PLUS
Τέσσερις μήνες μετά τη θεαματική απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία, η Βενεζουέλα βρίσκεται σε μια αβέβαιη μεταβατική περίοδο όπου τίποτα δεν δείχνει πραγματικά να έχει αλλάξει όσο περίμεναν οι πολίτες. Ο ιστορικός ηγέτης του Τσαβισμού μπορεί να έφυγε, όμως ο κρατικός μηχανισμός που κυβέρνησε τη χώρα για περισσότερο από δύο δεκαετίες παραμένει σχεδόν ανέπαφος — απλώς με νέο πρόσωπο στην κορυφή.
Στο επίκεντρο αυτής της νέας εποχής βρίσκεται πλέον η Ντέλσι Ροντρίγκες , πρώην αντιπρόεδρος και στενή συνεργάτιδα του Μαδούρο, η οποία μέσα σε λίγες εβδομάδες κατάφερε να εδραιώσει τον έλεγχο της εξουσίας. Με κινήσεις ακριβείας, τοποθέτησε πιστούς αξιωματούχους σε στρατηγικές θέσεις, ενίσχυσε τη συνεργασία με τις ένοπλες δυνάμεις και επιχείρησε να παρουσιάσει διεθνώς ένα πιο «πραγματιστικό» πρόσωπο του τσαβισμού.
Η νέα κυβέρνηση προσπαθεί ταυτόχρονα να στείλει μήνυμα οικονομικού ανοίγματος προς τη Δύση και κυρίως προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με διπλωματικές και επιχειρηματικές πηγές, αμερικανικά επενδυτικά funds και εκπρόσωποι μεγάλων ενεργειακών εταιρειών έχουν ξεκινήσει διακριτικές επαφές με στελέχη της κυβέρνησης Ροντρίγκες στο Καράκας, εξετάζοντας την επιστροφή τους στην πετρελαϊκή αγορά της χώρας.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και η μερική χαλάρωση αμερικανικών κυρώσεων έχει αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για την περιοχή. Μετά από χρόνια οικονομικής απομόνωσης, η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να παρουσιάσει τη χώρα ως «ασφαλή επενδυτική ευκαιρία», προσφέροντας φορολογικά κίνητρα και διευκολύνσεις σε ξένες εταιρείες που θέλουν να επιστρέψουν σε εξορύξεις, διυλιστήρια και ενεργειακές υποδομές.
Για πολλούς αναλυτές, όμως, η νέα οικονομική στρατηγική δεν αποτελεί πραγματική πολιτική αλλαγή αλλά μια πιο τεχνοκρατική εκδοχή του ίδιου συστήματος εξουσίας. Η Ντέλσι Ροντρίγκες φαίνεται αποφασισμένη να εγκαταλείψει μέρος της αντιδυτικής ρητορικής της εποχής Μαδούρο, χωρίς όμως να αποδυναμώσει τον αυστηρό κρατικό έλεγχο και τους μηχανισμούς ασφαλείας που κράτησαν το καθεστώς όρθιο επί χρόνια.
Την ίδια στιγμή, η καθημερινότητα των πολιτών απέχει πολύ από την εικόνα «σταθεροποίησης» που επιχειρεί να προβάλει η κυβέρνηση. Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να διαβρώνει τα εισοδήματα, παρά το γεγονός ότι δεν βρίσκεται πλέον στα ακραία επίπεδα υπερπληθωρισμού της προηγούμενης δεκαετίας. Οι τιμές βασικών προϊόντων αυξάνονται συνεχώς, ενώ οι μισθοί παραμένουν εξαιρετικά χαμηλοί για τη μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού.
Η ανεπίσημη δολαριοποίηση της οικονομίας έχει δημιουργήσει μια νέα κοινωνική διαίρεση: όσοι έχουν πρόσβαση σε αμερικανικό νόμισμα —κυρίως μέσω επιχειρήσεων, εμβασμάτων ή σχέσεων με το κράτος— μπορούν να επιβιώσουν σχετικά άνετα, ενώ εκατομμύρια πολίτες που πληρώνονται σε τοπικό νόμισμα βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να εξαφανίζεται σχεδόν καθημερινά.
Στους δρόμους του Καράκας, η εικόνα είναι αντιφατική. Νέα εστιατόρια, ιδιωτικά καταστήματα και πολυτελή εμπορικά κέντρα δίνουν την αίσθηση οικονομικής ανάκαμψης σε ορισμένες συνοικίες, όμως λίγα χιλιόμετρα μακριά οι ουρές για καύσιμα, οι ελλείψεις στα δημόσια νοσοκομεία και η φτώχεια παραμένουν μέρος της καθημερινότητας. Πολλές οικογένειες εξακολουθούν να επιβιώνουν χάρη σε συγγενείς που έχουν μεταναστεύσει στο εξωτερικό.
Η αντιπολίτευση κατηγορεί πλέον ανοιχτά τη νέα ηγεσία ότι επιχειρεί να μετατρέψει τη Βενεζουέλα σε ένα «αυταρχικό κράτος ανοιχτό στις αγορές», όπου οι ξένες επενδύσεις επιστρέφουν χωρίς να συνοδεύονται από δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, κεντρική μορφή της αντιπολίτευσης, υποστηρίζει ότι η διεθνής κοινότητα εγκατέλειψε την πίεση για ελεύθερες εκλογές και συμβιβάστηκε με μια ελεγχόμενη σταθερότητα που διασφαλίζει ενεργειακά και γεωπολιτικά συμφέροντα.
Παρά τις υποσχέσεις για «νέα εποχή», πολλοί Βενεζουελάνοι αισθάνονται ότι η χώρα δεν πέρασε πραγματικά σε μεταπολιτευτική φάση. Ο Μαδούρο μπορεί να αποτελεί παρελθόν, όμως το πολιτικό και οικονομικό σύστημα που δημιούργησε παραμένει βαθιά ριζωμένο. Και όσο οι ξένοι επενδυτές επιστρέφουν στα πετρελαϊκά κοιτάσματα, η κοινωνία συνεχίζει να περιμένει κάτι που ακόμη δεν έχει έρθει: πραγματική δημοκρατική και οικονομική αλλαγή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αυξημένες οι ροές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα στις ΗΠΑ
