PLUS
Μια απρόσμενη επιστημονική εξέλιξη προέκυψε μέσα από την αποστολή της εθνικής επιστημονικής υπηρεσίας της Αυστραλίας (CSIRO) στον ωκεανό της Ανταρκτικής, όταν ένα αυτόνομο ρομπότ-πλωτήρας συλλογής δεδομένων επέστρεψε μετά από μήνες με εξαιρετικά σπάνιο υλικό.
Ο πλωτήρας είχε αναπτυχθεί με σκοπό τη μέτρηση της θερμοκρασίας και της αλατότητας των υδάτων γύρω από τον παγετώνα Totten. Ωστόσο, ισχυρά θαλάσσια ρεύματα τον παρέσυραν εκτός της προγραμματισμένης του πορείας, με αποτέλεσμα να χαθεί η επικοινωνία μαζί του και να θεωρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός λειτουργίας.
Τελικά, το ρομπότ επανεμφανίστηκε μεταδίδοντας δεδομένα που χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα πολύτιμα για την επιστημονική κοινότητα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανεξέλεγκτη πορεία του το οδήγησε κάτω από τον παγετώνα Denman και την παγοκρηπίδα Shackleton, περιοχές που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητες λόγω των ακραίων συνθηκών και της δυσκολίας πρόσβασης.
Το αυτόνομο σύστημα είχε σχεδιαστεί να βυθίζεται σε μεγάλα βάθη, να καταγράφει μετρήσεις και να ανεβαίνει στην επιφάνεια ανά δέκα ημέρες προκειμένου να μεταδίδει τα δεδομένα μέσω δορυφόρου. Η τυχαία αυτή «κατάδυση» κάτω από τους πάγους προσέφερε μοναδικές πληροφορίες για τη συμπεριφορά των υδάτων σε κρίσιμες περιοχές της Ανταρκτικής, ενισχύοντας τη γνώση γύρω από τη δυναμική των παγετώνων και την κλιματική αλλαγή.
Καθώς ήταν παγιδευμένο κάτω από τους πάγους, συνέχισε κανονικά τις μετρήσεις του από τον βυθό μέχρι τη βάση των παγοκρηπίδων. Δεν μπορούσε όμως να ανεβεί στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα να «χαθεί» για τους επιστήμονες. Κάθε φορά που προσπαθούσε να ανέβει και χτυπούσε στον πάγο, κατέγραφε το βάθος του. Αυτές οι καταγραφές έγιναν τελικά το κλειδί για τον εντοπισμό του.
Οι ερευνητές σύγκριναν τις μετρήσεις βάθους με δορυφορικές εικόνες της περιοχής. Έτσι κατάφεραν να υπολογίσουν τη διαδρομή του ρομπότ και να γνωρίζουν από πού προέρχεται κάθε δείγμα θερμοκρασίας και αλατότητας.
Συνολικά, συγκεντρώθηκαν 195 πλήρη προφίλ δεδομένων, υλικό που μέχρι σήμερα δεν είχε υπάρξει για αυτή την περιοχή.
Τι αποκάλυψαν τα νέα στοιχεία ;
Τα νέα στοιχεία έδειξαν ότι η παγοράφηση Shackleton δεν φαίνεται, προς το παρόν, να κινδυνεύει από θερμά νερά. Αντίθετα, κάτω από τον παγετώνα Denman καταγράφονται θερμότερα ρεύματα που λιώνουν τον πάγο από κάτω.
Και αυτό είναι ανησυχητικό γιατί ο Denman μόνος του θα μπορούσε να προκαλέσει άνοδο της στάθμης των θαλασσών έως και 1,5 μέτρο παγκοσμίως, εάν λιώσει πλήρως. Τα συμπεράσματα δείχνουν ότι ορισμένες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ίσως έχουν ήδη δρομολογηθεί.
