PLUS
Με αφορμή το τραγικό συμβάν με τον ακρωτηριασμό του Σταύρου Φλώρου, η «Μ» αναζητά τα όρια ευθύνης στα reality επιβίωσης διερευνώντας κατά πόσον οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονται πλήρως τις νομικές δεσμεύσεις που καλούνται να υπογράψουν πριν μπουν στο παιχνίδι!
Της ΕΛΕΝΗΣ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑ – ΚΟΝΤΟΡΟΥΣΗ
Ο βαρύς τραυματισμός του Σταύρου Φλώρου στον Άγιο Δομίνικο, που κατέληξε σε ακρωτηριασμό του αριστερού ποδιού του, έφερε στο προσκήνιο όχι μόνο τις συνθήκες ασφαλείας υπό τις οποίες διεξάγονται οι δραστηριότητες του «Survivor», αλλά και τους όρους που καλούνται να υπογράψουν οι παίκτες πριν συμμετάσχουν στο παιχνίδι.
Μέσα από τη σύμβαση που υπογράφει κάθε διαγωνιζόμενος για το τηλεπαιχνίδι επιβίωσης το 2026 με τίτλο «SURVIVOR GREECE 2026 ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ», που βρίσκεται στη διάθεση της «ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ» και σήμερα παρουσιάζουμε αποκλειστικά, αποτυπώνεται ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο, μέσα από το οποίο οι διαγωνιζόμενοι αποδέχονται ότι η συμμετοχή τους ενέχει ακόμη και κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου, ενώ παράλληλα περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό η ευθύνη της παραγωγής για όσα μπορεί να συμβούν εκτός του βασικού χώρου διαμονής και των αγωνισμάτων.
Μάλιστα, στη σύμβαση προβλέπεται πως ακόμη και σε περίπτωση που παίκτης βρεθεί εκτός εγκαταστάσεων με άδεια της παραγωγής και παρουσία συνοδού, η παραγωγή δεν φέρει ευθύνη για ατύχημα, τραυματισμό ή οποιαδήποτε άλλη ζημία. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες αποδέχονται ότι δεν μπορούν να στραφούν νομικά κατά της παραγωγής για περιστατικά που συμβαίνουν εκτός του «χώρου διαμονής», με το συμφωνητικό να διέπεται από το ελληνικό δίκαιο.
Ωστόσο, στην περίπτωση του Σταύρου Φλώρου φαίνεται να προκύπτουν σοβαρές γκρίζες ζώνες. Ο ίδιος τραυματίστηκε όταν διερχόμενο σκάφος τον διαπέρασε την ώρα που έκανε ψαροντούφεκο στην ευρύτερη περιοχή. Ωστόσο, το ψαροντούφεκο φέρεται να δόθηκε από την ίδια την παραγωγή ως έπαθλο επιβράβευσης. Ένα στοιχείο που, σύμφωνα με νομικούς κύκλους, διαφοροποιεί σημαντικά την υπόθεση, καθώς δεν πρόκειται πλέον για μια αμιγώς προσωπική δραστηριότητα του παίκτη, αλλά για δραστηριότητα που οργανώθηκε, ενθαρρύνθηκε και συνδέθηκε άμεσα με το ίδιο το τηλεοπτικό format.
Νομικές πηγές επισημαίνουν μιλώντας στην «Μ» πως ακόμη και όταν υπάρχει υπογεγραμμένη αποδοχή κινδύνου, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι απαλλάσσεται πλήρως ο διοργανωτής από πιθανές ευθύνες, ειδικά σε περιπτώσεις όπου μπορεί να τεθεί ζήτημα ελλιπών μέτρων ασφαλείας, ανεπαρκούς επιτήρησης ή απουσίας συγκεκριμένων πρωτοκόλλων προστασίας.
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το κατά πόσο μια τέτοια δραστηριότητα μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά «εκτός γυρίσματος». Γιατί όταν υπάρχει άδεια παραγωγής, παροχή εξοπλισμού ή οργανωμένη δραστηριότητα που εντάσσεται στην εμπειρία του παιχνιδιού, τα όρια ανάμεσα στον προσωπικό χρόνο του παίκτη και την ευθύνη της παραγωγής γίνονται εξαιρετικά θολά.
Και πέρα από το αυστηρά νομικό σκέλος, η υπόθεση έχει ήδη ανοίξει μια μεγαλύτερη συζήτηση γύρω από τα όρια των reality shows, τις συνθήκες ασφαλείας στις λεγόμενες «reward activities» και το κατά πόσον οι παίκτες είναι σε θέση, υπό συνθήκες ψυχολογικής και σωματικής πίεσης, να αντιληφθούν πλήρως τους κινδύνους που καλούνται να αποδεχθούν.
Στο συμβόλαιο που κλήθηκαν να υπογράψουν οι συμμετέχοντες στο τηλεπαιχνίδι επιβίωσης για το 2026 και παρουσιάζει αποκλειστικά η «Μ», οι διαγωνιζόμενοι υπογράφουν πως γνωρίζουν εκ των προτέρων πως ενδέχεται να έρθουν αντιμέτωποι και με θάνατο. Το χαρακτηριστικό απόσπασμα:
«Οποιαδήποτε προσπάθεια απομάκρυνσης από την περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά ατυχήματα, ακόμη και θάνατο. Υπ’ αυτές τις επικίνδυνες συνθήκες, ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η αποδέχεται, δηλώνει και δεσμεύεται εκ των προτέρων να μην αποχωρήσει από την τοποθεσία, ενώ ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η αναγνωρίζει παράλληλα και αποδέχεται ότι ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ δεν έχει καμία ευθύνη να παρέχει βοήθεια ή υπηρεσίες διάσωσης», αναφέρεται μεταξύ άλλων στο συμβόλαιο.
Αντίστοιχα αυστηρή είναι και η παράγραφος 6.7 του συμφωνητικού, όπου ο διαγωνιζόμενος αποδέχεται εκτεταμένη αποποίηση ευθύνης από την πλευρά της παραγωγής και του φορέα μετάδοσης. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά:
«Ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η αποδέχεται, δηλώνει και δεσμεύεται ότι ούτε ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ ούτε ο Φορέας Μετάδοσης ευθύνονται έναντι του/της ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ/-ΗΣ ή του νόμιμου εκπροσώπου του με κανέναν τρόπο για οποιεσδήποτε ζημίες, απώλεια ή τραυματισμούς που θα προκληθούν στον ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟ/-Η ή στον νόμιμο εκπρόσωπό του ή στα περιουσιακά του στοιχεία που σχετίζονται με τη συμμετοχή του στην Εκπομπή».
Στην ενότητα 6 γίνονται αναφορές για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια των παικτών με σαφείς αναφορές σε ποιον τελικά μετακυλίεται η ευθύνη σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά, όπως συνέβη και στην περίπτωση του Σ. Φλώρου.
«Ο ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ αναγνωρίζει και αποδέχεται ότι ενώ ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ θα κάνει όλες τις απαραίτητες προσπάθειες να διασφαλίσει την ασφάλεια και τη σωματική ακεραιότητα του ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ και θα διατηρεί ορισμένα αναγνωρισμένα ασφαλιστήρια συμβόλαια υγείας σε σχέση με την παραγωγή της Εκπομπής, η βιντεοσκόπηση σε απομακρυσμένες τοποθεσίες και οι δραστηριότητες που διεξάγονται περιέχουν εντούτοις εγγενείς κινδύνους για τους οποίους ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος.
Ο ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ επίσης αναγνωρίζει και αποδέχεται ότι εάν αυτός/αυτή επιθυμεί να επωφεληθεί από τα ανωτέρω ασφαλιστήρια συμβόλαια υγείας, αυτός/αυτή θα πρέπει να συνεργάζεται με το ιατρικό προσωπικό, να κάνει όλες τις ιατρικές εξετάσεις και να συμμορφώνεται με όλα όσα απαιτούνται και ζητούνται από τον ΠΑΡΑΓΩΓΟ.
Το Άρθρο 8 με τίτλο «Ευθύνη» περιγράφει ακόμη πιο αναλυτικά το εύρος των κινδύνων που αναλαμβάνει ο συμμετέχων πριν από την είσοδό του στο παιχνίδι. Στο συγκεκριμένο σημείο, το συμβόλαιο αναφέρει ότι ο διαγωνιζόμενος έχει ενημερωθεί πλήρως για τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, τις περιβαλλοντικές συνθήκες και τους πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με την παραγωγή.
Συγκεκριμένα αναφέρεται: «Ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η έλαβε γνώση και έχει κατανοήσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες (συμπεριλαμβανομένων νομικών πληροφοριών) σχετικά με την Εκπομπή, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών της Εκπομπής, τη χώρα του εξωτερικού – όπου θα γυριστεί η Εκπομπή – την τοποθεσία της Εκπομπής και όλες τις συνθήκες εκεί, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών διαβίωσης και των περιβαλλοντικών συνθηκών, τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια της Εκπομπής, και τους ενδεχόμενους ζωτικούς, υλικούς και φυσιολογικούς κινδύνους και έχει αποφασίσει να συμμετάσχει στην Εκπομπή μέσω της ανάληψης της εκπλήρωσης και αποδοχής όλων των όρων και υποχρεώσεων υπό την παρούσα Σύμβαση, χωρίς καμία εξαίρεση και με τη δική του/της ελεύθερη βούληση».
Στην ίδια παράγραφο ο συμμετέχων αποδέχεται ότι δεν θα στραφεί νομικά κατά της παραγωγής ή του φορέα μετάδοσης για οποιαδήποτε βλάβη ή ζημία που θα μπορούσε να συνδεθεί με τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα.
«Βάσει των ανωτέρω, ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η αναγνωρίζει διά της παρούσας και αποδέχεται ανέκκλητα και αναλαμβάνει να κρατήσει τον ΠΑΡΑΓΩΓΟ ή/και τον Φορέα Μετάδοσης αζήμιους έναντι οποιουδήποτε λάθους ή ευθύνης και ότι δεν θα απαιτηθεί από τον ΠΑΡΑΓΩΓΟ ή/και τον Φορέα Μετάδοσης καμία αποζημίωση για λάθος ή ευθύνη για οποιαδήποτε άμεση ή/και έμμεση, μόνιμη ή/και προσωρινή, χρηματική, ηθική, υλική, ζωτική, ψυχολογική, οικονομική ζημία και βλάβη και οποιαδήποτε αρνητική, ζημία ή απώλεια που ενδέχεται να προκύψει στην προσωπική, συναισθηματική, κοινωνική και επαγγελματική κατάστασή του ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ/ΗΣ για οποιονδήποτε λόγο, για όλη τη διάρκεια της Εκπομπής ή/και μετά τη λήξη της Εκπομπής ή/και μετά τη λήξη της παρούσας Σύμβασης».
Στις τελευταίες σελίδες του πολυσέλιδου συμβολαίου αναφέρεται πως η εταιρεία παραγωγής έχει τη δυνατότητα να καταγγείλει τη σύμβαση αν «ο Φορέας Μετάδοσης διακόψει τη μετάδοση της Εκπομπής οποτεδήποτε (πριν από την ολοκλήρωση της Εκπομπής)». Σε τέτοια περίπτωση «ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η αποδέχεται και δηλώνει ότι αναγνωρίζει ότι ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ δεν θα προβεί σε καμία πληρωμή και ο Φορέας Μετάδοσης ή/και ο Παραγωγός δεν θα έχουν υποχρέωση καταβολής του Μεγάλου Βραβείου. Σε περίπτωση που η Σύμβαση καταγγελθεί με οποιονδήποτε τρόπο, ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η αποδέχεται και δηλώνει διά της παρούσας να μην αξιώσει καμία αποζημίωση, συμπεριλαμβανομένων αποζημιώσεων για βλάβη και ζημίες» και συνεχίζει μεταξύ άλλων:
«Σε περίπτωση που ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η δεν συμμορφωθεί με οποιαδήποτε διάταξη της Σύμβασης ή/και ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η παραβιάσει, εν μέρει ή εν όλω, οποιαδήποτε δήλωση, δέσμευση ή υποχρέωση υπό οποιαδήποτε διάταξη της Σύμβασης ή κανόνα του Προγράμματος ή δεν συμμορφώνεται με οποιαδήποτε υπόδειξη, οδηγία, εντολή ή σύσταση του Παραγωγού, ο Παραγωγός δύναται να προβεί στις κατωτέρω ενέργειες διαζευκτικά ή/και αθροιστικά (σωρευτικά) κατά την απόλυτη διακριτική του ευχέρεια:
(i) Να καταγγείλει μονομερώς τη Σύμβαση.
(ii) Να μην καταβάλει/υπολογίσει το εβδομαδιαίο έπαθλο.
(iii) Να θεωρήσει ότι έχει καταπέσει η κατωτέρω αναφερόμενη ποινική ρήτρα και να ζητήσει την καταβολή της, επιφυλασσόμενος και παντός άλλου δικαιώματος αποζημίωσης δύναται να έχει.
Επιπλέον των ανωτέρω ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η αποδέχεται και δεσμεύεται να επιστρέψει και κάθε είδους αμοιβή και έξοδα τα οποία δαπανήθηκαν για τον/την ίδιο/ίδια, συμπεριλαμβανομένων εξόδων μετάβασης, διαμονής, διατροφής και παρόμοιων εξόδων στον ΠΑΡΑΓΩΓΟ, εάν ο/η ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΣ/-Η εγκαταλείψει την Εκπομπή με τη δική του θέληση οποτεδήποτε και χωρίς ενημέρωση ή χωρίς την έγκριση του ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ή δεν παραστεί στα γυρίσματα. Σε περίπτωση που ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ καταγγείλει τη Σύμβαση, ο ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ μπορεί να συνεχίσει την Εκπομπή με έναν/μία νέο/-α ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟ/-Η», αναφέρει το συγκεκριμένο σκέλος του συμβολαίου:
Τι γίνεται με το μεγάλο έπαθλο
Σχετικά με το τι συμβαίνει με το μεγάλο έπαθλο αναφέρονται τα εξής:
«Το βραβείο για τον/τη ΔΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟ/-Η που θα ανακηρυχθεί νικητής/-τρια της Εκπομπής (καταλάβει την 1η θέση κατά την ολοκλήρωση της Εκπομπής) θα είναι είτε 250.000 ευρώ σε μετρητά είτε σε ανάλογης αξίας sponsoring (χορηγία) ύψους 250.000 ευρώ (‘‘Μεγάλο Βραβείο’’). Ο ΦΟΡΕΑΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ θα είναι υπεύθυνος για το μέρος του σχετικού βραβείου, το οποίο θα είναι είτε 150.000 ευρώ σε μετρητά είτε σε ανάλογης αξίας sponsoring (χορηγία) ύψους 150.000 ευρώ και ο Παραγωγός θα είναι υπεύθυνος για το μέρος του σχετικού βραβείου, το οποίο θα είναι είτε 100.000 ευρώ σε μετρητά είτε σε ανάλογης αξίας sponsoring (χορηγία) ύψους 100.000 ευρώ και θα δοθεί από τον Φορέα Μετάδοσης και τον Παραγωγό αντίστοιχα στον τελικό νικητή τουλάχιστον οκτώ (8) μήνες μετά την μετάδοση του τελευταίου επεισοδίου του Προγράμματος. Τα ανωτέρω ισχύουν στην περίπτωση που το Πρόγραμμα ολοκληρωθεί στην κανονική του διάρκεια (τουλάχιστον 20 εβδομάδες), ενώ στην περίπτωση που το Πρόγραμμα ολοκληρωθεί νωρίτερα για οποιονδήποτε λόγο, το Μεγάλο Έπαθλο στον τελικό νικητή θα καθορισθεί αναλογικά».
Μετά τον σοβαρό τραυματισμό του Σταύρου Φλώρου, οι συγκεκριμένες ρήτρες αποκτούν πλέον διαφορετική διάσταση, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από τα όρια ευθύνης στα reality επιβίωσης και το κατά πόσον οι συμμετέχοντες αντιλαμβάνονται πλήρως τις νομικές δεσμεύσεις που καλούνται να υπογράψουν πριν μπουν στο παιχνίδι. Πάντως, οι έως τώρα πληροφορίες αναφέρουν πως η οικογένεια του Σταύρου δεν προτίθεται να κινηθεί νομικά.
Ηλίας Σιδέρης: «Καμία υπογραφή δεν μπορεί να νομιμοποιήσει μια παρανομία…»
Η «Μ» απευθύνθηκε σε δικηγόρο θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα. Ο Ηλίας Σιδέρης διευκρινίζει σχετικά:
«Παρά την αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, κανένα ιδιωτικό συμφωνητικό δεν μπορεί να υπερισχύσει των κανόνων δημόσιας τάξης και των αναγκαστικών διατάξεων του νόμου. Όταν ένας όρος μιας σύμβασης έρχεται σε αντίθεση με το ισχύον νομικό πλαίσιο, τότε μπορεί να χαρακτηριστεί άκυρος ή ακόμη και καταχρηστικός.
Το βασικό νομικό αξίωμα είναι σαφές: καμία υπογραφή δεν μπορεί να νομιμοποιήσει μια παρανομία.
Το γεγονός ότι δύο πλευρές συμφωνούν συνειδητά και αποδέχονται γραπτώς συγκεκριμένους όρους, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι όροι αυτοί αποκτούν και νομική ισχύ. Ιδίως όταν πρόκειται για προβλέψεις που επιχειρούν να αποκλείσουν εκ των προτέρων ευθύνες οι οποίες απορρέουν από πιθανή αμέλεια, ελλιπή μέτρα ασφαλείας ή παραβίαση υποχρεώσεων προστασίας.
Ακόμη και αν κάποιος δηλώσει εγγράφως ότι αποδέχεται έναν κίνδυνο ή παραιτείται από μελλοντικές αξιώσεις, αυτό δεν σημαίνει ότι ο αντισυμβαλλόμενος απαλλάσσεται πλήρως από κάθε ευθύνη. Τέτοιες προβλέψεις, όταν αντίκεινται σε αναγκαστικές διατάξεις του δικαίου, θεωρούνται ως μη γεγραμμένες και δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και τη συνολική εγκυρότητα της σύμβασης.
Με απλά λόγια, μια υπογραφή δεν μπορεί να λειτουργήσει ως άλλοθι απέναντι στον νόμο. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και του δημόσιου συμφέροντος παραμένει υπεράνω οποιασδήποτε ιδιωτικής συμφωνίας».
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Survivor: Η σοκαριστική στιγμή που ο Ατζουν ανακοινώνει στους παίκτες το ατύχημα του Σταύρου Φλώρου
Survivor: Τα σοβαρά νομικά ερωτήματα μετά τον τραυματισμό του Σταύρου Φλώρου
