Λαγοκέφαλος: Επιχειρηματικές πρωτοβουλίες για την αξιοποίησή του

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η προσπάθεια αντιμετώπισης του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, με την κυβέρνηση να έχει ήδη αποστείλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχέδιο για την επιδότηση της αλιείας του είδους, στα πρότυπα του συστήματος που εφαρμόζεται στην Κύπρο.

Ο λαγοκέφαλος, ένας από τους πιο επικίνδυνους θαλάσσιους εισβολείς της Μεσογείου, πέρασε από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και τα τελευταία χρόνια εξαπλώνεται με ταχύτατους ρυθμούς, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στους επαγγελματίες αλιείς. Πρόκειται για συγγενικό είδος του γνωστού ιαπωνικού ψαριού «φούσκα» (fugu), το οποίο περιέχει ισχυρή νευροτοξίνη.

Κι ενώ η κατανάλωσή του από τον άνθρωπο θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά τρόπους να μετατρέψει το πρόβλημα σε ευκαιρία. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος LagoMeal, ερευνητές και επιχειρήσεις ανέπτυξαν μέθοδο αξιοποίησης του λαγοκέφαλου για την παραγωγή ιχθυοτροφών, δημιουργώντας μια νέα προοπτική για τον έλεγχο των πληθυσμών του.

Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας αποτελεί η θερμική επεξεργασία του ψαριού. Οι εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν ότι η έκθεση σε θερμοκρασίες 160 βαθμών Κελσίου μειώνει την τοξικότητα σε ασφαλή επίπεδα, ενώ στους 200 βαθμούς η νευροτοξίνη εξουδετερώνεται πλήρως. Με αυτόν τον τρόπο ο λαγοκέφαλος μετατρέπεται σε ιχθυάλευρο υψηλής θρεπτικής αξίας, κατάλληλο για χρήση στις υδατοκαλλιέργειες.

Τα αποτελέσματα των δοκιμών κρίνονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς διαπιστώθηκε ότι το ευρωπαϊκό λαβράκι αναπτύσσεται κανονικά ακόμη και όταν έως και το 30% της τροφής του προέρχεται από ιχθυάλευρο λαγοκέφαλου.

Παράλληλα, το επιχειρηματικό σχέδιο του έργου προβλέπει τη δημιουργία μονάδας επεξεργασίας δυναμικότητας 1.500 τόνων λαγοκέφαλου ετησίως. Η μονάδα θα μπορεί να παράγει περίπου 250 τόνους ιχθυάλευρου και 100 τόνους ιχθυελαίου κάθε χρόνο, ενώ οι μελέτες εκτιμούν ότι η απόδοση της επένδυσης θα κυμανθεί μεταξύ 15% και 25% σε βάθος δεκαετίας.

Εφόσον το σχέδιο εφαρμοστεί σε ευρεία κλίμακα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα δημιουργηθεί ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο για τη συστηματική αλίευση του λαγοκέφαλου. Ένα είδος που μέχρι σήμερα θεωρείται άχρηστο και επικίνδυνο θα μπορούσε να αποκτήσει εμπορική αξία, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη μείωση των πληθυσμών του και στην προστασία των ελληνικών θαλασσών.