PLUS
Η συζήτηση για τη γεωπολιτική ενηλικίωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ικανότητά της να προστατεύει τα σύνορά της χωρίς την «ομπρέλα» των ΗΠΑ, βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη.
Του Νίκου Βασιλειάδη
Απαντώντας στις επιφυλάξεις του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο Κύπριος Πρόεδρος δεν περιορίστηκε σε θεωρητικά επιχειρήματα, αλλά επικαλέστηκε τα πρόσφατα γεγονότα στο νησί ως την απτή απόδειξη ότι η ευρωπαϊκή αυτονομία είναι ήδη μια πραγματικότητα.
Η Διαφωνία με το ΝΑΤΟ και το «Τέστ» της Κύπρου
Ο Μαρκ Ρούτε είχε καλέσει παλαιότερα τους Ευρωβουλευτές να «σταματήσουν να ονειρεύονται» αν πιστεύουν ότι η ΕΕ μπορεί να αμυνθεί μόνη της. Ωστόσο, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας στο European Policy Centre στις Βρυξέλλες, εξέφρασε την αντίθεσή του, τονίζοντας ότι η πρόσφατη κρίση στην Κύπρο άλλαξε τα δεδομένα.
Μετά τις επιθέσεις με drones στις βρετανικές βάσεις στις 2 Μαρτίου, εν μέσω της γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, η Κύπρος έγινε το πεδίο μιας άτυπης αλλά ουσιαστικής εφαρμογής της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Παρόλο που η Λευκωσία επέλεξε να μην ενεργοποιήσει επίσημα το Άρθρο 42.7 (τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ), η ανταπόκριση των εταίρων ήταν άμεση και καταλυτική.
Δίνοντας «Σάρκα και Οστά» στο Άρθρο 42.7
Η κινητοποίηση στρατιωτικών μέσων και προσωπικού από την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Ολλανδία για την ενίσχυση της κυπριακής ασφάλειας, αποτέλεσε για τον Χριστοδουλίδη ένα επιτυχημένο “stress test”.
«Αυτό που ακολούθησε θα γραφτεί στα βιβλία της ιστορίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας απέκτησε «σάρκα και οστά».
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα για την ΕΕ, σύμφωνα με τον Κύπριο Πρόεδρο, είναι η επιχειρησιακή ετοιμότητα. Δεν αρκεί η πολιτική βούληση· απαιτούνται μόνιμοι μηχανισμοί που θα ορίζουν ακριβώς πώς αντιδρά η Ένωση όταν μια πρωτεύουσα ενεργοποιεί τη ρήτρα, χωρίς να χάνεται πολύτιμος χρόνος σε διαβουλεύσεις την ώρα της κρίσης.
Αποικιακά Κατάλοιπα και Τουρκικές Προκλήσεις
Η συζήτηση έφερε ξανά στην επιφάνεια το ζήτημα των βρετανικών βάσεων (Ακρωτήρι και Δεκέλεια). Ο Χριστοδουλίδη τις χαρακτήρισε «αποικιακό κατάλοιπο», ζητώντας μια ειλικρινή συζήτηση με το Λονδίνο μόλις εκτονωθεί η ένταση στην περιοχή, παρά τις εξαιρετικές τρέχουσες σχέσεις των δύο χωρών.
Παράλληλα, αναφορικά με το ενδεχόμενο πρόσκλησης του Ταγίπ Ερντογάν στην άτυπη σύνοδο του Απριλίου στην Κύπρο, ο Πρόεδρος κράτησε αποστάσεις, σημειώνοντας ότι δεν θα ήθελε να στείλει μια πρόσκληση απλώς για να λάβει μια αρνητική απάντηση, ενώ οι διερευνητικές επαφές μέσω τρίτων κρατών συνεχίζονται με δυσκολία.
Ευρωπαϊκή Ασφάλεια. Από τα λόγια στην πράξη
Η στάση της Κύπρου στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Η Ευρώπη μπορεί και οφείλει να αναλάβει την ευθύνη της ασφάλειάς της. Η εμπειρία της 2ας Μαρτίου έδειξε ότι όταν η ανάγκη το απαιτεί, τα κράτη-μέλη μπορούν να δράσουν συντονισμένα, μετατρέποντας τις διακηρύξεις για «στρατηγική αυτονομία» σε πράξη.
