Γ. Λυράκος: «Βγαίνουν στο φως ονόματα παιδιών και ψυχικές διαγνώσεις – Ώρα να θυμηθούμε τι ορίζει ο Κώδικας Δεοντολογίας»

Την ώρα που το δημόσιο debate ξεπερνά κάθε όριο, με προσωπικά δεδομένα ανηλίκων και ψυχικές διαγνώσεις να δημοσιοποιούνται χωρίς κανέναν φραγμό, ο Κώδικας Δεοντολογίας των Ψυχολόγων έρχεται να υπενθυμίσει τα αυτονόητα: σεβασμός στην αξιοπρέπεια, απόλυτη εχεμύθεια και μηδενική εμπλοκή σε οικογενειακές υποθέσεις ασθενών.

Ολόκληρο το Μέρος Β του Κώδικα (άρθρα 4 έως 7) είναι αφιερωμένο στις «Υποχρεώσεις προς τους ασθενείς» – και τα όσα περιγράφει είναι πιο επίκαιρα από ποτέ. Ακολουθεί αυτούσιο το απόσπασμα, όπως το παρουσίασε ο Δρ. Γεώργιος Λυράκος, Κλινικός Ψυχολόγος Υγείας:

Και επειδή δεν φτανει το μεταξυ τους ξεκατίνιασμα, βγαινουν στο φως ονόματα παιδιων, σλλα και ψυχικές διαγνώσεις, θελω να επισημάνω οτιο Κώδικας αφιερώνει ολόκληρο το Μέρος Β: «Υποχρεώσεις προς τους ασθενείς» (άρθρα 4 έως 7)
Από το κείμενο:

Άρθρο 4

Ο ψυχολόγος:

Οφείλει να “επιδεικνύει απόλυτο σεβασμό στην προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια και την τιμή του ασθενή”, να προάγει την «προσωπική ελευθερία και ελεύθερη βούληση» και να απέχει από ενέργειες που μπορούν να τα θίξουν.

• Δεν επιτρέπεται να εκτελεί «μη ενδεδειγμένες θεραπευτικές πράξεις ή πειραματισμούς» που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο ή να υπονομεύσουν ελευθερία.
• Οφείλει να παρέχει την ίδια φροντίδα, επιμέλεια και αφοσίωση σε όλους τους ασθενείς, χωρίς διακρίσεις.
• Έχει πρωταρχική υποχρέωση να τηρεί πλήρη εχεμύθεια για πληροφορίες που έχει από την ιδιωτική ζωή του ασθενούς, ακόμα κι αν δεν του τις έχει πει ο ίδιος.
• Δεν επιτρέπεται να αναμιγνύεται σε οικογενειακές υποθέσεις του ασθενούς.

“Η συχνότητα των ψυχολογικών επισκέψεων πρέπει να δικαιολογείται…”

• Δεν επιτρέπεται η χρήση πληροφοριών για ιδιοτελείς σκοπούς.
• Συνιστάται να μην προβαίνει σε ηχητικές ή οπτικές καταγραφές (π.χ. μαγνητοφωνήσεις, φωτογραφήσεις) χωρίς τη γνώση του ασθενούς.
• Απαγορεύεται να παροτρύνει άτομα να υποβληθούν σε εξέταση από αυτόν, ακόμη και χωρίς αμοιβή.
• Δεν πρέπει να παρέχει υπηρεσίες σε πρόσωπα του οικογενειακού του περιβάλλοντος.
• Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις (όταν υπάρχει κίνδυνος ζωής ή σωματικής ακεραιότητας του ασθενούς ή τρίτων) μπορεί να αρθεί το επαγγελματικό απόρρητο — και μόνο προς αρμόδια πρόσωπα ή φορείς (οικείους, κηδεμόνα, δικαιοσύνη).
• Δεν επιτρέπεται να παρουσιαστεί ως μάρτυρας υπεράσπισης ή κατηγορίας του ασθενούς.
• Δεν συζητά, εκτός επαγγελματικού πλαισίου, υποθέσεις ασθενών του.
• Αν θέλει να χρησιμοποιήσει υλικό ασθενών για διδασκαλία ή συγγραφή, φροντίζει να διασφαλίσει απόλυτη ανωνυμία.
• Οφείλει να διαφυλάσσει την ασφάλεια του υλικού του ασθενή — ακόμα και αν είναι ηλεκτρονικό.
• Κατά τη διεξαγωγή ερευνών: ενημερώνει τους συμμετέχοντες για στοιχεία της έρευνας, παίρνει συγκατάθεση (ειδικά για παιδιά ή ευάλωτα άτομα), σέβεται το δικαίωμα αποχώρησης, αποφεύγει υπερβολική καταπόνηση, λαμβάνει υπόψη πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στα υποκείμενα, φροντίζει για τα πειραματόζωα κ.ά.
• Αποφεύγει να επαναλάβει δοκιμασίες χωρίς να έχει περάσει «εύλογο χρονικό διάστημα» από συνάδελφο.
• Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιεί τα μέσα της επιστήμης για αθέμιτους σκοπούς.
• Δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές, αλλά παραπέμπει σε ιατρό όταν χρειάζεται.
• Αρνείται υπηρεσίες σε περίπτωση έλλειψης κατάλληλης γνώσης ή εμπειρίας.