PLUS
Σε έναν κόσμο που μοιάζει ολοένα και λιγότερο ικανός να διαχειριστεί τις διπλές κρίσεις οικονομίας και γεωπολιτικής, η τελευταία Έκθεση Παγκόσμιων Κινδύνων 2026 από το World Economic Forum (WEF) περιγράφει μια πραγματικότητα όπου η γεωοικονομική αντιπαλότητα δεν είναι πλέον περιθωριακή ανησυχία αλλά η κυρίαρχη απειλή του άμεσου μέλλοντος.
Αναλύοντας τις απαντήσεις περισσοτέρων από 1.300 ειδικών και ηγετικών προσωπικοτήτων από τον δημόσιο και ιδιωτικό χώρο, η έκθεση προβάλει μια τρομακτική ένδειξη: η γεωοικονομική αντιπαλότητα έχει αναδειχθεί ως ο πιο σοβαρός κίνδυνος για το 2026, υπερβαίνοντας ακόμη και τον φόβο ενός παραδοσιακού, «κλασικού» ένοπλου πολέμου.
Ο όρος αυτός – γεωοικονομική αντιπαλότητα – περιγράφει τη χρήση οικονομικών εργαλείων, όπως δασμοί, κυρώσεις, επενδυτικοί έλεγχοι, και ελέγχοι στην τεχνολογία, ως όπλων στους νέους στρατηγικούς ανταγωνισμούς μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Αν και η στρατιωτική σύγκρουση παραμένει στον κατάλογο των προβλημάτων, η έκθεση αποτυπώνει ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου η ανταλλαγή αγαθών, κεφαλαίων και τεχνολογίας μετατρέπεται σε πρόσφορο πεδίο αντιπαράθεσης.
Η έμφαση στην οικονομική διάσταση της σύγκρουσης αντανακλά βαθύτερους μετασχηματισμούς της διεθνούς τάξης. Η «πολυπολική» δομή που σχηματίζεται, με αυξανόμενη αμοιβαία δυσπιστία και εντεινόμενες προστατευτικές πολιτικές, απειλεί να υπονομεύσει θεσμούς που για δεκαετίες διαμεσολάβησαν στην παγκόσμια συνεργασία.
Μαζί με την γεωοικονομική αντιπαλότητα, η έκθεση επισημαίνει ότι η κοινωνική πόλωση και η παραπληροφόρηση εντείνουν την ένταση στα εσωτερικά πεδία των κρατών, πυροδοτώντας εσωτερικές ρήξεις που αντιστοιχούν σε πραγματικές πολιτικές και κοινωνικές απειλές.
Παράλληλα, άλλες παραδοσιακές απειλές όπως η ακρότητα του καιρού ή η απώλεια βιοποικιλότητας δεν έχουν εξαφανιστεί· έχουν απλώς υποχωρήσει στη βραχυπρόθεσμη κατάταξη των κινδύνων, ενώ παραμένουν επικίνδυνα υψηλά στον μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Η επιμονή των ειδικών ότι «κανένας από αυτούς τους κινδύνους δεν είναι αναπόφευκτος» υπογραμμίζει ότι οι αποφάσεις και η ηγεσία των επόμενων μηνών μπορούν ακόμη να αναδιαμορφώσουν την τροχιά του πλανήτη.
Αυτό που καθιστά την παρούσα έκθεση συγκλονιστική είναι όχι μόνο η αναδιάταξη των κινδύνων, αλλά και η ίδια η έννοια της σύγκρουσης: δεν είναι πλέον πρωτίστως θέμα όπλων, αλλά ολοένα και περισσότερο θέμα αγορών, τεχνολογίας και προσβάσεων — μια πραγματικότητα που φέρνει κοινωνίες, κράτη και θεσμούς αντιμέτωπους με τη δική τους ευπάθεια σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ανταγωνισμό, όχι από συνεργασία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Reuters: Πιθανό αμερικανικό πλήγμα κατά του Ιράν εντός 24 ωρών
Βενεζουέλα: Ελεύθεροι αφέθηκαν τουλάχιστον εννέα δημοσιογράφοι
