PLUS
Οι μεταναστευτικές ροές στην Κρήτη από την Λιβύη δεν είναι ένα φαινόμενο που εμφανίστηκε ξαφνικά την προηγούμενη εβδομάδα. Πρόκειται για μια θαλάσσια διαδρομή που ξεκίνησε να εμφανίζεται γύρω στα τέλη του 2023, την επόμενη χρονιά αυξήθηκαν σε περίπου 4.900, για να φτάσουμε το 2025 να έχουμε 8.200 αφίξεις έως τώρα.
Ποιοι είναι; Από πού έρχονται; Και κυρίως γιατί έρχονται;
Πρόκειται για ανθρώπους κυρίως από την Αίγυπτο, το Σουδάν, το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν και σε μικρότερο βαθμό από Ερυθραία, Συρία, Σομαλία και Υεμένη. Πρόκειται κυρίως για άντρες και νεαρά αγόρια (πολλά από αυτά ασυνόδευτα ανήλικα) αλλά έχουν καταγραφεί και γυναίκες και οικογένειες με παιδιά.
Από αυτούς σχεδόν το ένα τρίτο των ανθρώπων που φτάνουν στην Κρήτη από τη Λιβύη είναι από το Σουδάν. Εδώ και πάνω από δύο χρόνια, το Σουδάν σπαράσσεται από έναν πολύ σκληρό και βίαιο πόλεμο, με εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας, που έχουν οδηγήσει πάνω από 13 εκατομμύρια ανθρώπους να εκτοπιστούν εντός και εκτός της χώρας.
Χιλιάδες άντρες, γυναίκες και παιδιά στοιβάζονται σε πρόχειρους καταυλισμούς στο Τσαντ και το Νότιο Σουδάν, χωρίς κατάλληλο κατάλυμα, πόσιμο νερό, υγειονομική περίθαλψη ή προστασία.
Οι παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) του Σουδάν μάχονται τον σουδανικό στρατό για να εδραιώσουν τον έλεγχό τους στις δυτικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Βόρειου Κορντοφάν, ενώ ο στρατός έχει αναλάβει τον πλήρη έλεγχο του κέντρου και της ανατολικής περιοχής του Σουδάν.
Οι ΗΠΑ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν κατηγορήσει τους RSF για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία. Οι στρατιώτες τους έχουν πραγματοποιήσει μια σειρά από βίαιες λεηλασίες σε εδάφη που έχουν ελέγξει σε όλη τη χώρα.
Η ηγεσία των RSF λέει ότι θα οδηγήσει στη δικαιοσύνη όσους κριθούν υπεύθυνοι για τέτοιες πράξεις.
Ο εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν έχει δημιουργήσει τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο , οδηγώντας περισσότερο από το μισό πληθυσμό στην πείνα και εξαπλώνοντας ασθένειες, συμπεριλαμβανομένης της χολέρας, σε όλη τη χώρα. Η παγκόσμια μείωση των δαπανών για βοήθεια έχει επιβαρύνει την ανθρωπιστική ανταπόκριση.
Όσοι Σουδανοί αποφασίζουν να εγκαταλείψουν τη χώρα περίπου δέκα εκατομμύρια άνθρωποι φιλοξενούνται σε γειτονικές χώρες (Τσαντ, Νότιο Σουδάν, Αίγυπτος, Λιβύη, Αιθιοπία, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, και πιο μακριά, στην Ουγκάντα), βιώνουν αυξανόμενη ανασφάλεια, λαμβάνουν ελάχιστη ανθρωπιστική βοήθεια ενώ οι ελπίδες για ειρήνη παραμένουν αντικειμενικά ελάχιστες. Έτσι, οδηγούνται σε περαιτέρω μετακινήσεις με πολλούς Σουδανούς να αναγκάζονται να τολμήσουν επικίνδυνα ταξίδια προς την Ευρώπη, αναζητώντας ασφάλεια και σταθερότητα.
Τον Ιανουάριο του 2025, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες εκτιμούσε ότι υπήρχαν 210.000 Σουδανοί πρόσφυγες στη Λιβύη που σχεδίαζαν να περάσουν στην Ευρώπη ελπίζοντας σε κάποια προστασία ή στην προοπτική μετεγκατάστασης σε τρίτη χώρα. Εκεί κρατούνται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης σε ολόκληρη τη Λιβύη, τα οποία διοικούνται ονομαστικά από τη Διεύθυνση για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης (DCIM) και εποπτεύονται από το Υπουργείο Εσωτερικών.
Για πολλούς από αυτούς όμως το ταξίδι δεν έχει τελειώσει ακόμα στοιβαγμένοι σε σκουριασμένα αλιευτικά, ξύλινες βάρκες φτάνουν νυχθημερόν στις νότιες ακτές της Κρήτης. Συχνά, οι άνθρωποι που αναχαιτίζονται από την Λιβυκή ακτοφυλακή και μεταφέρονται πίσω στη Λιβύη πνίγονται ή τραυματίζονται και στη συνέχεια μεταφέρονται σε διάφορους χώρους κράτησης όπου τους κακομεταχειρίζονται. Εργαζόμενοι σε οργανώσεις αρωγής έχουν καταγράψει σοβαρούς ξυλοδαρμούς, σεξουαλική βία, εκβιασμούς και καταναγκαστική εργασία σε κέντρα κράτησης σε όλη τη Λιβύη, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη φιλοξενία ανθρώπων που έχουν επιστραφεί με τη βία από την υποστηριζόμενη από την ΕΕ λιβυκή ακτοφυλακή αφού προσπάθησαν να φτάσουν στην Ευρώπη μέσω της Μεσογείου. Μια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας το 2021 υποστήριξε ότι οι φρουροί ανάγκαζαν γυναίκες να κάνουν σεξ με αντάλλαγμα νερό και πυροβολούσαν κρατούμενους.
Ένα βίντεο που δημοσίευσε ο Guardian και κάνει τον γύρο του διαδικτύου, σύμφωνα με το οποίο γυναίκα μετανάστρια από την Αφρική ξεψύχησε στο πάτωμα αίθουσας στρατοπέδου συγκέντρωσης προσφύγων στη Λιβύη αποκαλύπτει τις άθλιες συνθήκες κράτησής τους. Πρόκειται για άλλο ένα ντοκουμέντο που επικυρώνει την κόλαση για όσους εγκλωβίζονται ή επαναπροωθούνται από τις ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου στη χώρα της βόρειας Αφρικής.
Πολυάριθμες ΜΚΟ έχουν καταγγείλει επανειλημμένα περιστατικά βίας κατά προσφύγων και μεταναστών που κρατούνται στις εγκαταστάσεις. Μια έκθεση για το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ κατέληξε το 2021 στο συμπέρασμα ότι οι συνθήκες στα κέντρα κράτησης μεταναστών της Λιβύης αποτελούν πιθανό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σουδάν: Κατακόρυφη αύξηση των κρουσμάτων χολέρας
