PLUS
Κάθε νέα τρομοκρατική επίθεση στη Δύση συνοδεύεται από μια σχεδόν τελετουργική αμηχανία. Πολιτικοί και αναλυτές σπεύδουν να διαβεβαιώσουν ότι «δεν πρόκειται για σύγκρουση πολιτισμών», ότι «η βία δεν έχει σχέση με τη θρησκεία», ότι οι αιτίες βρίσκονται αποκλειστικά στην κοινωνική περιθωριοποίηση ή στις αποτυχίες της δυτικής εξωτερικής πολιτικής. Η πρόθεση είναι συχνά αγαθή. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι μια επικίνδυνη απλοποίηση.
Ο ισλαμιστικός εξτρεμισμός δεν είναι απλώς μια αντίδραση στη φτώχεια, τον ρατσισμό ή τις διεθνείς ανισότητες. Είναι, πρωτίστως, μια ιδεολογία με σαφές περιεχόμενο, ιστορικό βάθος και θεωρητικούς θεμελιωτές. Η σκέψη του Σαγίντ Κουτμπ του Αιγύπτιου συγγραφέα και ποιητή, θεωρητικού στελέχους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας που έγινε ο πρώτος σημαντικός ισλαμιστής μάρτυρας, πρότυπο για τον Μπιν Λάντεν και τη σημερινή παγκόσμια τζιχάντ, υπενθυμίζει ότι για ένα μέρος του ισλαμιστικού κινήματος η Δύση δεν αποτελεί απλώς «άλλον τρόπο ζωής», αλλά μια ηθικά έκπτωτη τάξη πραγμάτων που πρέπει να αντικατασταθεί.
Η αδυναμία της Δύσης να αντιμετωπίσει αυτή την πραγματικότητα δεν οφείλεται σε έλλειψη πληροφοριών, αλλά σε πολιτισμική αμηχανία. Οι φιλελεύθερες κοινωνίες δυσκολεύονται να αποδεχτούν ότι υπάρχουν κοσμοθεωρίες που απορρίπτουν εκ προοιμίου τον πλουραλισμό, τη δημοκρατία και τον διαχωρισμό κράτους–θρησκείας. Έτσι, συχνά επιλέγουν να «μεταφράζουν» τον ισλαμισμό στα δικά τους ερμηνευτικά σχήματα, υποβαθμίζοντας τον ιδεολογικό του πυρήνα.
Αυτό δεν σημαίνει συλλογική καχυποψία απέναντι στους μουσουλμάνους πολίτες της Δύσης— το αντίθετο. Η σαφής διάκριση ανάμεσα στην πίστη και τον πολιτικό εξτρεμισμό είναι προϋπόθεση για την κοινωνική συνοχή. Όμως η διάκριση αυτή δεν μπορεί να στηρίζεται στην άρνηση της πραγματικότητας.
Αν η Δύση θέλει να υπερασπιστεί τις αξίες της, οφείλει πρώτα να τις κατανοήσει ως αντικείμενο αμφισβήτησης. Και να κοιτάξει, χωρίς αυταπάτες αλλά και χωρίς φόβο, την ιδεολογία που τις αμφισβητεί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Διάσωση 91 αλλοδαπών νότια της Κρήτης από σκάφος της FRONTEX
