Ουκρανία: Η εύθραυστη ρωσική οικονομία είναι η αδυναμία του Πούτιν

23/05/2025 9:15

Η υπόσχεση του Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του ως προέδρου των ΗΠΑ ήταν ένα σημάδι της ακαταλληλότητάς του ως μεσολαβητή ειρήνης. Ένα σαφέστερο σημάδι ήταν η προφανής συμπάθειά του προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Βέβαια ο τόνος του κ. Τραμπ απέναντι στον Ρώσο πρόεδρο έχει αλλάξει κάπως μετά την ανακάλυψη ότι η σύγκρουση δεν μπορεί να παγώσει με την μεσολάβηση του Λευκού Οίκου έχοντας κατανοήσει πως η ειρηνευτική διαδικασία αποτυγχάνει επειδή το Κρεμλίνο εμπαίζει κυνικά τις ΗΠΑ για να κερδίσει χρόνο.

Οι αναφορές για την τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ των δύο ηγετών Τραμπ και Πούτιν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα δεν δείχνουν αύξηση της αμερικανικής πίεσης στη Ρωσία. Η ανυπομονησία του κ. Τραμπ για το όλο ζήτημα φαίνεται πιο πιθανό να οδηγήσει στην αποχώρησή του από τη διαδικασία με τον Πούτιν να αποζητά αυτή την προοπτική.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας προσπάθησαν να πείσουν τον κ. Τραμπ να υιοθετήσει μια πιο φιλική προς το Κίεβο στάση, ενώ παράλληλα καταρτίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αποδέσμευση των ΗΠΑ. Αλλά ακόμη και με βάση τις αισιόδοξες προβλέψεις για αυξημένες αμυντικές δαπάνες, η Ευρώπη απέχει πολύ από το να επιτύχει την ικανότητα να έχει τη δική της ασφάλεια. Προς το παρόν, η αμερικανική βοήθεια είναι απαραίτητη.

Από την άλλη ο στρατός της Ουκρανίας έχει ξεπεράσει τις δυνατότητές του έχοντας αψηφήσει τις ζοφερές προβλέψεις που τον ήθελαν να υποχωρεί απέναντι στη ρωσική πολεμική μηχανή, έχει αναχαιτίσει τις ρωσικές προελάσεις και έχει προκαλέσει σκληρές ήττες στον επιτιθέμενο. Αλλά ο Πούτιν έχει ένα ζοφερό πλεονέκτημα σε αριθμούς. Υπολογίζει ότι ο χρόνος είναι με το μέρος του, ότι μπορεί να συνεχίσει να τροφοδοτεί με νεοσύλλεκτους τις δυνάμεις εισβολής και, μέσω της αιματηρής φθοράς, να αναγκάσει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να υποταχθεί.

Μπορεί οι στρατιωτικοί πόροι της Ρωσίας να δείχνουν ανεξάντλητοι και ο Πούτιν να έχει καταστείλει την εγχώρια διαφωνία, δεν μπορεί όμως να αγνοεί επ’ αόριστον τους θανάτους δεκάδων χιλιάδων νέων ανδρών. Οι εορτασμοί της κρατικής προπαγάνδας για έναν πόλεμο που δεν έχει επιτύχει κανέναν από τους δηλωμένους στόχους του ακούγονται κούφιοι.

Όμως η μεγαλύτερη αδυναμία του κ. Πούτιν είναι μια εύθραυστη οικονομία, προσανατολισμένη σε έναν αέναο πόλεμο, που δεν καλύπτει τις ανάγκες των πολιτών των οποίων το βιοτικό επίπεδο έχει υποβαθμιστεί από τον πληθωρισμό. Ο προϋπολογισμός της Ρωσίας εξαρτάται από τα έσοδα από το πετρέλαιο και η τιμή του αργού πετρελαίου έχει μειωθεί πρόσφατα (εν μέρει ως απάντηση στους δασμούς που επέβαλλε ο Τραμπ). Οι δυτικές κυρώσεις ήδη επιβάλλουν ανώτατο όριο τιμών στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και η ΕΕ έχει προτείνει την περαιτέρω μείωσή του.

Οι Βρυξέλλες και το Ηνωμένο Βασίλειο συντόνισαν αυτήν την εβδομάδα έναν ακόμη γύρο κυρώσεων , συμπεριλαμβανομένων προσπαθειών για το κλείσιμο των δυνατοτήτων του «σκιώδους στόλου » που στηρίζει τα έσοδα του Κρεμλίνου από το πετρέλαιο. Η Ουκρανία παροτρύνει τους Ευρωπαίους φίλους της να προχωρήσουν ακόμη περισσότερο, με δευτερεύουσες κυρώσεις που στοχεύουν χώρες που αγοράζουν από τη Ρωσία ή της παρέχουν τεχνολογική βοήθεια.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η πλειοψηφία των Αμερικανών γερουσιαστών υποστηρίζει την εφαρμογή αυστηρότερης οικονομικής πίεσης στη Μόσχα, αλλά ο Τραμπ δείχνει προς το παρόν να προτιμά την άμβλυνση των επιπτώσεων, ακόμη και την εξομάλυνση των εμπορικών σχέσεων.

Η φιλική προς το Κρεμλίνο προκατάληψη του προέδρου των ΗΠΑ αποτελεί ένα διαρκές εμπόδιο στην υπεράσπιση της Ουκρανίας, αλλά όχι εντελώς ακλόνητο. Δεν θέλει να φαίνεται αδύναμος – μια αποστροφή που μπορεί να τον αποτρέψει από το να προσπαθεί να κατευνάσει πλήρως τον Πούτιν.

Ο Ρώσος πρόεδρος μπορεί επίσης να έχει λιγότερο χρόνο από όσο νομίζει. Προβάλλει την εικόνα του ως άριστος στρατηγός, αλλά τα στοιχεία ενός αλαζονικά και άσχημα διεξαχθέντος πολέμου δεν υποστηρίζουν αυτή την ανάλυση. Το Κρεμλίνο μπορεί να λέει ψέματα για τη ζοφερή κατάσταση της ρωσικής οικονομίας , αλλά δεν μπορεί να την κρύβει για πάντα. Αυτή είναι μια ευπάθεια την οποία οι σύμμαχοι της Ουκρανίας πρέπει να συνεχίσουν να στοχεύουν όσο το δυνατόν πιο σκληρά μπορούν.