PLUS
Οδοιπορικό της «Μ» στον τόπο της βιβλικής καταστροφής, με τους συμπολίτες μας να μετρούν ακόμη τις πληγές τους και την πολιτεία να τους έχει πλήρως ξεχάσει –Στη Βουλή ακόμη μία δικογραφία κατά του Βασίλη Κικίλια μετά από μηνύσεις 139 κατοίκων της πολύπαθης περιοχής
Της ΕΛΕΝΗΣ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑ -ΚΟΝΤΟΡΟΥΣΗ
Πέρασαν ημέρες, πέρασαν εβδομάδες, πέρασαν τελικά δύο χρόνια. Στην πολύπαθη Θεσσαλία που έζησε μια βιβλική καταστροφή δοκιμαζόμενη από την καταστροφική πλημμύρα «Daniel», οι κάτοικοι του Κάμπου προσπαθούν ακόμη να ανασυντάξουν τις ζωές τους και να ορθοποδήσουν. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που έγιναν πρόσφυγες στον ίδιο τους τον τόπο, που βλέπουν καθημερινά τα γκρέμια που κάποτε ήταν το σπίτι τους να ρημάζουν παρατημένα στους δρόμους, σκουπίδια να στοιβάζονται έξω από τα χωριά και τις ζωές τους ακόμηθαμμένες κάτω από τη λάσπη. Όλα αυτά την ώρα που προχθές, Παρασκευή, διαβιβάστηκε στη Βουλή των Ελλήνων ακόμη μία δικογραφία κατά του Βασίλη Κικίλια, πρώην υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μετά από μηνύσεις 139 κατοίκων της περιοχής που χτυπήθηκε από την καταστροφική κακοκαιρία τον Σεπτέμβριο του 2023, η επέλαση της οποίας προκάλεσε τον θάνατο 10 ανθρώπων και πρωτοφανείς καταστροφές στη Θεσσαλία.
«Μόνο σιωπή, ευχολόγια, ανακοινώσεις και κάποια κονδύλια που χάνονται στις διαδρομές», «Είμαστε άνθρωποι ενός άλλου Θεού εμείς στον Κάμπο», «Τα πεσμένα κόκκινα σπίτια και τα ερείπιά τους περιμένουν τις τσάπες και τους φορτωτές 20 μήνες τώρα» εξομολογούνται οι τραγικοί πρωταγωνιστές, οι πλημμυροπαθείς, μιλώντας στην «ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ».
Ας ξεκινήσουμε από την Καρδίτσα, όπου πολλά από τα χωριά της πνίγηκαν κυριολεκτικά στη λάσπη. Ένα από αυτά είναι και ο Παλαμάς. Η κατάσταση και εκεί είναι ανάλογη με όσα περιγράψαμε προηγουμένως. Ο Κώστας Μαραγκός περιγράφει στην «Μ» πώς η δική του οικογένεια βίωσε και βιώνει την τεράστια καταστροφή που υπέστη ο τόπος τους, λέγοντας χαρακτηριστικά «δεν ήταν η βροχή. Ήσασταν εσείς», εξηγώντας πως «δύο χρόνια μετά την πλημμύρα που ισοπέδωσε την Καρδίτσα, τον Παλαμά και ολόκληρη τη Θεσσαλία, τα σπίτια είναι ακόμη πεσμένα και οι ένοχοι ακόμη στη θέση τους. Σε όλη την περιοχή υπάρχουν ακόμη χαλάσματα. Ο κόσμος ζει με νάιλον, χωρίς αποζημιώσεις, χωρίς υποδομές, χωρίς ελπίδα».
Σε αυτούς που κάνουν λόγο για μια φυσική καταστροφή που κανείς δεν μπορούσε να υπολογίσει, απαντάει: «Όχι, δεν έφταιξε το ‘‘ακραίο καιρικό φαινόμενο’’. Φταίτε εσείς, το σύστημά σας, το κομματικό σας κράτος. Φταίτε γιατί τα έργα που έπρεπε να έχουν γίνει, δεν έγιναν ποτέ. Φταίτε γιατί τα αντιπλημμυρικά, τα φράγματα και τα ρέματα είτε αγνοήθηκαν είτε έγιναν πρόχειρα και με όρους μίζας. Φταίτε γιατί οι αποζημιώσεις δίνονται με το σταγονόμετρο, επειδή η γραφειοκρατία σας είναι πιο αργή κι απ’ τη λάσπη που έπνιξε τους ανθρώπους.
«Εμείς στον Κάμποείμαστε άνθρωποι ενός άλλου Θεού…»
Οι πλημμύρες ήταν αποτέλεσμα εγκληματικής αμέλειας. Και το έγκλημα συνεχίζεται κάθε μέρα που περνάει και τίποτα δεν αλλάζει. Ούτε έργα υποδομής, ούτε σοβαρός σχεδιασμός, ούτε πρόληψη. Όλοι εσείς που βρίσκεστε σε κρίσιμες θέσεις -από υπουργούς μέχρι περιφερειάρχες, δημάρχους και διοικητές οργανισμών- δεν έχετε ούτε τη βασική κατάρτιση διαχείρισης κρίσεων. Όταν έρχεται η φωτιά, ο σεισμός ή η πλημμύρα, δεν μπορείτε καν να συνεννοηθείτε μεταξύ σας, πόσο μάλλον να συντονίσετε τον κόσμο».
Ο Κώστας Μαραγκός ξεσπάει για όσα ψεύτικα κατά τον ίδιο τους υποσχέθηκαν:«Και ποια είναι η απάντησή σας δύο χρόνια μετά; Καμία. Μόνο σιωπή, ευχολόγια, ανακοινώσεις και κάποια κονδύλια που χάνονται στις διαδρομές. Ίδια και απαράλλαχτα κάθε φορά. Και οι πολίτες να πνίγονται – κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Και όσο για το πολιτικό σύστημα; Θέλουμε ριζική αλλαγή. Τώρα. Από τα θεμέλια. Θέλουμε Δικαιοσύνη ανεξάρτητη και ταχύτατη, όχι υπηρέτη της εξουσίας. Δεν φτάνει πια να ‘‘παραιτείται’’ κάποιος. Πρέπει να τιμωρείται. Ποινικά. Δεν γίνεται να πεθαίνουν άνθρωποι, να χάνονται ζωές και περιουσίες, και ο υπεύθυνος να πηγαίνει σπίτι του για ‘‘ξεκούραση’’. Όχι. Πρέπει να δικάζεται. Να λογοδοτεί. Να χάνει ό,τι πήρε από το Δημόσιο. Μόνο τότε θα υπάρξει ελπίδα.
Αλλιώς, το μόνο που θα αλλάζει θα είναι το φαινόμενο και η πόλη. Μια φορά θα είναι η Θεσσαλία, την άλλη η Εύβοια, η Ρόδος, η Αθήνα. Τα πρόσωπα θα μένουν ίδια. Και οι ευθύνες θα συνεχίζουν να θάβονται κάτω απ’ τη λάσπη», σημειώνει ο κ. Μαραγκός, κάτοικος Παλαμά Καρδίτσας.
Στα Τρίκαλα
Η ίδια κατάσταση και στον Δήμο Τρικκαίων. Ένα από τα χωριά που επλήγη σε μεγάλο βαθμό, και μέχρι και σήμερα συνεχίζει να παλεύει για τα αυτονόητα, είναι το χωριό Μεγάλα Καλύβια. Η κατάσταση που βιώνουν οι ξεχασμένοι από το κράτος κάτοικοι του χωριού Μεγάλα Καλύβια του Δήμου Τρικκαίων περιγράφεται στη συνομιλία που είχε η «Μ» με τον Δημήτρη Κάβουρα, πρόεδρο του Συλλόγου Πλημμυροπαθών Δ.Ε. Μεγάλων Καλυβίων.
Όπως μας λέει χαρακτηριστικά, «προχωράνε κάποια πράγματα, αλλά με πολύ αργούς ρυθμούς. Έχουν δοθεί αποζημιώσεις για σπίτια πράσινα τα οποία πληρώνονται κατά κανόνα 70 ευρώ το τ.μ. χωρίς αποδείξεις για τις εργασίες που έγιναν», ενώ στη συνέχεια εξηγεί τι συμβαίνει με τα σπίτια που χαρακτηρίστηκαν κόκκινα:
«Για τα κόκκινα έχουν σταλεί ενημερωτικά του τι δικαιούσαι από στεγαστική συνδρομή. Βέβαια τα ποσά δεν επαρκούσαν γιατί ένα σπιτικό καινούργιο χρειάζεται για να φτιαχτεί 1.400 ευρώ το τ.μ., η αποζημίωση είναι 800 ευρώ συν το άτοκο δάνειο που προβλέπεται, το οποίο όμως η τράπεζα δεν δίνει, εκτός αν κάποιος έχει πολύ υψηλό εισόδημα».
Ο κ. Κάβουρας μιλάει και για τη μεγάλη πληγή του τόπου, τα γκρεμισμένα σπίτια που σε τίποτα δεν ευνοούν τη δημόσια υγεία.
«Τα γκρεμισμένα σπίτια και οι αποθήκες είναι κοντά στα 200, από αυτά έχουν μαζευτεί τα 22 και είναι στο άμεσο πρόγραμμα να μαζευτούν άλλα 16. Και όλα αυτά δύο χρόνια μετά! Δεν είναι ικανοποιητικό και μέχρι ποιον αριθμό θα φτάσει δεν γνωρίζουμε. Ο κόσμος είναι απογοητευμένος, οι αποζημιώσεις δεν είναι ικανοποιητικές για σπίτια που το νερό είχε εισχωρήσει έως και δύο μέτρα», αναφέρει ο πρόεδρος του Συλλόγου Πλημμυροπαθών εξηγώντας πως οι ζημιές που προκλήθηκαν ήταν τεράστιες, αφού το νερό στο πέρασμά του αχρήστεψε και τον οικιακό εξοπλισμό των σπιτιών.
Σοκάρουν και όσα εξομολογείται ο κ. Κάβουρας για τις αποζημιώσεις που έπρεπε οι κάτοικοι να έχουν λάβει πριν από πολύ καιρό.
«Υπάρχει ένα 20% του κόσμου που δεν πήρε την πρώτη αρωγή, δηλαδή τα 6.600 ευρώ και τα 3.300 για δεύτερη κατοικία, παρότι έγιναν και δεύτερες αιτήσεις στον δήμο τον Δεκέμβρη.Δεν έχουμε σαφή πληροφόρηση».
Καταλήγοντας ο κ. Κάβουρας ξεσπάει: «Υπάρχει πολύ μεγάλη καθυστέρηση, ό,τι δίνεται είναι με το σταγονόμετρο, τα χρήματα για τα κόκκινα σπίτια δεν επαρκούν για κατοικία, οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια, τα γκρεμισμένα σπίτια ακόμη κείτονται μέσα στους δρόμους του χωριού πεσμένα. Ο κόσμος είναι απογοητευμένος με τη στάση της κυβέρνησης και από μόνος του κάνει ό, τι μπορεί να κάνει για να επιβιώσει. Είμαστε άνθρωποι ενός άλλου Θεού εμείς στον Κάμπο».
Αρμαγεδδώνας
Στην «Μ» μιλάει και ο Ηλίας Καραμάνος, συνταξιούχος εκπαιδευτικός – φροντιστής, πρώην πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου, πρώην αντιδήμαρχος του δήμου Φαρκαδόνας, περιγράφοντας και εκείνος την ίδια θλιβερή κατάσταση.
«Ο γηρασμένος Δήμος Φαρκαδόνας δέχτηκε το οδυνηρό χτύπημα από τον«Daniel», που ήταν ο Αρμαγεδδώνας του. Από τους περίπου 2.000 κατοίκους, το 1/3 δεν επλήγη από την πλημμύρα. Τα άλλα 2/3 αναγκάστηκαν να φύγουν από το χωριό ως πλημμυροπαθείς υδρομετανάστες. Από αυτούς, το 1/3 επέστρεψε. Όσοι είχαν ‘‘λίπος’’, και είναι λίγοι, κατάφεραν να ξαναφτιάξουν το νοικοκυριό τους. Οι άλλοι λίγα πράγματα κατάφεραν και αυτά με πολύ κόπο. Ένα μπάνιο, μια κουζίνα, ένα τραπέζι με τέσσερις πλαστικές καρέκλες, ένα ντιβάνι και μερικά σκεπάσματα. Οι 6.000ευρώ της πρώτης αρωγής και τα 105 ευρώ/τ.μ.είναι ψίχουλα για να ξαναστήσεις το νοικοκυριό σου. Οι υποσχέσεις του υποδίκου υπουργού Τριαντόπουλου δεν αρκούν για να ορθοποδήσει ο τόπος. Τα μόνα ολοκληρωμένα έργα είναι τα σχολεία που έκαναν με δική τους χρηματοδότηση και επίβλεψη οι εφοπλιστές».
Ο κ. Καραμάνος απογοητευμένος στηλιτεύει και την κρατική μέριμνα χαρακτηρίζοντάς την ανύπαρκτη. «Η κρατική μέριμνα είναι ανύπαρκτη από την πρώτη στιγμή παρά τις βαρύγδουπες υποσχέσεις του ίδιου του πρωθυπουργού στο δημαρχείο Φαρκαδόνας. Η περιφέρεια χαμένη στην ανεπάρκειά της χωρίς να κάνει τίποτα για να μας οχυρώσει αντιπλημμυρικά. Τα ελάχιστα που έκαναν είναι ένα επιφανειακό λίφτινγκ αφήνοντας ανοχύρωτο τον δήμο στην πρώτη καταιγίδα. Η δε τοπική αρχή, ο δήμος μας, ζει το όνειρο των απευθείας αναθέσεων χωρίς να κάνει το παραμικρό. Σκεφτείτε πως τα πεσμένα κόκκινα σπίτια και τα ερείπιά τους περιμένουν τις τσάπες και τους φορτωτές 20 μήνες τώρα. Ακόμη δεν κατάφεραν να πετάξουν τα πλημμυρισμένα και λασπωμένα πράγματά μας. Τα έχουν στοιβαγμένα 500 μέτρα έξω από το χωριό πάνω από τις γεωτρήσεις που τροφοδοτούν με νερό τον δήμο (οι εικόνες που εξασφάλισε η «Μ» άλλωστε μιλούν από μόνες τους). Τα κοντέινερ που μας υποσχέθηκαν, τώρα ξεκίνησαν να κάνουν τις απαραίτητες υποδομές (νερό, αποχέτευση, ρεύμα, διαμόρφωση), ενώ το μόνο που έχουν είναι ένα κλιματιστικό και μια τουαλέτα. Όλη την υπόλοιπη οικοσκευή αλλά και τη σύνδεση με τη ΔΕΗ θα την επιβαρυνθεί ο καθένας που θα κατοικήσει. Στη δομή Κουτσόχερου έχουν μείνει ακόμη γύρω στις 25 οικογένειες. Αυτή είναι η κατάσταση που επικρατεί στη Φαρκαδόνα 20 μήνες μετά. Οι δε αγρότες είναι το μπαλάκι του πινγκ πονγκ μεταξύ κυβέρνησης και περιφέρειας σε ό,τι έχει να κάνει με τις ευθύνες για την έλλειψη νερού. Το φαντάζεστε; Πριν από 20 μήνες είχαμε πέντε μέτρα νερό μέσα στο χωριό και τώρα δεν έχουμε νερό να ποτίσουμε τα χωράφια μας», καταλήγει ο κ. Καραμάνος αναδεικνύοντας με τον πλέον γλαφυρό τρόπο το τι συμβαίνει ακόμη και σήμερα στην πολύπαθη Θεσσαλία.
Γολγοθάς
Η Χαρά είναι επίσης κάτοικος του Δήμου Φαρκαδόνας του νομού Τρικάλων και ζει από πρώτο χέρι τον Γολγοθά που ανεβαίνουν τα τελευταία δύο χρόνια οι κάτοικοι της περιοχής. Μιλώντας στην «Μ» μοιράζεται το πώς είναι σήμερα τα πράγματα στις πληγείσες περιοχές:
«Οι κάτοικοι του Δήμου Φαρκαδόνας μετρούν ακόμη τις πληγές τους σχεδόν δύο χρόνια μετά την καταστροφική πλημμύρα που έπνιξε την περιοχή το 2023. Οι κάτοικοι προσπαθούν, οι περισσότεροι στηριζόμενοι στις δικές τους δυνάμεις, να ξαναφτιάξουν τις περιουσίες και τα σπίτια τους. Το κράτος δυστυχώς δεν βοήθησε όσο θα έπρεπε να βοηθήσει. Στο Κεραμίδι, το χωριό που έπαθε ολοκληρωτική ζημιά μένοντας κάτω από το νερό για μέρες ολόκληρες, έχει αρχίσει σιγά σιγά να επιστρέφει σε μια κανονικότατα που έχει έντονα τα σημάδια του πόνου και της καταστροφής. Και εκεί όπως και στη Φαρκαδόνα πολλά σπίτια είναι ακατοίκητα και κάποια άλλα ακόμη ερείπια. Οι αγρότες χρεωμένοι, οι περισσότεροι έχοντας χάσει τον αγροτικό εξοπλισμό τους, καλλιεργούν τα χωράφια τους ελπίζοντας σε μια καλύτερη χρονιά, που από ό,τι φαίνεται με τις τιμές των προϊόντων θα αργήσει να έρθει. Λίγους μήνες πριν άρχισαν να επιστρέφουν οι μαθητές σε κάποια σχολεία που είχαν πληγεί και τα οποία επισκευάστηκαν με την οικονομική ενίσχυση και τη χορηγία εφοπλιστών και μεγαλοεπιχειρηματιών», επισημαίνει η Χαρά και συνεχίζει: «Συνεχίζουμε τις ζωές μας στηριζόμενοι καθαρά στις δικές μας αντοχές και δυνάμεις. Περιμέναμε μια μεγαλύτερη στήριξη, αν λάβετε υπόψη ότι στο Ζάρκο ακόμη οι άνθρωποι μένουν στα κοντέινερ μετά τον σεισμό του 2021. Ο «Daniel» ήταν ακόμη ένα χαστούκι για όλους μας. Και περισσότερο για εκείνους που έχασαν τα σπίτια τους εν μια νυκτί. Δεν υπάρχει κράτος πρόνοιας. Δεν υπάρχει μέριμνα. Δεν υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον. Στη δομή στο Κουτσόχερο οι άνθρωποι που έχουν μεταφερθεί ζουν σαν μετανάστες στον τόπο τους. Είναι τραγικές καταστάσεις αυτές», καταλήγει.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ της Κυριακής
