PLUS
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε με τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ την Κυριακή κατά τη διάρκεια της 25ης Συνόδου Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην Τιαντζίν. Η Τουρκία, η οποία είναι εταίρος διαλόγου στον SCO από το 2012, χρησιμοποίησε τη σύνοδο κορυφής για την προώθηση τόσο διμερών όσο και πολυμερών της στόχων.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων ήταν η ευθυγράμμιση του έργου του Μεσαίου Διαδρόμου της Τουρκίας με την Πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» (BRI) της Κίνας. Ο Ερντογάν τόνισε την ανάγκη για «κοινά βήματα για την εναρμόνιση του Μεσαίου Διαδρόμου και της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», σύμφωνα με τη Διεύθυνση Επικοινωνιών της Τουρκίας. Ο Μεσαίος Διάδρομος, που έχει σχεδιαστεί για να συνδέει την Ασία και την Ευρώπη μέσω του Καυκάσου και της Τουρκίας, θεωρείται στρατηγική εναλλακτική λύση στις εμπορικές οδούς που κυριαρχούνται από τη Ρωσία.
Οι δύο ηγέτες συζήτησαν επίσης διεθνή ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου στην Ουκρανία, της κρίσης στη Γάζα και του πιθανού συντονισμού για την ανοικοδόμηση της Συρίας. Αυτές οι συζητήσεις υπογράμμισαν τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία τοποθετείται ως κράτος ικανό να αντιμετωπίσει τόσο τις παγκόσμιες όσο και τις περιφερειακές κρίσεις, εξισορροπώντας παράλληλα τους δεσμούς της με τη Δύση και τον μη δυτικό κόσμο.
Η λογική πίσω από τη συνεργασία με την SCO
Η συμμετοχή της Τουρκίας στον Οργανισμό Συνεργασίας του Σόσα (SCO) οφειλόταν εν μέρει στις εντάσεις της με τους Δυτικούς της συμμάχους. Οι διαφωνίες για ζητήματα όπως το πυραυλικό σύστημα S-400 έχουν περιοδικά διαταράξει τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο, η Άγκυρα επιδιώκει να εξισορροπήσει τους δυτικούς της δεσμούς, επιδεικνύοντας την ικανότητά της να συνεργάζεται αποτελεσματικά και με τον μη δυτικό Νότο. Αυτό αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη αντανακλαστική τουρκική εξωτερική πολιτική επιδίωξης πολυκατευθυντικής εμπλοκής, η οποία έχει παρατηρηθεί προηγουμένως και σε άλλες πρωτοβουλίες όπως η προσέγγιση της Τουρκίας στην Αφρική.
Η συμμετοχή στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ηνωμένων Εθνών (SCO) έδωσε επίσης στην Άγκυρα την ευκαιρία να επισημάνει τις ανησυχίες της για την ασφάλεια. Η εστίαση του οργανισμού στην τρομοκρατία, τον ριζοσπαστισμό και τον αυτονομισμό ευθυγραμμίζεται με τους εσωτερικούς αγώνες της Τουρκίας κατά των τρομοκρατικών οργανώσεων PKK και FETO. Με τη συμμετοχή της σε αυτό το φόρουμ, η Τουρκία βρήκε κοινό έδαφος με κράτη μέλη που ορίζουν επίσης τις δικές τους εσωτερικές απειλές ως τρομοκρατία, δημιουργώντας ευκαιρίες για τακτική συνεργασία.
Ευρασιατική στρατηγική: Συνδέσεις χωρίς εξάρτηση
Η Άγκυρα επιδιώκει να καλλιεργήσει συνεργασίες σε όλες τις περιοχές, αποφεύγοντας παράλληλα την εξάρτηση από οποιαδήποτε μεμονωμένη δύναμη. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στην Τουρκία να αυτοπροσδιορίζεται ως μέρος της Δύσης μέσω των δεσμών της με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζεται ως μέρος του μη Δυτικού και Παγκόσμιου Νότου.
Αυτή η διπλή ταυτότητα προσφέρει ευελιξία. Αγκυροβολημένη στην δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας, η Τουρκία καθησυχάζει τους συμμάχους της για τις δεσμεύσεις της. Ταυτόχρονα, συνεργαζόμενη με την Κίνα, τη Ρωσία και τις αναπτυσσόμενες χώρες, η Άγκυρα σηματοδοτεί την πρόθεσή της να διαφοροποιηθεί και να ευθυγραμμιστεί με ένα ευρύτερο φάσμα παγκόσμιων παραγόντων. Αυτή η τοποθέτηση ενισχύει τη διαπραγματευτική της ισχύ και αναβαθμίζει τον ρόλο της στη διαμόρφωση των συζητήσεων για την πολυπολικότητα.
Εμπόριο, συνδεσιμότητα και ο ρόλος της Κίνας
Πέρα από την ασφάλεια, ο SCO προσφέρει στην Τουρκία συμμετοχή σε μεγάλα οικονομικά έργα με επίκεντρο την Κίνα. Η BRI του Πεκίνου παραμένει ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα συνδεσιμότητας στον κόσμο και η Τουρκία έχει τοποθετηθεί ως κρίσιμος κόμβος που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη. Παραμένοντας ενεργή σε πλατφόρμες που σχετίζονται με τον SCO, η Άγκυρα ενισχύει την οικονομική της ατζέντα και διασφαλίζει ότι παραμένει σημαντικός παράγοντας στις περιφερειακές συζητήσεις για υποδομές και εμπόριο.
Κατά τη διάρκεια της διμερούς συνάντησής τους, ο Ερντογάν τόνισε στον Σι Τζιπίνγκ ότι το διμερές εμπόριο πρέπει «να υποστηρίζεται από επενδύσεις για να διασφαλιστεί η ισορροπία και η βιωσιμότητά του». Ενθάρρυνε περισσότερες κινεζικές εταιρείες να επεκταθούν στην Τουρκία, επικαλούμενος ευκαιρίες στις ψηφιακές τεχνολογίες, την υγειονομική περίθαλψη, την ενέργεια και τον τουρισμό. Και οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να ενισχύσουν τους θεσμικούς μηχανισμούς διαβούλευσης, υπογραμμίζοντας την αυξανόμενη δομή της σχέσης παρά την ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και τις συνεργασίες της Κίνας με τη Ρωσία και το Ιράν.
Παγκόσμια διακυβέρνηση, κοινά προγράμματα μεταρρυθμίσεων
Ένα σημαντικό στοιχείο της προσέγγισης της Τουρκίας είναι η ευθυγράμμισή της με τις εκκλήσεις για μεταρρύθμιση στην παγκόσμια διακυβέρνηση. Η Άγκυρα υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι «ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε», επικρίνοντας την τρέχουσα δομή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αυτό το μήνυμα συμπληρώνει το όραμα της Κίνας για μια πιο συμπεριληπτική παγκόσμια τάξη όπου οι αναδυόμενες οικονομίες και ο Παγκόσμιος Νότος διαδραματίζουν ισχυρότερους ρόλους.
Η έμφαση της Τουρκίας στην εκπροσώπηση μη δυτικών φωνών αντηχεί σε πολυμερή φόρουμ. Συνδέοντας τα δικά της αιτήματα για μεταρρυθμίσεις με την υπεράσπιση της συμπερίληψης από το Πεκίνο, η Άγκυρα τοποθετείται τόσο ως περιφερειακός παράγοντας όσο και ως γέφυρα για τις αναπτυσσόμενες χώρες που επιδιώκουν μεγαλύτερη επιρροή στη λήψη αποφάσεων παγκοσμίως.
Περιφερειακά σημεία ανάφλεξης: Γάζα, Ουκρανία και πέρα από αυτήν
Οι διπλωματικές επαφές με την Κίνα δεν περιορίζονται σε διαρθρωτικές συζητήσεις. Η Τουρκία είναι πιθανό να εγείρει περιφερειακές κρίσεις, όπως η Γάζα, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, έστω και κεκλεισμένων των θυρών. Η Άγκυρα επιδιώκει σταθερά να εντάξει το ζήτημα της Γάζας στο πλαίσιο της ευρύτερης υπεράσπισής της για παγκόσμια δικαιοσύνη και τα δικαιώματα του Παγκόσμιου Νότου.
Ο Ερντογάν έχει προχωρήσει περισσότερο στα δημόσια μηνύματά του. Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στην People’s Daily , χαρακτήρισε τις ισραηλινές ενέργειες στη Γάζα ως «βαρβαρότητα και γενοκτονία» και επανέλαβε την υποστήριξη της Τουρκίας για «ένα πλήρως ανεξάρτητο και κυρίαρχο παλαιστινιακό κράτος» βασισμένο στα σύνορα του 1967 με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Ταυτόχρονα, η εμπειρία της Τουρκίας στη διαχείριση του πολέμου στην Ουκρανία μέσω «ενεργού ουδετερότητας» μπορεί να συμπεριληφθεί σε παράλληλες συζητήσεις. Διατηρώντας τον διάλογο τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο, η Τουρκία έχει ήδη τοποθετηθεί ως μεσολαβητής και οι παράλληλες συναντήσεις στο Πεκίνο θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως εφαλτήριο για μελλοντικό διάλογο σε επίπεδο ηγεσίας. Τέτοιες συζητήσεις ενισχύουν τη φιλοδοξία της Άγκυρας να λειτουργήσει ως σύνδεσμος μεταξύ των εμπλεκομένων στη σύγκρουση και των παγκόσμιων κέντρων ισχύος.
Η αναζήτηση κύρους στην Τουρκία, ρόλοι διαμεσολάβησης
Η συνεργασία με την Κίνα και τον Οργανισμό Συνεργασίας (SCO) εξυπηρετεί επίσης τη φιλοδοξία της Άγκυρας να ενεργήσει ως μεσολαβητής και ειρηνευτικός διαμεσολαβητής. Η Τουρκία έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ παράλληλα με εναλλακτικές συνεργασίες για να προβληθεί ως χώρα ικανή να συνομιλεί με όλες τις πλευρές. Αυτή η προσέγγιση, που ονομάστηκε «ενεργός ουδετερότητα», ήταν ιδιαίτερα εμφανής κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, όπου η Τουρκία διατήρησε τον διάλογο τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Ουκρανία παρά τις επικρίσεις των Δυτικών συμμάχων.
Μια τέτοια τοποθέτηση έχει ενισχύσει το διπλωματικό κύρος της Τουρκίας, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να δημιουργήσει ανεξάρτητη επιρροή εντός ενός πολυπολικού συστήματος. Εμφανιζόμενη σε ποικίλα διεθνή φόρουμ, η Άγκυρα ενισχύει την εικόνα της ως εξισορροπητικής δύναμης και όχι ως δευτερεύοντα παράγοντα εντός των δυτικών δομών.
Η στρατηγική Ερντογάν
Η επίσκεψη του Ερντογάν στην Κίνα θα πρέπει να θεωρηθεί ως μέρος της στρατηγικής διαφοροποίησης της Τουρκίας. Το ΝΑΤΟ παραμένει κεντρικό στοιχείο για την ασφάλεια της Τουρκίας, αλλά η συνεργασία με τον SCO και την Κίνα διευρύνει τις επιλογές της Άγκυρας στη διπλωματία, το εμπόριο και τη συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Το ΝΑΤΟ παραμένει κεντρικό στοιχείο για την ασφάλεια της Τουρκίας, αλλά η συνεργασία με τον SCO και την Κίνα διευρύνει τις επιλογές της Άγκυρας στη διπλωματία, το εμπόριο και τη συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επέκταση της Τουρκίας προς τα ανατολικά συμπληρώνει και όχι αντικαθιστά τους δυτικούς δεσμούς της.
Με πληροφορίες από το “turkiyetoday”
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ερντογάν: Βρήκα θετική ανταπόκριση από Ζελένσκι και Πούτιν για συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη
