Η «ειρήνη» Τραμπ με το Ιράν: συμφωνία με υπογραφές, αλλά όχι ακόμη με λύσεις

16/06/2026 8:06

Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στη σύνοδο της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας δηλώνοντας ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν είναι «όλη υπογεγραμμένη». Σύμφωνα με τον ίδιο, τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν πλήρως από την Παρασκευή, ενώ ήδη έχουν αρχίσει να λειτουργούν μερικώς.

Πίσω όμως από τον θριαμβευτικό τόνο, η εικόνα είναι πιο περίπλοκη. Το μνημόνιο κατανόησης προβλέπει άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, αλλά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά: οι χρεώσεις στη ναυσιπλοΐα, η τύχη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, οι κυρώσεις και η εφαρμογή της εκεχειρίας στον Λίβανο.

Ο Τραμπ επέμεινε ότι το βασικό αποτέλεσμα είναι πως «το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο», κάνοντας λόγο για ισχυρούς μηχανισμούς ελέγχου. Ωστόσο, οι τεχνικές διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα δεν έχουν ολοκληρωθεί και αναμένεται να ξεκινήσουν αργότερα μέσα στην εβδομάδα, υπό την ηγεσία του αντιπροέδρου JD Vance από την αμερικανική πλευρά.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης πιθανή χαλάρωση κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, αλλά μόνο εφόσον η Τεχεράνη τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Αμερικανοί αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει αποδεσμευθεί ούτε ένα δολάριο.

Το πιο ευαίσθητο σημείο είναι τα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν υποστηρίζει ότι έχει δικαίωμα να επιβάλει τέλη για ναυτιλιακές υπηρεσίες, κάτι που οι Ευρωπαίοι θεωρούν απειλή στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ο Τραμπ, αντίθετα, διαβεβαίωσε ότι η διέλευση θα είναι ανοιχτή και χωρίς διόδια.

Την ίδια ώρα, η εκεχειρία δοκιμάζεται από τις εξελίξεις στον Λίβανο. Η Γερμανία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησαν ότι δεν μπορεί να υπάρξει διαρκής ειρήνη όσο συνεχίζονται οι συγκρούσεις εκεί, ενώ το Ιράν ζητά από τις ΗΠΑ να εγγυηθούν ότι το Ισραήλ θα τηρήσει τους όρους της συμφωνίας.

Στο Ισραήλ, η συμφωνία προκάλεσε αμηχανία και οργή. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν την απέρριψε ανοιχτά, αλλά τόνισε ότι ήταν απόφαση του Τραμπ και πως το Ισραήλ έχει «τα δικά του συμφέροντα». Παράλληλα, δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν θα αποχωρήσουν από τα εδάφη που κατέχουν στον Λίβανο.

Έτσι, η συμφωνία μοιάζει περισσότερο με προσωρινή αναστολή της κρίσης παρά με οριστική λύση. Μπορεί να ρίχνει τις τιμές του πετρελαίου και να καθησυχάζει τις αγορές, αλλά δεν απαντά ακόμη στα βαθύτερα ερωτήματα: ποιος θα ελέγχει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ποιος θα εγγυηθεί την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο και αν το Ισραήλ θα αποδεχθεί πραγματικά τους νέους κανόνες.

Το πολιτικό στοίχημα για τον Τραμπ είναι τεράστιο. Θέλει να παρουσιάσει τη συμφωνία ως προσωπικό θρίαμβο και απόδειξη ότι η σκληρή πίεση απέδωσε. Όμως στη G7 πολλοί ηγέτες εμφανίζονται δύσπιστοι, καθώς θεωρούν ότι ο πόλεμος αποδυνάμωσε τη Δύση οικονομικά και πολιτικά.

Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν μπορεί πράγματι να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ και να μειώσει άμεσα τον κίνδυνο μιας ευρύτερης σύγκρουσης. Αλλά μέχρι να δημοσιευθούν οι πλήρεις όροι, να επιστρέψουν οι επιθεωρητές, να ξεκαθαρίσει το ζήτημα των κυρώσεων και να σταματήσει η ένταση στον Λίβανο, η «ειρήνη» παραμένει περισσότερο υπόσχεση παρά πραγματικότητα.