PLUS
Η χώρα μας πρέπει να είναι έτοιμη για το δυσμενέστερο σενάριο απέναντι στη γείτονα, δηλώνει στην «Μ» ο Άγγελος Συρίγος αναφέροντας τους λόγους που στηρίζουν την άποψή του!
O ρόλος της Κύπρου στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης μεγαλώνει και μαζί μεγαλώνει και η τουρκική προκλητικότητα απέναντί της. Γιατί; Διότι όσο πιο σημαντική γίνεται γεωπολιτικά η Κύπρος τόσο ανοίγει η όρεξη της Τουρκίας. Γι’ αυτό και είναι σημαντική η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ, όπως αναφέρει σε δημοσίευμά της η Handelsblatt. Η Ελλάδα για να προστατέψει την Κύπρο θα πρέπει να προετοιμάζεται για το δυσμενέστερο σενάριο, που είναι ο πόλεμος με την Τουρκία. Αυτό λέει ο Άγγελος Συρίγος στον Παντελή Περιβολάρη.
Συναντήσαμε τον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, πρώην υπουργό και καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στην ενδιαφέρουσα εκδήλωση «Οι σχέσεις της ΕΕ με τις χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου και ο γεφυρωτικός ρόλος της Κυπριακής Δημοκρατίας: Προοπτικές και ευκαιρίες», που διοργάνωσε η Κυπριακή Πρεσβεία και το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου και του υποβάλαμε ορισμένα σημαντικά, κατά τη γνώμη μας, ερωτήματα που αφορούν τις εξελίξεις στην Ουκρανία και στην Κύπρο.
– Πόσο πιθανό είναι μια πιθανή συμφωνία στην Ουκρανία με την παραχώρηση των κατεχόμενων εδαφών στη Ρωσία να επηρεάσει αρνητικά την κυπριακή πλευρά;
– Θα είναι εξαιρετικά αρνητικό όχι μόνο για την Κύπρο, αλλά γενικώς για τη διεθνή σταθερότητα που βασίζεται στο απαραβίαστο των συνόρων και στη μη αποδοχή της μεταβολής συνόρων διά της βίας.
– Είναι πιθανό η τουρκική κυβέρνηση να κηρύξει την ένωση των κατεχόμενων περιοχών της Κύπρου με την Τουρκία;
– Σε αυτή τη φάση δεν είναι ισχυρό ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Η Τουρκία επιδιώκει να πάρει κινητήρες αεροσκαφών από τις ΗΠΑ, να αποκτήσει F-35, να αγοράσει πυραύλους μεγάλους βεληνεκούς για τα Eurofighter και να εισέλθει στα αμυντικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ. Όλα αυτά θα τινάζονταν στον αέρα με μια τέτοια κίνηση.
– Πώς θα αντιδρούσαν η ελληνική και η κυπριακή πλευρά;
– Υποθέτω με προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας και με επιβολή κυρώσεων από πλευράς ΕΕ.
– Μπορούμε να βασιστούμε στη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον ρόλο της Κύπρου ως γέφυρας μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής;
– Όταν υπάρχει σοβαρός σχεδιασμός για τον ρόλο της Κύπρου στη Μέση Ανατολή, σίγουρα περιλαμβάνει και την εμπλοκή της ΕΕ.
– Μήπως πρέπει να επανεξετάσουμε πώς θα βασιστούμε στις δικές μας δυνάμεις, ενεργοποιώντας ξανά το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου;
– Πρέπει να σχεδιάζουμε έχοντας κατά νου το δυσμενέστερο ενδεχόμενο, που στην προκειμένη περίπτωση είναι ένας πόλεμος με την Τουρκία. Σε μια τέτοια περίπτωση τρία είναι τα πιθανά θέατρα των πολεμικών επιχειρήσεων: Θράκη, Αιγαίο και Κύπρος. Από τα τρία, το πιο αδύναμο με διαφορά είναι η Κύπρος. Επομένως χρειάζεται σοβαρή ενίσχυση και πλήρης ένταξή της στο σύστημα ασφαλείας της Ελλάδας.
Η Κύπρος στο ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με τη Handelsblatt, η είσοδος της Κύπρου στο ΝΑΤΟ θα είναι μια «φυσική εξέλιξη» και γι’ αυτό την επιδιώκει. Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι μέχρι τώρα η Τουρκία εμπόδιζε την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ, αλλά ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης ακολουθεί πλέον μια διαφορετική προσέγγιση. Στο δημοσίευμα τονίζεται ότι εδώ και μήνες διεξάγονται παρασκηνιακές συζητήσεις σχετικά με την πιθανή ένταξη της Κύπρου στην αμυντική συμμαχία του ΝΑΤΟ. Τόσο ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε όσο και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς συμμετέχουν στις συνομιλίες, τις οποίες διευθύνει ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης.
Η Κύπρος συζητά με τους Ευρωπαίους, αφού οι ΗΠΑ στρατηγικά απομπλέκονται, και όπως λέει η γερμανική εφημερίδα λόγω της καίριας γεωπολιτικής θέσης του νησιού στην Ανατολική Μεσόγειο η ένταξή του στο ΝΑΤΟ θα αποτελούσε στρατηγικό κέρδος για τη Συμμαχία – και ταυτόχρονα οπισθοδρόμηση για τη Ρωσία, που είναι ο μεγάλος αντίπαλος των Ευρωπαίων, αλλά όχι πια των ΗΠΑ.
Η Τουρκία μέχρι τώρα αρνείται κατηγορηματικά την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ και το τουρκικό υπουργείο Άμυνας χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη ένταξη «απαράδεκτη». Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναζητά μια διέξοδο από αυτό το αδιέξοδο. Η Handelsblatt υποστηρίζει ότι η στρατηγική του είναι να συνδέσει την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ με μια αναβίωση των προοπτικών ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το μοντέλο επιτυχίας θα είναι «βήμα προς βήμα» βάσει του σχεδιασμού των Γερμανών. Δηλαδή, η Κύπρος θα μπορούσε να ενταχθεί στη Σύμπραξη για την Ειρήνη (PfP) του ΝΑΤΟ. Εάν η Άγκυρα συμφωνήσει, θα ξεκινήσει σε αντάλλαγμα μια νέα διαδικασία προσέγγισης μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ, η οποία ξεκίνησε το 2005 και ανεστάλη το 2018. Για όλες αυτές τις προσπάθειες θα είναι σημαντική η κυπριακή προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις αρχές του 2026. Οι Ευρωπαίοι βασίζονται και στην ευνοϊκή συνθήκη που έχει δημιουργηθεί με την εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος τάσσεται υπέρ της συμφιλίωσης Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Αλλά μεγαλύτερη είναι η ανάγκη για οικονομική συνεργασία μεταξύ Ευρώπης, κυρίως της Γερμανίας, και Τουρκίας. Η Κύπρος την μπλοκάρει και θα την ξεμπλοκάρει μόνο αν συμβούν όλα όσα προαναφέραμε.
* Ο κ. Άγγελος Μ. Συρίγος είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, βουλευτής ΝΔ στην Α΄ Αθηνών.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής
