PLUS
Μια ανακάλυψη χωρίς ιστορικό προηγούμενο στη Σελήνη ανακοίνωσαν Κινέζοι επιστήμονες, έπειτα από την ανάλυση δειγμάτων που μετέφερε στη Γη η ρομποτική αποστολή Chang’e-6.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), για πρώτη φορά εντοπίστηκαν σε σεληνιακό έδαφος ίχνη ενός εξαιρετικά σπάνιου και εύθραυστου τύπου μετεωρίτη, γνωστού ως CI χονδρίτη.
Οι CI χονδρίτες είναι πετρώδεις μετεωρίτες με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και πτητικά στοιχεία, τα οποία εξατμίζονται εύκολα. Η εύθραυστη σύστασή τους καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη διατήρησή τους, καθώς συνήθως δεν αντέχουν είτε την είσοδο στην ατμόσφαιρα της Γης είτε τις ισχυρές προσκρούσεις. Για τον λόγο αυτό, μέχρι σήμερα είχαν εντοπιστεί μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις στον πλανήτη μας.
Η ανίχνευσή τους στη Σελήνη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση της ιστορίας του Ηλιακού Συστήματος. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το εύρημα ενισχύει την υπόθεση πως, κατά τα πρώιμα στάδιά του, αστεροειδείς πλούσιοι σε νερό προσέκρουαν πολύ συχνότερα στο σύστημα Γης-Σελήνης απ’ ό,τι προκύπτει από τα σημερινά διαθέσιμα δείγματα μετεωριτών.
Η κινεζική αποστολή Chang’e-6 επέστρεψε στη Γη με περισσότερα από 1,8 κιλά σεληνιακού υλικού – σκόνη, θραύσματα πετρωμάτων και γυαλί – από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, μια περιοχή που δεν έχει επισκεφθεί ποτέ άνθρωπος.
Η προσεδάφιση έγινε στη λεκάνη Apollo, εντός της τεράστιας λεκάνης South Pole-Aitken, μιας από τις αρχαιότερες γεωλογικές δομές της Σελήνης. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η περιοχή αποκαλύπτει υλικό από τα βαθύτερα και παλαιότερα στρώματα του σεληνιακού φλοιού.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον γεωχημικό Τζιντουάν Γουάνγκ από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών, ανέλυσε περισσότερα από 5.000 μικροσκοπικά θραύσματα. Ανάμεσά τους εντοπίστηκαν επτά μικροί κόκκοι πλούσιοι σε ολιβίνη, των οποίων η χημική σύσταση ταιριάζει με εκείνη των CI χονδριτών.
Οι κόκκοι αυτοί φέρουν ίχνη τήξης από πρόσκρουση, γεγονός που δείχνει ότι το υλικό του αστεροειδούς έλιωσε τη στιγμή που χτύπησε τη Σελήνη και στη συνέχεια ψύχθηκε εξαιρετικά γρήγορα, «παγιδεύοντας» τη χημική του υπογραφή στο σεληνιακό έδαφος.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μεγάλο μέρος του νερού της Σελήνης – και πιθανόν και της πρώιμης Γης – προήλθε από προσκρούσεις ανθρακούχων, υδροφόρων αστεροειδών.
Τα νέα ευρήματα αποτελούν άμεση φυσική απόδειξη ότι τέτοιοι αστεροειδείς όντως έφτασαν στη Σελήνη και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ομάδας, μπορεί να αντιπροσωπεύουν έως και το 30% του εξωγενούς υλικού που έχει αναμειχθεί στο σεληνιακό έδαφος.
Αν οι CI χονδρίτες έπληξαν τη Σελήνη, είναι σχεδόν βέβαιο ότι έπληξαν και τη Γη την ίδια περίοδο, μεταφέροντας νερό και οργανικά στοιχεία που συνέβαλαν στη διαμόρφωση του πλανήτη.
Η ανακάλυψη ενισχύει τα ευρήματα από αποστολές σε αστεροειδείς, όπως οι Ryugu και Bennu, και δείχνει ότι η Σελήνη λειτουργεί ως «αρχείο» του πρώιμου ηλιακού συστήματος. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μελλοντικές αποστολές επιστροφής δειγμάτων θα αποκαλύψουν πόσο διαδεδομένο ήταν αυτό το υλικό κοντά στη Γη.
