PLUS
Η Ρουμανία επιστρέφει στις κάλπες τον Μάιο για μια επανάληψη των κρίσιμων προεδρικών εκλογών, μετά την ακύρωση της αρχικής ψηφοφορίας πέρυσι – και την απροσδόκητη αποβολή του ακροδεξιού νικητή – εν μέσω εκτεταμένων ανησυχιών για ρωσική παρέμβαση και άλλες παρατυπίες.
Με έναν ακόμη ακροδεξιό υποψήφιο να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, η ψηφοφορία παρακολουθείται από τις Βρυξέλλες έως την Ουάσινγκτον: μια νίκη των εθνικιστών θα μπορούσε να οδηγήσει το μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, το οποίο συνορεύει με την Ουκρανία, να παρεκκλίνει από μια φιλοευρωπαϊκή πορεία. Η κυβέρνηση Τραμπ, εν τω μεταξύ, έχει κατηγορήσει το Βουκουρέστι ότι ανατρέπει τη δημοκρατία.
Γιατί επαναλαμβάνεται η ψηφοφορία;
Ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών της Ρουμανίας τον περασμένο Νοέμβριο έδωσε τη νίκη στον Καλίν Γκεοργκέσκου , έναν ακροδεξιό, αντιευρωπαϊστή και φιλικό προς τη Μόσχα ανεξάρτητο υποψήφιο, ο οποίος εκτοξεύτηκε από το 5% ημέρες πριν από την ψηφοφορία στο 23%, τερματίζοντας πολύ μπροστά από τους δύο επικρατέστερους υποψηφίους.
Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα πληροφοριών όμως αποκάλυψαν τα χαρακτηριστικά μιας πιθανής επιχείρησης ρωσικής επιρροής, εντοπίζοντας 85.000 και πλέον κυβερνοεπιθέσεις στο σύστημα ηλεκτρονικών υπολογιστών των εκλογών και 25.000 προηγουμένως αδρανείς λογαριασμούς TikTok που είχαν ενισχύσει τα μηνύματα του Καλίν Γκεοργκέσκου.
Τα αρχεία υποδηλώνουν ότι οι influencers των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είχαν προσληφθεί από μεσάζοντες και πληρωθεί για να κοινοποιούν βίντεο που προωθούσαν τον Γκεοργκέσκου ο οποίος δήλωσε μηδενικές δαπάνες για την προεκλογική του εκστρατεία, και ότι ορισμένοι από τους εργαζόμενους στην προεκλογική του εκστρατεία συνδέονταν με συμμορίες οργανωμένου εγκλήματος και νεοφασιστικές ομάδες.
Οι εκλογές ακυρώθηκαν δύο εβδομάδες αργότερα και τον Φεβρουάριο ο Γκεοργκέσκου τέθηκε υπό έρευνα για έξι κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της ψευδούς αναφοράς οικονομικών της προεκλογικής εκστρατείας, της παράνομης χρήσης ψηφιακής τεχνολογίας και της προώθησης φασιστικών ομάδων. Ο ίδιος αρνήθηκε ότι διέπραξε κάποιο αδίκημα.
Τον Μάρτιο, το ανώτατο δικαστήριο της Ρουμανίας επικύρωσε την απόφαση να απαγορεύσει στον Γκεοργκέσκου να θέσει υποψηφιότητα στην επαναληπτική ψηφοφορία του Μαΐου, αφήνοντας στα ακροδεξιά κόμματα της χώρας – τα οποία κατέχουν περισσότερο από το ένα τρίτο των εδρών στο κοινοβούλιο – λίγες μόνο ημέρες για να βρουν υποψήφιο για την προεδρία.
Ποιοι είναι υποψήφιοι και ποιες είναι οι πιθανότητές τους;
Οι δημοσκοπήσεις – οι οποίες δεν είναι ιδιαίτερα αξιόπιστες στη Ρουμανία και απέτυχαν εμφανώς να εντοπίσουν την καθυστερημένη άνοδο του Γκεοργκέσκου – υποδηλώνουν ότι τέσσερις υποψήφιοι έχουν πιθανότητες να τερματίσουν στις δύο πρώτες θέσεις του πρώτου γύρου της 4ης Μαΐου και να προκριθούν στον δεύτερο γύρο στις 18 Μαΐου.
Επικεφαλής τους είναι ο Τζορτζ Σιμιόν, ηγέτης του δεύτερου μεγαλύτερου κόμματος της Ρουμανίας, της ακροδεξιάς Συμμαχίας για την Ένωση Ρουμάνων (AUR), ο οποίος έχει αυτοπαρουσιαστεί ως δύναμη αλλαγής, ασκεί σφοδρή κριτική στην ηγεσία της ΕΕ και στοχεύει να σταματήσει την στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Οι υπερεθνικιστικές δυνάμεις της Ρουμανίας έχουν ενωθεί πίσω από τον 38χρονο Σιμιόν, ο οποίος συγκεντρώνει κατά μέσο όρο περίπου 29% στις δημοσκοπήσεις. Έχει χαρακτηρίσει τις ακυρωμένες εκλογές πραξικόπημα και το κόμμα του, το οποίο ξεκίνησε κατά τη διάρκεια του Covid ως κίνημα κατά του εμβολιασμού, είναι οι «φυσικοί σύμμαχοι» των Ρεπουμπλικανών του Τραμπ.
Έχει επίσης αντιταχθεί στον γάμο ομοφυλοφίλων και στην εισαγωγή ειδικών μαθημάτων για το Ολοκαύτωμα στα σχολεία. Σημειωτέο πως του έχει απαγορευθεί η είσοδος στη Μολδαβία και την Ουκρανία αφού υποστήριξε την επιστροφή στα προ του 1939 σύνορα της Ρουμανίας, αλλά τελευταία έχει μετριάσει τις φιλορωσικές απόψεις του αρνούμενος κατηγορίες για σχέσεις με Ρώσους κατασκόπους.
Πίσω από τον Σιμιόν βρίσκονται ο υποψήφιος του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (PSD) και του Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος (PNL), Κριν Αντονέσκου (22%), και ο κεντρώος δήμαρχος του Βουκουρεστίου, Νικουσόρ Νταν (20%), οι οποίοι υποστηρίζουν την ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ και την παροχή βοήθειας στην Ουκρανία.
Ακολουθώντας με περίπου 14% βρίσκεται ο Βίκτορ Πόντα, πρώην πρωθυπουργός του PSD, ο οποίος παραιτήθηκε το 2015 μετά από μια φονική πυρκαγιά σε νυχτερινό κέντρο που οδήγησε σε τεράστιες διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς. Έκτοτε, υιοθέτησε έναν υπερεθνικιστικό λόγο, αλλά εξακολουθεί να υποστηρίζει τις δεσμεύσεις της Ρουμανίας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
Η Έλενα Λασκόνι της μεταρρυθμιστικής Ένωσης Σώστε τη Ρουμανία (USR), η οποία τερμάτισε δεύτερη πίσω από τον Γκεοργκέσκου στην ακυρωμένη ψηφοφορία του Νοεμβρίου, παραμένει στην κούρσα για την εκλογή παρά την απόφαση του κόμματός της να υποστηρίξει τον δήμαρχο του Βουκουρεστίου, Νικουσόρ Νταν – ο οποίος κατεβαίνει ως ανεξάρτητος – αντί για αυτήν, αλλά στις δημοσκοπήσεις συγκεντρώνει μόλις το 8%.
Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι ο Τζορτζ Σιμιόν, δημοφιλής στους ψηφοφόρους της υπαίθρου και της εργατικής τάξης, θα νικήσει τον Νικουσόρ Νταν, του οποίου το εκλογικό σώμα βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στο Βουκουρέστι και σε άλλα αστικά κέντρα, σε έναν υποθετικό επαναληπτικό γύρο, αλλά μπορεί να δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει την ευρύτερη απήχηση του Αντονέσκου.
Ποια είναι τα προβλήματα και γιατί είναι σημαντικές οι εκλογές;
Οι ψηφοφόροι έχουν απηυδήσει με τους κυρίαρχους πολιτικούς που κυβερνούν τη Ρουμανία από την πτώση του κομμουνισμού το 1989 και η ψήφος τους είναι όλο και πιο πιθανό να αντανακλά αυτό που ο αναλυτής Βαλεντίν Ναουμέσκου αποκάλεσε «απογοητεύσεις, εξέγερση και θυμό προς το σύστημα».
Το μέσο εισόδημα των νοικοκυριών είναι το ένα τρίτο του μέσου όρου της ΕΕ. Τα τρόφιμα είναι 50% ακριβότερα από ό,τι πριν από πέντε χρόνια. Σχεδόν το ένα τρίτο των 19 εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας κινδυνεύουν από φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό και σχεδόν το 20% του εργατικού δυναμικού έχει αναζητήσει καλύτερες ευκαιρίες στο εξωτερικό.
Οι δημόσιες υπηρεσίες είναι κακές, η ανισότητα υψηλή, και μια μακρά ιστορία διεφθαρμένων και ανίκανων πολιτικών έχει μειώσει την εμπιστοσύνη του κοινού στους βουλευτές και τους υπουργούς . Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι επίσης ένα σημαντικό θέμα, ειδικά για τους ακροδεξιούς ψηφοφόρους που αντιτίθενται στη συνεχιζόμενη υποστήριξη του Κιέβου από τη Ρουμανία
Οι εκλογές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία και για την ΕΕ η οποία δεν θέλει άλλη μια ανατρεπτική, κυρίαρχη φιγούρα στην περιοχή, δίπλα στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, και οι δυτικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας θα προτιμούσαν η Ρουμανία, η οποία φιλοξενεί μια μεγάλη στρατιωτική βάση του ΝΑΤΟ , να παραμείνει στρατηγικός σύμμαχος.
Η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία έχει κατηγορήσει το Βουκουρέστι ότι καταπατά την ελευθερία του λόγου και καταπιέζει τους πολιτικούς του αντιπάλους, παρακολουθεί επίσης. Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance έχει αναρωτηθεί δημόσια αν η Ρουμανία «συμμερίζεται τις αξίες της Αμερικής» και ο Elon Musk έχει εκφραστεί επίσης αρνητικά αναρωτώμενος στο Χ πώς ένας δικαστής μπορεί να «τερματίσει τη δημοκρατία στη Ρουμανία».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Πραξικοπηματική» ανατροπή στην Ρουμανία: Ακυρώθηκε ο πρώτος γύρος των Προεδρικών εκλογών
Ρουμανία: Ορκίστηκε η νέα φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση- Δεν την αναγνωρίζει η αντιπολίτευση
