PLUS
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θα εκφωνήσει την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Τετάρτη σε σύνοδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Γνωστή στην αργκό ως SOTEU, η ωριαία ομιλία σηματοδοτεί την έναρξη της εργασιακής περιόδου μετά τις καλοκαιρινές διακοπές του Αυγούστου. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσιάζει τα πρόσφατα επιτεύγματα, και ενημερώνει για τις επερχόμενες πρωτοβουλίες για τους επόμενους 12 μήνες.
Τα κύρια σημεία της ομιλίας της είναι ήδη γνωστά με βάση μερικές δημοσιεύσεις εγγράφων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκαν πριν από την ομιλία, την οποία η Επιτροπή θεωρεί ως ένα από τα βασικά πολιτικά γεγονότα στις Βρυξέλλες τον Σεπτέμβριο. Έχουν επίσης αναφερθεί από πολλά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, όπως τα Reuters, Bloomberg, Politico και Financial Times, επικαλούμενα πηγές.
Τα κύρια στοιχεία της ομιλίας της είναι σαφή εκ των προτέρων: εκκλήσεις για σθεναρή στάση απέναντι στη Ρωσία, υποστήριξη στην Ουκρανία και επιταχυνόμενος ρυθμός στρατιωτικού εξοπλισμού της ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στις ψηφιακές τεχνολογίες και τα συστήματα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη. Η φον ντερ Λάιεν θα εκφράσει επίσης την υποστήριξή της για τη συνέχιση της πράσινης μετάβασης. Ωστόσο, πηγές αναφέρουν ότι αυτό το θέμα θα λάβει λιγότερη προσοχή από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια, καθώς δεν αντιπροσωπεύει πλέον την βασική ιδεολογική ατζέντα της Επιτροπής.
Ξεχωριστά, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα αναφερθεί λεπτομερώς στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπερασπιζόμενη την εμπορική συμφωνία βάσει της οποίας η ΕΕ συμφώνησε να καταβάλει μονομερείς δασμούς ύψους 15%. Η ομιλία θα περιλαμβάνει επίσης εκκλήσεις για ατλαντική ενότητα ενάντια στη λεγόμενη «συμμαχία Κίνας-Ρωσίας», την οποία η πρόεδρος της Επιτροπής αποκαλεί “συνασπισμό αυταρχικών καθεστώτων”.
Αναμένεται επίσης να επαναλάβει τις εκκλήσεις της για ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ζητώντας συγκεκριμένα την ταχεία υιοθέτηση του 19ου πακέτου κυρώσεων, κατά προτίμηση σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Φέτος, ωστόσο, η ομιλία κάθε άλλο παρά νικηφόρα θα ακουστεί. Όταν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα πατήσει το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το πρωί της Τετάρτης, θα βρεθεί σε μια θέση που μέχρι τώρα της ξέφευγε: Την ευθραυστότητα και την αστάθεια.
Ουσιαστικά άγνωστη όταν εξελέγη για πρώτη φορά το 2019, η επικεφαλής της Κομισιόν κατάφερε να καλλιεργήσει σταδιακά την εικόνα μιας αξιόπιστης και αποτελεσματικής ηγέτιδας που θα μπορούσε να οδηγήσει το μπλοκ σε ταραγμένα νερά και να ωθήσει την ολοκλήρωση σε αχαρτογράφητα βάθη.
Η αντίδρασή της στην πανδημία COVID-19 είδε το εκτελεστικό της όργανο να αναλαμβάνει τα πρωτοφανή καθήκοντα της αγοράς σωτήριων εμβολίων για 450 εκατομμύρια πολίτες και της ανάπτυξης ενός ταμείου ανάκαμψης που βασίζεται στην έκδοση κοινού χρέους μεγάλης κλίμακας. Η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ενίσχυσε περαιτέρω τα διαπιστευτήριά της, αναδεικνύοντάς την σε μία από τις κορυφαίες φωνές στο δυτικό μέτωπο κατά της επιθετικής εισβολής του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Στα τέλη του 2022, το περιοδικό Forbes ονόμασε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την πιο ισχυρή γυναίκα του κόσμου, έναν τίτλο που έκτοτε αγωνίζεται να διατηρήσει. Πέρυσι, έφτασε στην επανεκλογή της, συγκεντρώνοντας 401 ψήφους για μια δεύτερη θητεία, αριθμός μεγαλύτερος από ό,τι ανέμεναν οι παρατηρητές.
Όμως, μέσα σε λίγους μόνο μήνες, η θέση της πήρε απότομα την κάτω βόλτα, με κατηγορίες και μομφές από όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος να δημιουργούν την άβολη εντύπωση μιας προέδρου που δέχεται πυρά.
Η αυξανόμενη αντιπολίτευση κορυφώθηκε τον Ιούλιο, όταν η φον ντερ Λάιεν αναγκάστηκε να υπερασπιστεί την προεδρία της απέναντι σε πρόταση μομφής που κατέθεσαν ακροδεξιοί ευρωβουλευτές. Ενώ ήταν προκλητική απέναντι στους υποστηρικτές της πρότασης, τους οποίους ονόμασε “μαριονέτες” που ελέγχονται από τη Ρωσία, φρόντισε να προσφέρει κλάδο ελαίας στους υπόλοιπους νομοθέτες.
“Αναγνωρίζω ότι υπάρχουν μέλη που μπορεί να μην έχουν υπογράψει αυτή την πρόταση, αλλά έχουν εύλογες ανησυχίες για ορισμένα από τα ζητήματα που θέτει”, τους είπε.
“Αυτό είναι αρκετά δίκαιο. Είναι μέρος της δημοκρατίας μας και θα είμαι πάντα έτοιμη να συζητήσω οποιοδήποτε θέμα θέλει αυτό το Σώμα, με γεγονότα και επιχειρήματα”.
Το άνοιγμα όμως αυτό της Προέδρου φαίνεται ότι έπεσε στο κενό: δύο ακόμη ξεχωριστές προτάσεις μομφής βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, μια δυσοίωνη πρόγευση για το νέο εργασιακό έτος.
“Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αντιμετωπίζει ένα δύσκολο έργο στην Κατάσταση της Ένωσης”, δήλωσε ο Φάμπιαν Ζούλεγκ, διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πολιτικής (EPC), επισημαίνοντας την εσωτερική αναταραχή που ταλανίζει πολλά κράτη μέλη, όπως η Γαλλία, ως έναν ακόμη πονοκέφαλο.
“Το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει είναι να κρατήσει το πλοίο σταθερό, οπότε είναι απίθανο αυτή η Κατάσταση της Ένωσης να προτείνει την πραγματικά φιλόδοξη ατζέντα που χρειάζεται”.
Η δυσαρέσκεια για την προεδρία της φον ντερ Λάιεν είναι παντού στο Κοινοβούλιο. Η απροθυμία του μπλοκ να επιβάλει κυρώσεις στο Ισραήλ για τον πόλεμό του, η εμπορική Συμφωνία με τους όρους, τους οποίους οριστικοποίησε η φον ντερ Λάιεν σε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ στη Σκωτία, που από πολλά στελέχη θεωρείται ότι αποτελεί συνθηκολόγηση που υποτάσσει το μπλοκ στα αμερικανικά σχέδια και τορπιλίζει τον στόχο της στρατηγικής αυτονομίας, έχουν πλήξει σε μεγάλο βαθμό το γόητρο της Προέδρου που μέχρι τώρα ήταν το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της: τη φήμη της ως ικανής διαχειρίστριας κρίσεων.
Μέχρι να πάρει τον λόγο για να εκφωνήσει την ομιλία της στο Στρασβούργο, θα συναντήσει ένα ακροατήριο που ίσως προτιμά τη μεταμέλεια από τις εξηγήσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Βολές κατά φον ντερ Λάιεν από τον Γερμανό υπουργό Άμυνας
Η Κομισιόν επιβεβαιώνει τις παρεμβολές στο αεροπλάνο της φον ντερ Λάιεν
