PLUS
Εν μέσω οικονομικών και γεωπολιτικών εντάσεων, οι ηγέτες της ΕΕ συγκεντρώθηκαν στο Βέλγιο, και το κάστρο Άλντεν Μπίσεν της Λιμβουργίας, για μια άτυπη σύνοδο κορυφής για την ανταγωνιστικότητα. Ένα ζήτημα που ταλαιπωρεί χρόνια τις χώρες της Ένωσης.
Οι 27 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συναντήθηκαν με στόχο να εξετάσουν πώς η ΕΕ μπορεί να καταστεί πιο ισχυρή οικονομικά, απλοποιώντας τη νομοθεσία, ενισχύοντας την ενιαία αγορά και μειώνοντας τις εξαρτήσεις της από τρίτες χώρες. Η Κομισιόν πιέζει τα κράτη-μέλη να καταθέσουν συγκεκριμένες προτάσεις έως τη Σύνοδο του Μαρτίου, ώστε να διαμορφωθεί ένα συνεκτικό σχέδιο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Αν και η άτυπη Σύνοδος Κορυφής δεν αποσκοπεί στη χάραξη νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής ούτε στην έκδοση τελικού ανακοινωθέντος, αναμένεται να οδηγήσει σε κοινή δέσμευση των «27» για περαιτέρω απλοποίηση της νομοθεσίας, μείωση των διοικητικών βαρών για τις επιχειρήσεις και ενίσχυση της χρηματοδότησης της καινοτομίας – ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις – μέσω μεγαλύτερης κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.
Παράλληλα, συζητήθηκε η ιδέα της εμπορικής διαφοροποίησης και της χρηματοδότησης μεγάλων έργων ευρωπαϊκής κλίμακας, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για μορφές «ενισχυμένης συνεργασίας» μεταξύ κρατών-μελών που είναι έτοιμα να προχωρήσουν ταχύτερα. Τη δυνατότητα αυτή επισήμανε και η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε επιστολή της προς τους ευρωπαίους ηγέτες, υπογραμμίζοντας ότι, παρότι ο στόχος παραμένει η επίτευξη συμφωνίας «μεταξύ και των 27», όταν η έλλειψη προόδου ή φιλοδοξίας απειλεί να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα ή την ικανότητα δράσης της Ένωσης, η ΕΕ δεν θα πρέπει να διστάζει να αξιοποιεί τις δυνατότητες που προβλέπουν οι Συνθήκες για ενισχυμένη συνεργασία.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, προωθώντας πρόταση για ενίσχυση της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε κρίσιμους τομείς. «Πρέπει, σε ορισμένους τομείς που απειλούνται ιδιαίτερα, να μπορούμε να υπερασπιστούμε το ευρωπαϊκό περιεχόμενο», τόνισε, θέτοντας ζήτημα προστασίας της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης.
Παράλληλα Ο Μακρόν κάλεσε την ΕΕ να προχωρήσει σε κοινό δανεισμό – ακόμη και μέσω ευρωομολόγων – για τη χρηματοδότηση επενδύσεων στην άμυνα, την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει πίσω έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας. Υποστηρίζει μάλιστα ότι το κοινό χρέος αποτελεί «τον μοναδικό τρόπο» για να παραμείνει η ΕΕ ανταγωνιστική και να μετατραπεί σε πραγματικά ανεξάρτητη οικονομική δύναμη.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός ως προς την ταχύτητα λήψης αποφάσεων, εκφράζοντας την προσδοκία για πρόοδο, «χωρίς απαραίτητα να ληφθούν αποφάσεις σήμερα»
Η Γαλλία θέλει η ΕΕ να προστατεύσει τους τομείς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες διοχετεύοντας δημόσια κεφάλαια σε αυτούς. Η Γερμανία πιστεύει ότι οι βιομηχανίες θα πρέπει να τα βγάλουν πέρα μόνες τους και να μάθουν να ευδοκιμούν στην παγκόσμια αγορά.
Ωστόσο, την Πέμπτη, οι παραδοσιακοί Ευρωπαίοι διαμορφωτές της ατζέντας κήρυξαν πολιτική εκεχειρία στη συζήτηση για το «Made in Europe» – μια συζήτηση που ευνόησε σε συντριπτικό βαθμό τα ένστικτα του Βερολίνου που βασίζονται περισσότερο στην αγορά.
Ο Μακρόν -ο οποίος την Τετάρτη κατήγγειλε την «αφέλεια» της Ευρώπης για την αποτυχία της να προστατεύσει την εγχώρια βιομηχανία από τους ξένους ανταγωνιστές- παραδέχτηκε ότι οι εταιρείες της ΕΕ θα πρέπει να λαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση μόνο «σε ορισμένους κρίσιμους τομείς που απειλούνται ιδιαίτερα».
Χαμογελώντας δίπλα στον Γάλλο ομόλογό του, ο Μερτς δήλωσε: «Χαίρομαι που εγώ και ο Εμανουέλ Μακρόν, όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα, συμφωνούμε σε αυτά τα ζητήματα».
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι οι συζητήσεις των ηγετών έδειξαν ότι υπάρχει « ευρεία συμφωνία» σχετικά με την ανάγκη για μια «αναλογική και στοχευμένη» αρχή ευρωπαϊκής προτίμησης για «επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς» – χωρίς να παράσχει λεπτομέρειες.
Μια επίσημη σύνοδος κορυφής της ΕΕ τον Μάρτιο θα «ορίσει» ποιοι συγκεκριμένοι τομείς θα επωφεληθούν από την προνομιακή μεταχείριση από τις εθνικές κυβερνήσεις, πρόσθεσε ο Μακρόν – μια εμφανής υποχώρηση από την προηγούμενη πρόταση του Παρισιού ότι σχεδόν όλες οι βιομηχανίες της ΕΕ, από τον χάλυβα έως τους παραγωγούς δορυφόρων, αξίζουν προστασία από τους αμερικανικούς δασμούς και τους αθέμιτα επιδοτούμενους Κινέζους ανταγωνιστές.
«Το θέμα είναι ακριβώς ότι δεν πρέπει να προσπαθούμε να προστατευτούμε από τον ανταγωνισμό σε όλους τους τομείς», δήλωσε ο Μερτς μετά τη σύνοδο κορυφής.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν – η οποία εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με μια αρχή ευρωπαϊκής προτίμησης νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, χαρακτηρίζοντάς την ως μια λεπτή γραμμή που πρέπει να ακολουθηθεί – δήλωσε ότι η IAA θα προτείνει προτιμησιακή μεταχείριση «για στρατηγικούς τομείς, βάσει στέρεας οικονομικής ανάλυσης» ενόψει της επίσημης συνόδου κορυφής της ΕΕ τον επόμενο μήνα.
Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεσμεύτηκε επίσης να παρουσιάσει έναν «οδικό χάρτη» για την ολοκλήρωση της κατακερματισμένης ενιαίας αγοράς του μπλοκ πριν από τη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ τον Μάρτιο. Θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα «χρονοδιαγράμματα» και «στόχους», είπε.
«Η πίεση και το αίσθημα επείγοντος [είναι] τεράστιες και αυτό μπορεί να μετακινήσει βουνά», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
