PLUS
Η συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινής γνώμης δείχνει εμφανώς απογοητευμένη από την κατάσταση που επικρατεί στον κοινό βίο της χώρας χαρακτηρίζοντας βουλευτές, εφοριακούς, δημάρχους αδιακρίτως ως τους «βασικούς υπόπτους» για διαφθορά στην Ελλάδα.
Η έρευνα που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, και παρουσιάζει το vima, είναι αποκαλυπτική και ταυτόχρονα αποκαλυπτική.
Με βάση τα όσα κατέγραψαν οι ερευνητές « Η πλειοψηφία της κοινής γνώμης εκτιμά ως εκτενή τη διαφθορά σε όλα τα κλιμάκια δημοσίων υπαλλήλων και λειτουργών, με κορυφαία ωστόσο την περίπτωση των βουλευτών και των τοπικών αρχόντων. Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι η εικόνα της κοινής γνώμης για τα επίπεδα διαφθοράς των πολιτικών επιδεινώθηκε κατά την περίοδο 2009-2013».
Πάνω από το 80% της κοινής γνώμης τονίζει, ακόμη, ότι η δράση της πολιτικής εξουσίας απέναντι στη διαφθορά είναι αναποτελεσματική, προσθέτοντας ότι ούτε οι συλλήψεις είναι αρκετές ούτε οι ποινές που έχουν επιβληθεί αντίστοιχες των αδικημάτων που έχουν διαπραχθεί.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως οι συμμετέχοντες στην έρευνα κατατάσσουν κατά σειρά βουλευτές, εφοριακούς και δημάρχους στην κορυφή της λίστας με τους «βασικούς υπόπτους» για διαφθορά, γεγονός στο οποίο επηρέασαν και οι πολύκροτες δίκες τόσο του Ακη Τσοχατζόπουλου όσο και του Βασίλη Παπαγεωργόπουλου.
Μάλιστα από την έρευνα καταδεικνύεται πως η δυσαρέσκεια των πολιτών, αναφορικά με τη διαχείριση τέτοιων ζητημάτων, έχει αυξηθεί κατακόρυφα μέσα στο 2013, όπου, αν μη τι άλλο, η κυβέρνηση και δικαιοσύνη προσπαθούν να παρουσιάσουν έμπρακτες ενέργειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Ως κυριότερη αιτία άνθησης της διαφθοράς στην Ελλάδα προκρίνεται (περίπου από το 80%-85% της κοινής γνώμης) και πάλι η αναποτελεσματικότητα ή απροθυμία της πολιτικής εξουσίας, όπως αυτές αποτυπώνονται είτε στην επιβολή ελαφρών ποινών είτε στη διατήρηση καθεστώτος αδιαφάνειας στις δημόσιες δαπάνες. Βεβαίως μέρος της ευθύνης αποδίδεται (περίπου από το 60%-65%) και στους ίδιους τους δημοσίους υπαλλήλους, η μη αξιοκρατική επιλογή των οποίων καθιστά πιθανότερη τη μη άρτια άσκηση των καθηκόντων τους ή την εκμετάλλευση της νομοθεσίας για προσωπικό τους όφελος κατά τις συναλλαγές τους με τους πολίτες.
Καθαρή έλλειψη εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς
Το ζήτημα της διαφθοράς είναι δεδομένο ότι συνδέεται άμεσα με την έννοια της πολιτικής εμπιστοσύνης και σε αυτόν τον τομέα η κοινή γνώμη δείχνει σαφώς ότι δεν εμπιστεύεται τους θεσμούς και το Κοινοβούλιο κάτι που αντικατοπτρίζει και την γενικότερη άποψη για τα πολιτικά κόμματα.
Στο γράφημα 1, όπως το παρουσιάζει το vima, οι πολίτες δηλώνουν σε ποσοστό 58% ότι δεν έχουν καθόλου εμπιστοσύνη στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά και τη μεγάλη έλλειψη εμπιστοσύνης προς την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Οι πολιτικοί διαχειριστές της οικονομικής κρίσης φαίνονται να χάνουν το στοίχημα κατάκτησης της πολιτικής εμπιστοσύνης μέσα στα τελευταία δύο χρόνια. Ωστόσο η ήττα αυτή δεν είναι καθολική, καθώς τα επίπεδα εμπιστοσύνης φαίνονται να παραμένουν υψηλότερα εντός συγκεκριμένων τμημάτων του πληθυσμού. Το Κοινοβούλιο λαμβάνει ελαφρώς υψηλότερα – σε σύγκριση με τη μέση κατανομή – ποσοστά εμπιστοσύνης στις ηλικιακές κατηγορίες άνω των 45 ετών και η Ευρωπαϊκή Ενωση λαμβάνει ελαφρώς υψηλότερα ποσοστά εμπιστοσύνης στις ηλικιακές κατηγορίες κάτω των 45 ετών, καθώς και στους μισθωτούς του δημοσίου τομέα.
Οι διαφοροποιήσεις στα επίπεδα εμπιστοσύνης έναντι του Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αντικατοπτρίζονται και σε διαφορετικές επιλογές ψήφου στις εκλογές του 2012. Η μηδενική ή χαμηλή εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς του Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Ενωσης φαίνεται να συνδέεται με την ψήφο προς τον ΣΥΡΙΖΑ και τα λοιπά αντιμνημονιακά κόμματα στις εκλογές του 2012, ενώ η υψηλότερη εμπιστοσύνη προς τους δύο θεσμούς, ιδιαιτέρως την Ευρωπαϊκή Ενωση, συνδέεται εμφανώς με την ψήφο προς τη ΝΔ, κατά πρώτο λόγο, και το ΠαΣοΚ, κατά δεύτερο.
Η καχυποψία απέναντι στους θεσμούς, πάντως, επεκτείνεται και εκτός της κεντρικής εξουσίας με τους πολίτες με το κύρος της αστυνομίας και της δικαιοσύνης να καταβαραθρώνεται, ενώ σε άλλες παλαιότερες έρευνες οι θεσμοί αυτοί απολάμβαναν υψηλά ποσοστά εμπιστοσύνης.
