PLUS
Η συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ήταν σε σαφώς πολύ καλύτερο κλίμα από αυτή που είχε προηγηθεί με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Λίγο οι παραδοσιακά στενές σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, λίγο η εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης θέση της Βρετανίας συνετέλεσαν στο να υπάρξει μια πιο ευχάριστη σχέση μεταξύ των δύο ανδρών και τον Τραμπ να επαινεί τον Στάρμερ ως «εξαιρετικό άτομο» και «ένα πολύ ιδιαίτερο άτομο».
Οι Δασμοί
“Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν μια ειδική σχέση, πολύ ειδική, που πραγματικά δεν μοιάζει με καμία άλλη και πέρασε μέσα από τους αιώνες. Και θα την κρατήσουμε έτσι. Θα τη διατηρήσουμε πολύ ισχυρή όπως είναι” δήλωσε ο Τραμπ προαναγγέλλοντας πως μια ειδική εμπορική σχέση ΗΠΑ-Βρετανίας που πιστεύει ότι θα επιτευχθεί “αρκετά γρήγορα”. Ο Τραμπ αν και δεν απέκλεισε την επιβολή δασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο, είπε ότι έχει ένα «μεγάλο ενδιαφέρον» για τη χώρα, η οποία βρίσκεται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας τις δικές του επενδύσεις στη Σκωτία.
Το φλέγον ζήτημα της Ουκρανίας
Όταν η κουβέντα ήρθε στο επίμαχο θέμα της Ουκρανίας ο Στάρμερ δήλωσε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν για την ειρήνη στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας ότι “η ιστορία πρέπει να είναι με το μέρος του ειρηνοποιού και όχι του εισβολέα”.
“Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι έτοιμο να στείλει [στρατιώτες] στο έδαφος και αεροπλάνα στον αέρα”, σημείωσε, αναφερόμενος στα ειρηνευτικά στρατεύματα σε μια μεταπολεμική Ουκρανία σημειώνοντας ότι χαιρετίζει τη δέσμευση του Τραμπ για ειρήνη “αλλά πρέπει να το κάνουμε σωστά. Υπάρχει ένα ρητό στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο που είναι “πρέπει να κερδίσουμε την ειρήνη” και αυτό πρέπει να κάνουμε τώρα, διότι δεν μπορεί να είναι [μια] ειρήνη που ανταμείβει τον επιτιθέμενο ή που ενθαρρύνει καθεστώτα όπως το Ιράν”.
Αναγνώρισε ότι ο Τραμπ έχει δίκιο όταν λέει ότι η Ευρώπη πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα, δηλώνοντας “all in”, με το Ηνωμένο Βασίλειο να ενισχύει τις αμυντικές του δαπάνες.
Ο Στάρμερ σημείωσε επίσης η Βρετανία υιοθέτησε τη “μεγαλύτερη σταδιακή αύξηση των αμυντικών δαπανών από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου”. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Starmer ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες από το 2,3% του ΑΕΠ της Βρετανίας στο 2,5% μέχρι το 2027 και στη συνέχεια στο 2,6% το επόμενο έτος.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απάντησε ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να είναι απόλυτα σίγουρος ότι δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία, η οποία θα μπορούσε να στοχεύει στην επιστροφή όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους της γης στην Ουκρανία που κατέλαβε η Ρωσία κατά τη διάρκεια της βίαιης τριετούς σύγκρουσης, και αρνήθηκε να δεσμευτεί να αναπτύξει αμερικανικές δυνάμεις για να υποστηρίξει μια ειρηνευτική δύναμη υπό την ηγεσία της Ευρώπης, αν και είπε ότι οι ΗΠΑ «πάντα» θα βοηθούσαν τον βρετανικό στρατό στην απίθανη περίπτωση που το χρειαζόταν.
Ωστόσο, ο Τραμπ επανέλαβε την υποστήριξή του στην αρχή του ΝΑΤΟ για συλλογική άμυνα, λέγοντας: «Την υποστηρίζω. Δεν νομίζω ότι θα έχουμε λόγο για αυτό. Νομίζω ότι θα έχουμε μια πολύ επιτυχημένη ειρήνη».
Συμπεράσματα
Μπορεί η Ευρώπη να εξακολουθεί να πιστεύει στην οικοδόμηση συμμαχιών, σε ειδικές σχέσεις, στην παγκόσμια τάξη πραγμάτων που βασίζεται σε κανόνες και στην ίδια την ιδέα της δύσης αλλά ο Τραμπ δεν πιστεύει σε τίποτα από αυτά. Για αυτόν, οι παλιοί σύμμαχοι είναι κάτι περισσότερο από «συγγενείς που έρχονται και χρησιμοποιούν την πισίνα σας δωρεάν», όπως το είπε πρόσφατα ο πρώην αρχηγός του γενικού επιτελείου της Βρετανίας, στρατηγός Πάτρικ Σάντερς . Εκείνα τα αδέλφια που δεν τα κατάφεραν όπως ο δισεκατομμυριούχος αδερφός τους, και είναι όλο και πιο δύσκολο να τα βγάζουν πέρα με τον πλούσιο αδελφό να αποφασίζει να τους κόψει τα επιδόματα και να τους κάνει να κερδίζουν τα δικά τους χρήματα. Κάπως έτσι ο Τραμπ θέλει να αναγκάσει την Ευρώπη πρώτα να πληρώσει για την άμυνά της και δεύτερον να συνεχίσει το εμπόριο με τις ΗΠΑ με όρους πολύ πιο ευνοϊκούς για αυτόν.
Η θέση της Δύσης απέναντι σε αυτό είναι πως δεν θα υπάρξει ειρήνη στην Ουκρανία, ούτε σε καμία άλλη χώρα κατά μήκος των συνόρων της Ρωσίας, εκτός εάν ο Βλαντιμίρ Πούτιν γνωρίζει ότι θα πληρώσει βαρύ τίμημα είτε για την παραβίαση της εκεχειρίας με το Κίεβο είτε για την αποσταθεροποίηση γειτονικών κρατών. Αλλά όλοι γνωρίζουν πολύ καλά πως αν και οι ηγέτες της ΕΕ προσπαθούν τώρα να βρουν τα χρήματα για να οικοδομήσουν τη δική τους συλλογική άμυνα, μετά την απότομη απόφαση των ΗΠΑ να “τραβήξουν την πρίζα”, στην πράξη θα περάσουν χρόνια μέχρι να είναι έτοιμοι να σταθούν εντελώς στα πόδια τους και αυτό ο Πούτιν το ξέρει. Έτσι λοιπόν μια ευρωπαϊκή αποτρεπτική δύναμη που αναπτύσσεται στην Ουκρανία χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ κινδυνεύει στην καλύτερη περίπτωση να μην είναι αποτρεπτική και στη χειρότερη να καταστεί παντελώς άχρηστη.
Ο Τραμπ επιμένει στην απόφασή του να μην παρέχει σταθερή δέσμευση για εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά αντ’ αυτού θέλει και θα το πετύχει με την σημερινή υπογραφή του Ζελένσκι ότι οι ΗΠΑ θα έχουν μερίδιο πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων στον τομέα των σπάνιων γαιών της Ουκρανίας γεγονός που είναι αρκετά αποτρεπτικό για τη Ρωσία.
«Θα δουλέψουμε εκεί. Θα έχουμε πολλούς ανθρώπους να δουλεύουν και έτσι, από αυτή την άποψη, είναι πολύ καλό. Είναι ένα backstop, θα έλεγε κανείς. Δεν νομίζω ότι θα παίξει κανείς αν είμαστε εκεί με πολλούς εργάτες και έχουμε να κάνουμε με σπάνιες γαίες και άλλα πράγματα που χρειαζόμαστε για τη χώρα μας» είπε ο Τραμπ διαφωνώντας με την πρόταση του Στάρμερ ότι, χωρίς στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ, ο Πούτιν θα εισέβαλε ξανά. «Δεν νομίζω. Νομίζω ότι όταν έχουμε μια συμφωνία, θα είναι η συμφωνία», είπε.
«Νομίζω ότι θα κρατήσει τον λόγο του. Τον ξέρω πολύ καιρό τώρα και νομίζω ότι θα το κάνει. Δεν πιστεύω ότι θα παραβεί τον λόγο του. Δεν νομίζω ότι θα επιστρέψει όταν κάνουμε μια συμφωνία. Νομίζω ότι η συμφωνία θα ισχύει τώρα».
Μια συμφωνία για ηττημένους
Όλα όσα λέει ο Τραμπ τις τελευταίες ημέρες δείχνουν στους Ευρωπαίους την ίδια κατεύθυνση : μην σπαταλάτε τα λόγια σας προσπαθώντας να εκμαιεύσετε τα καλύτερα ένστικτα του Τραμπ ή ακόμα και το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, αφού αυτό που τον ενδιαφέρει περισσότερο είναι ο εαυτός του. «Παίρνουμε ό,τι δικαιούμαστε να πάρουμε», είπε ο Τραμπ στο υπουργικό του συμβούλιο αυτή την εβδομάδα, σχετικά με την απαράδεκτη συμφωνία που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι πιέζεται επί του παρόντος να υπογράψει, η οποία ουσιαστικά ανταλλάσσει τους φυσικούς πόρους της Ουκρανίας για την επιβίωσή της.
Οι ΗΠΑ θα εκμεταλλευτούν τα πολύτιμα κοιτάσματα σπάνιων γαιών της χώρας ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία διαφορετικά θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης μιας κατεστραμμένης χώρας. Αυτή είναι μια συμφωνία ανάλογη με αυτές τις συμφωνίες που οι χώρες που ηττήθηκαν στον πόλεμο αναγκάζονται να υπογράψουν με τους κατακτητές τους παρά με τους υποτιθέμενους φίλους τους.
Η Ουάσιγκτον δεν είναι πλέον «σύμμαχος» της ΕΕ
Αυτός ο συναλλακτικός χαρακτήρας του νέου Αμερικανού προέδρου οδηγεί τους ευρωπαίους να αποδεχθούν μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση στην εξωτερική πολιτική, ιδίως όταν πρόκειται για τη σχέση τους με τις ΗΠΑ. Από την αρχή της προεδρίας του, ο Τραμπ έχει σηματοδοτήσει μια σαφή απομάκρυνση από τις παραδοσιακές δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών προς την πολυμερή διπλωματία, προτιμώντας μια πιο μονομερή και συναλλακτική προσέγγιση στην εξωτερική πολιτική. Η επικρατούσα άποψη σε μεγάλα τμήματα της Ευρώπης σήμερα είναι ότι η Ουάσιγκτον δεν είναι πλέον «σύμμαχος» της ΕΕ και αυτό αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για την ΕΕ να λάβει αποφασιστικά μέτρα και να ενισχύσει τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, με έμφαση στη διαμόρφωση μιας κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.
Εάν οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν αξιοποιήσουν αυτήν την ευκαιρία, διακινδυνεύουν να βρεθούν μόνιμα στο περιθώριο της διαμόρφωσης του δικού τους μέλλοντος στον τομέα της ασφάλειας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μέση Ανατολή: Η Χαμάς δηλώνει έτοιμη για συνομιλίες για τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας
