας πίσω της δισεκατομμύρια δραχμές δαπανημένες, δύο σήραγγες που δεν λειτούργησαν ποτέ και μια χαμένη ευκαιρία για την ανάπτυξη της Δυτικής Αττικής.
