PLUS
Σε μια ακόμη προσπάθεια διαμόρφωσης αφηγήματος, τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν την Κύπρο ως εστία «στρατιωτικοποίησης» και απειλής για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Πίσω όμως από αυτή τη ρητορική, αναδύεται μια διαφορετική πραγματικότητα: η συστηματική άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει τη στρατιωτική κατοχή του βόρειου τμήματος του νησιού και η παράλληλη προώθηση μιας ευρύτερης αναθεωρητικής στρατηγικής.
Του Νίκου Βασιλειάδη
Σε πρόσφατα δημοσιεύματα του Τουρκικού Τύπου η Άγκυρα επιχειρεί να μετατοπίσει το επίκεντρο της συζήτησης, εστιάζοντας σε κινήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και των συμμάχων της. Εμφανίζεται να ανησυχεί για την ασφάλεια και τη σταθερότητα, κάνοντας λόγο για αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία στο νησί. Ωστόσο, αποφεύγει επιμελώς να αναφερθεί στη δική της στρατιωτική παρουσία, η οποία διαρκεί εδώ και πάνω από πέντε δεκαετίες.
Η πραγματικότητα είναι ότι από το 1974, μετά την τουρκική εισβολή, η Κύπρος παραμένει διχοτομημένη, με σημαντικό μέρος του εδάφους της υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο. Παρά τις επανειλημμένες αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας, η Άγκυρα συνεχίζει να απορρίπτει τον όρο «κατοχή», επιμένοντας σε μια ρητορική «προστασίας» που δύσκολα αντέχει σε σοβαρή κριτική.
Την ίδια στιγμή, η τουρκική στρατιωτική παρουσία όχι μόνο δεν περιορίζεται αλλά ενισχύεται. Η ανάπτυξη σύγχρονων οπλικών συστημάτων και η διατήρηση ισχυρών δυνάμεων στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού συνθέτουν ένα σκηνικό διαρκούς στρατιωτικής πίεσης στην περιοχή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση της Άγκυρας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες από διπλωματικές πηγές, Τούρκοι αξιωματικοί στα όργανα της Συμμαχίας καταφέρονται με σφοδρότητα κατά της Ελλάδας, κατηγορώντας την για «κλιμάκωση» και «μονομερείς ενέργειες». Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η ρητορική αυτή εντάσσεται σε μια πάγια τακτική εξίσωσης της ελληνικής αμυντικής στάσης με “επιθετικές ενέργειες” όπως χαρακτηρίζει τις διαφωνίες για τα θαλάσσια σύνορα, τον εναέριο χώρο και τη στρατιωτικοποίηση των νησιών στο Αιγαίο Πέλαγος. Αυτές οι μακροχρόνιες εντάσεις διασταυρώνονται τώρα με μια ευρύτερη περιφερειακή κρίση.
Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο είναι διαφορετική. Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που έσπευσε να συνδράμει στην ενίσχυση της άμυνας της Κύπρου απέναντι σε ενδεχόμενες απειλές, μεταξύ των οποίων και ο κίνδυνος από πυραυλικά πλήγματα στη σκιά των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Η στάση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας διασφάλισης της σταθερότητας και της προστασίας ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά ταύτα, η Άγκυρα επιλέγει να παρουσιάζει την ελληνική παρουσία ως απειλή, την ώρα που η ίδια διατηρεί στρατεύματα κατοχής στο νησί. Η αντίφαση αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια την πολιτική δύο μέτρων και δύο σταθμών που χαρακτηρίζει τη στάση της.
Το Κυπριακό, ωστόσο, δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένο από το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Οι εξελίξεις συνδέονται άμεσα με τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Άγκυρα επιχειρεί να επανακαθορίσει ισορροπίες και να διευρύνει την επιρροή της.
Η επίκληση της «ασφάλειας» από την τουρκική πλευρά μοιάζει έτσι περισσότερο με εργαλείο επικοινωνιακής διαχείρισης παρά με ειλικρινή ανησυχία. Όσο η πραγματικότητα της κατοχής αποσιωπάται και η ευθύνη μετατίθεται στους άλλους, η ένταση στην περιοχή όχι μόνο δεν αποκλιμακώνεται, αλλά βαθαίνει.
Σε αυτό το πλαίσιο, το ερώτημα που τίθεται δεν είναι ποιος «στρατιωτικοποιεί» την Κύπρο, αλλά ποιος επιμένει να αγνοεί μια πραγματικότητα που παραμένει άλυτη εδώ και δεκαετίες.
