Ποιοι είναι οι Δρούζοι και γιατί το Ισραήλ ξεκινά έναν νέο πόλεμο στη Συρία;

17/07/2025 9:38

Οι Δρούζοι είναι μια αραβόφωνη εθνοθρησκευτική μειονότητα στη Συρία, τον Λίβανο, το Ισραήλ και τα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν. Η πίστη των Δρούζων είναι παρακλάδι του Σιιτικού Ισλάμ με τη δική της μοναδική ταυτότητα και πεποιθήσεις.

Η δρούζικη σκέψη εμφανίστηκε στην Αίγυπτο στις αρχές του 11ου αιώνα ως σέκτα του σιιτισμού. Εξακολουθεί να θεωρείται ένα ρεύμα εσωτερισμού από το κυρίαρχο Ισλάμ. Περιβεβλημένη από ένα είδος μυστικισμού, ενσωματώνει στοιχεία όπως η πίστη στη μετενσάρκωση του ανθρώπου. «Δεν γνωρίζουμε ποιοι είναι Δρούζοι όσο δεν το λένε», σύμφωνα με τον Μάκραμ Ραμπά. Η κοινότητα δεν δέχεται προσήλυτους και αποθαρρύνει τους γάμους εκτός κοινότητας.

Οι θρησκευτικές γιορτές των Δρούζων συμπίπτουν με το μουσουλμανικό ημερολόγιο. Η παραδοσιακή ενδυμασία των Δρούζων είναι μαύρη. Οι άνδρες φοράνε λευκά τουρμπάνια και οι γυναίκες καλύπτουν το κεφάλι και ένα μέρος του προσώπου με μια μακριά λευκή μαντίλα.

«Εκεί όπου έχουν χαραχθεί σύνορα, οι Δρούζοι δεν τα έχουν στην πραγματικότητα αναγνωρίσει», λέει ο Ραμπά, κυρίως επειδή οι γάμοι γίνονται ανάμεσα σε Δρούζους όλης της περιοχής. «Οι θρησκευτικοί ηγέτες παίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο για τη διατήρηση αυτών των δεσμών», υπογραμμίζει.

Πριν από την έναρξη του εμφυλίου πολέμου το 2011, η Συρία αριθμούσε, σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου 700.000 Δρούζους όπου αποτελούν περίπου το 3% του πληθυσμού. Η κοινότητα των Δρούζων στο Ισραήλ θεωρείται σε μεγάλο βαθμό πιστή στο ισραηλινό κράτος, λόγω της συμμετοχής των μελών της στη στρατιωτική θητεία. Υπάρχουν περίπου 152.000 Δρούζοι που ζουν στο Ισραήλ και στα κατεχόμενα από το Ισραήλ Υψίπεδα του Γκολάν, σύμφωνα με την Ισραηλινή Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία.

Ιστορικά, κατείχαν μια επισφαλή θέση στην πολιτική τάξη της Συρίας. Κατά τη διάρκεια του σχεδόν 14ετούς εμφυλίου πολέμου στη Συρία, οι Δρούζοι λειτουργούσαν τις δικές τους πολιτοφυλακές στη νότια Συρία.

Από την πτώση του Άσαντ τον Δεκέμβριο, οι Δρούζοι έχουν αντισταθεί στις προσπάθειες της νέας κυβέρνησης να επιβάλει την εξουσία της στη νότια Συρία. Ενώ οι παρατάξεις των Δρούζων στη Συρία είναι διχασμένες στην προσέγγισή τους απέναντι στις νέες αρχές, η οποία κυμαίνεται από την επιφυλακτικότητα έως την απόλυτη απόρριψη, πολλοί αντιτίθενται στην επίσημη συριακή παρουσία ασφαλείας στη Σουβέιντα και έχουν αντισταθεί στην ενσωμάτωση στον συριακό στρατό – βασιζόμενοι αντ’ αυτού σε τοπικές πολιτοφυλακές.

Παρά το γεγονός ότι η συριακή κυβέρνηση καταδικάζει τις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον των Δρούζων και δεσμεύεται να αποκαταστήσει την τάξη στη νότια Συρία, οι δυνάμεις της έχουν επίσης κατηγορηθεί για επιθέσεις κατά της μειονότητας – με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (SOHR) με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο να καταγράφει «συνοπτικές εκτελέσεις» Δρούζων από κυβερνητικές δυνάμεις. Τέτοιες αναφορές έχουν τροφοδοτήσει τη δυσπιστία ορισμένων μελών της κοινότητας των Δρούζων προς τις αρχές στη Δαμασκό.

Μετά την ξαφνική πτώση του Άσαντ, το Ισραήλ έχει προσεγγίσει την κοινότητα των Δρούζων κοντά στα βόρεια σύνορά του, σε μια προσπάθεια να σφυρηλατήσει συμμαχίες με τις μειονότητες της Συρίας. Έχει τοποθετηθεί ολοένα και περισσότερο ως περιφερειακός προστάτης των μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των Κούρδων, των Δρούζων και των Αλαουιτών στη Συρία, ενώ παράλληλα επιτίθεται σε στρατιωτικές θέσεις στη Συρία και σε κυβερνητικές δυνάμεις.

Κατά τη διάρκεια των θρησκευτικών συγκρούσεων τον Μάιο, το Ισραήλ πραγματοποίησε αεροπορικές επιδρομές κοντά στο προεδρικό μέγαρο στη Δαμασκό , λέγοντας ότι αυτό αποτελούσε προειδοποίηση κατά των επιθέσεων εναντίον των Δρούζων. Ωστόσο, ορισμένες προσωπικότητες των Δρούζων στη Συρία και τον Λίβανο κατηγόρησαν το Ισραήλ ότι υποδαυλίζει τις θρησκευτικές διαιρέσεις για να προωθήσει τις δικές του επεκτατικές φιλοδοξίες στην περιοχή.

Γιατί το Ισραήλ επιτίθεται τώρα στη Συρία;
Τα πιο πρόσφατα πλήγματα λειτούργησαν κυρίως ως προειδοποίηση και αποτρεπτικό μέσο κατά της ανάπτυξης του συριακού στρατού στη νότια Συρία, με το Ισραήλ να επιδιώκει να δημιουργήσει μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη στην περιοχή. Συγκεκριμένα, το Ισραήλ φοβάται την παρουσία ισλαμιστών μαχητών κοντά στα βόρεια σύνορά του, κατά μήκος των κατεχόμενων από το Ισραήλ Υψιπέδων του Γκολάν.

Ενώ οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στις 15 Ιουλίου περιορίστηκαν στη στόχευση δυνάμεων ασφαλείας και οχημάτων στη Σουβέιντα, ο ισραηλινός στρατός επέκτεινε το πεδίο των επιθέσεών του στις 16 Ιουλίου , πλήττοντας το Υπουργείο Άμυνας και το αρχηγείο του συριακού στρατού στη Δαμασκό.

Οι επιδρομές αυτές αντιπροσώπευαν την πιο σοβαρή κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ισραήλ και Συρίας από τον Δεκέμβριο του 2024, όταν κατέστρεψε εκατοντάδες στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα και κατέλαβε μια ζώνη ασφαλείας που περιπολούσε ο ΟΗΕ στα συριακά Υψίπεδα του Γκολάν .

Το Ισραήλ έχει χτυπήσει τη Συρία πολλές φορές, με σκοπό να εμποδίσει τις νέες αρχές να αναπτύξουν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες – κάτι που θεωρείται πιθανή απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια.

Τι θα μπορούσε να συμβεί στη συνέχεια;
Η βία έχει υπογραμμίσει την ευθραυστότητα του μεταπολεμικού ασφαλούς και πολιτικού τοπίου της Συρίας, με την πιο πρόσφατη έξαρση βίας να τροφοδοτεί φόβους για ανανεωμένες θρησκευτικές επιθέσεις σε ολόκληρη τη Συρία.

Καθώς ο Σάραα προσπαθεί να εδραιώσει τον έλεγχο της Συρίας και να ενώσει τις διάφορες ομάδες της, μένει να δούμε αν η ισλαμιστική κυβέρνησή του θα είναι σε θέση να συμφιλιώσει τις βαθιά ριζωμένες σεκταριστικές διαιρέσεις της Συρίας, οι οποίες τροφοδοτούνται από χρόνια εμφυλίου πολέμου. Οι σεκταριστικές συγκρούσεις, μαζί με τις ισραηλινές επιδρομές, απειλούν να εκτροχιάσουν τις προσπάθειες οικοδόμησης κράτους και ανάκαμψης μετά τον πόλεμο.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, είναι πιθανό να συνεχίσει να αντιλαμβάνεται τις νέες αρχές και τους συνδεδεμένους με αυτές ισλαμιστές μαχητές στο νότο ως σημαντική απειλή για την ασφάλεια – ωθώντας το να επιδιώξει συμμαχίες με ομάδες που μπορεί να αισθάνονται αποξενωμένες από τις νέες αρχές.