Το Κουρδικό PKK θα καταθέσει τα όπλα σε ένα μεγάλο βήμα προς τον τερματισμό των συγκρούσεων στην Τουρκία

11/07/2025 8:33

Μετά από 40 χρόνια ένοπλου αγώνα εναντίον του τουρκικού κράτους, το εκτός νόμου κουρδικό PKK θα πραγματοποιήσει τελετή σήμερα Παρασκευή για να σηματοδοτήσει ένα συμβολικό πρώτο βήμα για την κατάθεση των όπλων του.

Η διαδικασία αφοπλισμού θα ξεκινήσει υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας στο ιρακινό Κουρδιστάν και αναμένεται να διαρκέσει όλο το καλοκαίρι.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χαιρέτισε την κίνηση ως «πλήρη αντιγραφή και απόρριψη των αιματηρών δεσμών που έχουν τεθεί στα πόδια της χώρας μας».

Περίπου 40.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης και το PKK κατατάσσεται ως τρομοκρατική οργάνωση στην Τουρκία, τις ΗΠΑ, την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο αφοπλισμός του θα γίνει αισθητός όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και στο Ιράκ, τη Συρία και το Ιράν.

Πώς και πού θα αφοπλιστεί το ΡΚΚ;
Μια μικρή ομάδα μελών του PKK θα καταθέσει συμβολικά τα όπλα της σε μια τελετή κοντά στη Σουλεϊμανίγια στο ιρακινό Κουρδιστάν, πριν επιστρέψει στις βάσεις της.

Για λόγους ασφαλείας, η ακριβής τοποθεσία δεν αποκαλύπτεται, αν και πιστεύεται ότι μέλη του φιλοκουρδικού κόμματος της αντιπολίτευσης Δημοκρατικών της Τουρκίας θα βρίσκονται εκεί, ακόμη και αν άλλα μεγάλα τουρκικά πολιτικά κόμματα δεν θα το κάνουν.

Πλάνα από την πρώτη τελετή αφοπλισμού του PKK είχαν προγραμματιστεί να μεταδοθούν ζωντανά στην τηλεόραση.

Για τον λόγο αυτό, το Κόμμα Ισότητας και Δημοκρατίας των Λαών (Κόμμα DEM) κάλεσε ορισμένους συγγραφείς και δημοσιογράφους στην τελετή.

Ωστόσο, ανακοινώθηκε ότι η απόφαση για ζωντανή μετάδοση εγκαταλείφθηκε για λόγους «ασφάλειας».

Σύμφωνα με πληροφορίες που παρείχαν πηγές του Κόμματος DEM, η τελετή κατάθεσης όπλων θα πραγματοποιηθεί σε διαφορετική περιοχή και δεν θα επιτρέπονται κάμερες ή φωτογραφικές μηχανές στην περιοχή.

Ωστόσο, οι εικόνες θα παραδοθούν γρήγορα στους δημοσιογράφους που ταξιδεύουν στην περιοχή και θα κοινοποιηθούν στο κοινό.

Πηγές του κόμματος εξήγησαν τον λόγο για αυτό ως «για λόγους ασφαλείας και για την αποτροπή πιθανών προκλήσεων».

Ο αφοπλισμός θα συνεχιστεί στη συνέχεια τους επόμενους μήνες σε σημεία που θα έχουν δημιουργηθεί με τη συμμετοχή των περιφερειακών κυβερνήσεων της Τουρκίας, του Ιράκ και του Κουρδιστάν, σύμφωνα με πληροφορίες του BBC Turkish.

Σε ένα βίντεο, ο επί χρόνια φυλακισμένος ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, δήλωσε ότι πρόκειται για «μια εθελοντική μετάβαση από τη φάση της ένοπλης σύγκρουσης στη φάση της δημοκρατικής πολιτικής και του δικαίου». Ο Αμπντουλάχ Οτσαλάν βρίσκεται σε απομόνωση στο μικρό νησί-φυλακή Ιμραλί, νοτιοδυτικά της Κωνσταντινούπολης, από τότε που συνελήφθη το 1999.

Αυτή δεν είναι η πρώτη προσπάθεια ειρήνευσης στην οποία εμπλέκονται η Τουρκία και το ΡΚΚ, αλλά αυτή είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία μέχρι στιγμής ότι ο ένοπλος αγώνας που ξεκίνησε το 1984 θα τερματιστεί.

Αρχικά μια μαρξιστική ομάδα, το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα πήρε τα όπλα ζητώντας ένα ανεξάρτητο κράτος εντός της Τουρκίας.

Τη δεκαετία του 1990, ζήτησαν αντ’ αυτού μεγαλύτερη αυτονομία για τους Κούρδους, οι οποίοι αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού.

Ο Οτσαλάν ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός το 2013 και κάλεσε τις δυνάμεις του ΡΚΚ να αποσυρθούν από την Τουρκία. Η Συμφωνία Ντολμάμπαχτσε του 2015 υποτίθεται ότι θα έδινε δημοκρατικά και γλωσσικά δικαιώματα στους Κούρδους, αλλά η εύθραυστη εκεχειρία κατέρρευσε εν μέσω καταστροφικής βίας, ειδικά στις πόλεις όπου κυριαρχούσαν οι Κούρδοι στα νοτιοανατολικά, συμπεριλαμβανομένου του Ντιγιαρμπακίρ.

Η τουρκική αεροπορία στόχευσε βάσεις του ΡΚΚ στα βουνά του βόρειου Ιράκ. Αρκετές στρατιωτικές εκστρατείες έχουν επίσης στοχεύσει δυνάμεις υπό κουρδική ηγεσία στη Συρία.

Η κυβέρνηση στην Άγκυρα απέκλεισε το ενδεχόμενο περαιτέρω συνομιλιών μέχρι να καταθέσει το ΡΚΚ τα όπλα του κάτι που μέχρι στιγμής φαίνεται πως συμβαίνει. Στο πλαίσιο της διαδικασίας που η κυβέρνηση αποκαλεί «Τουρκία χωρίς Τρομοκρατία», η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας (TBMM) θα παρέμβει αφού το PKK αρχίσει να καταθέτει τα όπλα του όπου θα συσταθεί επιτροπή για να λάβει αποφάσεις σχετικά με τα επόμενα βήματα της κυβέρνησης.

Καθώς οι καλοκαιρινές διακοπές είναι προ των πυλών, δεν αναμένονται συγκεκριμένες αποφάσεις για αρκετούς μήνες, όταν οι βουλευτές ψηφίσουν επί των συστάσεων της επιτροπής και ο Πρόεδρος Ερντογάν έχει τον τελευταίο λόγο.

Τι θα συμβεί με τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν δεν είναι ακόμη σαφές. Η κυβέρνηση λέει ότι οι συνθήκες διατήρησής του στη φυλακή θα μπορούσαν να επανεξεταστούν καθώς εξελίσσεται η διαδικασία, αλλά οποιαδήποτε πιθανότητα απελευθέρωσής του θα αφεθεί σε μεταγενέστερα στάδια.

Ο συμπρόεδρος του κόμματος DEM, Τουνκέρ Μπακίρχαν, ο οποίος μετέβη στη Σουλεϊμανίγια για την τελετή κατάθεσης όπλων του PKK, δήλωσε: «Θα γίνουμε μάρτυρες ενός βήματος που θα εξαλείψει τα 50χρονα αίτια βίας και σύγκρουσης».

Μιλώντας στο πρακτορείο ειδήσεων ANKA, ο Τουνκέρ Μπακίρχαν δήλωσε ότι ελπίζει ότι θα μπορούσαν να ειπωθούν σημαντικά πράγματα σχετικά με την ομιλία που αναμένεται να εκφωνήσει αύριο ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Μπακιρχάν είπε: «Ελπίζω ο Πρόεδρος να χρησιμοποιήσει έναν λόγο που θα μας συγκλονίσει όλους».

Ο Μπακιρχάν δήλωσε ότι η εκτελεστική εξουσία θα πρέπει να έχει τον πιο σημαντικό λόγο σε μια διαδικασία όπου η Τουρκία θα ξεπεράσει τα 50 χρόνια συγκρούσεων και βίας, λέγοντας: «Τελικά, αυτό το ζήτημα αφορά εν μέρει την εκτελεστική εξουσία. Θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για τη συγγραφή μιας νέας δημοκρατικής ιστορίας για την Τουρκία».

Γιατί αποφάσισε να διαλυθεί το PKK;
Τον Οκτώβριο του 2024, ένας εξέχων εθνικιστής ηγέτης και βασικός σύμμαχος του Ερντογάν, ονόματι Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ξεκίνησε μια διαδικασία που η κυβέρνηση περιέγραψε ως «Τουρκία απαλλαγμένη από την τρομοκρατία». Κάλεσε τον φυλακισμένο ηγέτη του ΡΚΚ να ζητήσει τη διάλυση της εκτός νόμου οργάνωσης. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για την πιθανή απελευθέρωσή του από το νησί Ιμραλί, άφησε να εννοηθεί.

Η τουρκική κυβέρνηση ξεκίνησε συνομιλίες με τον Οτσαλάν μέσω του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού κόμματος και στη συνέχεια, τον Φεβρουάριο, απευθύνθηκε η ιστορική του έκκληση προς τη διάλυση του ΡΚΚ , την οποία διάβασαν δύο βουλευτές των Δημοκρατικών που μόλις είχαν επιστρέψει από μια επίσκεψη στο νησί-φυλακή.

«Όλες οι ομάδες πρέπει να καταθέσουν τα όπλα τους και το PKK πρέπει να διαλυθεί», έγραφε η επιστολή του Οτσαλάν.

Το PKK είχε σχηματιστεί κυρίως επειδή «τα κανάλια της δημοκρατικής πολιτικής ήταν κλειστά», είπε, αλλά τα θετικά μηνύματα του Ντεβλέτ Μπαχτσελί και του Ερντογάν είχαν δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον.

Το ΡΚΚ ακολούθησε το παράδειγμα του Οτσαλάν και κήρυξε κατάπαυση του πυρός, ενώ αργότερα δήλωσε ότι είχε «ολοκληρώσει την ιστορική του αποστολή»: το κουρδικό ζήτημα μπορούσε πλέον να «επιλυθεί μέσω δημοκρατικής πολιτικής».

Ο Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι ήταν μια «ευκαιρία να γίνει ένα ιστορικό βήμα προς την κατεδάφιση του τείχους της τρομοκρατίας» και συναντήθηκε με φιλοκούρδους πολιτικούς τον Απρίλιο.