Η φωτιά στην Αμπέλα και οι σκιές του συντονισμού – Τα αναπάντητα ερωτήματα μιας κρίσιμης επιχείρησης

Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε το μεσημέρι της Κυριακής στην περιοχή Αμπέλα της Σύρου μπορεί να τέθηκε υπό έλεγχο, ωστόσο πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις παραμένουν ερωτήματα που δύσκολα μπορούν να αγνοηθούν.

Ρεπορτάζ: Δημήτρης Καπετανάκης
Σε μια ημέρα κατά την οποία οι άνεμοι σάρωνναν το νησί με εντάσεις που έφθαναν τα 7 μποφόρ, η φωτιά βρήκε πρόσφορο έδαφος σε ξηρά χόρτα και χαμηλή βλάστηση, οδηγώντας τις αρχές στην αποστολή προειδοποιητικού μηνύματος μέσω του 112 για την προληπτική απομάκρυνση κατοίκων από την περιοχή Τρία Λαγκώνια προς την Ερμούπολη.

Η κινητοποίηση των δυνάμεων υπήρξε άμεση. Πυροσβέστες, οχήματα, εναέρια μέσα, εθελοντές και υδροφόρες βρέθηκαν στο πεδίο της μάχης. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα που διαμορφώνεται από τα στοιχεία και τις καταγραφές της επιχείρησης γεννά προβληματισμό για τις αποφάσεις που ελήφθησαν στις πλέον κρίσιμες στιγμές.

Το ερώτημα δεν είναι αν υπήρχαν δυσμενείς συνθήκες. Οι ισχυροί άνεμοι αποτελούσαν δεδομένο. Το ερώτημα είναι εάν ο επιχειρησιακός σχεδιασμός ανταποκρίθηκε επαρκώς σε αυτές τις συνθήκες και αν αξιοποιήθηκαν όλα τα διαθέσιμα μέσα με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι η πυρκαγιά φέρεται να επεκτάθηκε πέραν φυσικών και τεχνητών γραμμών άμυνας της περιοχής, διασχίζοντας σημεία όπου το επαρχιακό οδικό δίκτυο θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να συμβάλει στην οριοθέτηση και την επιβράδυνση της πορείας της. Το γεγονός αυτό καταγράφεται παρά την παρουσία πυροσβεστικών δυνάμεων στο πεδίο και γεννά εύλογα ερωτήματα για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό που εφαρμόστηκε. Πώς κατέστη δυνατό να συμβεί αυτό; Υπήρχε διαφορετική εκτίμηση για την πορεία του μετώπου; Είχαν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα αναχαίτισης; Και ποιο ήταν το ακριβές σχέδιο δράσης την ώρα που οι καιρικές συνθήκες επιδείνωναν λεπτό προς λεπτό την κατάσταση;

Τα ερωτήματα αυτά αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα υπό το φως των επισημάνσεων που έχει διατυπώσει το τελευταίο διάστημα ο πρώην Γενικός Διευθυντής Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος, Ελευθέριος Φραγκιουδάκης . Σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφημερίδα «ΜΠΑΜ» είχε αναφερθεί στις χρόνιες αδυναμίες του συστήματος δασοπροστασίας, υποστηρίζοντας ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις πυρκαγιές κυρίως κατασταλτικά και όχι προληπτικά, με αποτέλεσμα κρίσιμα ζητήματα σχεδιασμού να επανέρχονται κάθε καλοκαίρι.

Η υπόθεση της Σύρου δεν προσφέρεται για εύκολα συμπεράσματα. Προσφέρεται όμως για ουσιαστική διερεύνηση. Διότι σε κάθε μεγάλη πυρκαγιά, πέρα από το φυσικό φαινόμενο, υπάρχουν και οι ανθρώπινες αποφάσεις. Και αυτές οφείλουν πάντοτε να αξιολογούνται με διαφάνεια, νηφαλιότητα και λογοδοσία.