Λύση στο πρόβλημα στέγασης προσφέρει πια η Golden Visa

Παραμένει ένα ωφέλιμο πρόγραμμα για την ελληνική οικονομία, με τεράστια προσφορά από τα χρόνια των μνημονίων έως και σήμερα

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Τα στοιχεία για το κόστος της στέγης στην Ελλάδα προβληματίζουν. Αλλά δεν διαφέρουν και πολύ από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Απλώς, στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ισπανία τα πανάκριβα ενοίκια εξισορροπούνται από τα καλύτερα… μεροκάματα. Από τους υψηλότερους μισθούς. Εδώ έχουν ξεφύγει οι απαιτήσεις ακόμη και για τις γκαρσονιέρες, δίχως να αυξηθούν τα εισοδήματα των Ελλήνων. Κι αφού μπήκαμε στο φθινόπωρο με την αύξηση της ζήτησης και επειδή άρχισε η εκπαιδευτική χρονιά, ήρθαμε για άλλη μία φορά αντιμέτωποι με τα πολιτικά και επιχειρηματικά παιχνίδια, για να πέσει το ανάθεμα στην Golden Visa.

Οι ίδιοι που πριν από ένα χρόνο συναντούσαν τρεις Κινέζες σε καφετέρια του Αλίμου και έπειτα έβλεπαν τις ίδιες και στη λαϊκή αγορά, για να τεκμηριώσουν την αποκάλυψή ότι ο παραλιακός δήμος έγινε… China Town, φέτος το πήγαν στην επόμενη πίστα: χαρακτήρισαν την Golden Visa «πρόγραμμα-δηλητήριο». Μόνο που όπως έλεγε κάποτε ο θυμόσοφος λαός, η εκδιδόμενη (εφημερίδα) θέλει να κρυφτεί, μα η χαρά δεν την αφήνει. Το ίδιο έντυπο πριν από δύο χρόνια, αλλά και πέρυσι, όπως προαναφέραμε, παρουσίαζε την Golden Visa ως βασική αιτία για το πρόβλημα της στέγασης στην Ελλάδα. Τώρα, επειδή ποντάρουν στην ασθενή μνήμη και των αναγνωστών τους, έγραψαν ότι το φάρμακο έγινε… δηλητήριο.

Πάμε, όμως, εμείς να αναδείξουμε την πραγματικότητα. Μέσα από στοιχεία θα δούμε ότι η Golden Visa παραμένει ένα ωφέλιμο πρόγραμμα για την ελληνική οικονομία, με τεράστια προσφορά από τα χρόνια των μνημονίων έως και σήμερα. Με παράλληλη στήριξη δεκάδων επαγγελματικών κλάδων. Αλλά πάνω απ’ όλα, η Golden Visa είναι η λύση στο πρόβλημα της στέγασης.

Κάποιοι επέμεναν για χρόνια να παρουσιάζουν το πρόγραμμα ως την αιτία για τον περιορισμό των διαθέσιμων σπιτιών, αλλά και για την αύξηση στις τιμές των ενοικίων. Ουδέποτε, όμως, περιόρισε η Golden Visa τη διαθεσιμότητα κατοικιών. Κάτι που έγινε ακόμα πιο ξεκάθαρο από τη στιγμή που υποχρεώθηκαν οι επενδυτές να προχωρήσουν σε μακροχρόνιες ενοικιάσεις και όχι σε βραχυχρόνιες. Τα σπίτια που αποκτήθηκαν μέσω του προγράμματος βγήκαν στην αγορά. Συνεπώς πρόσφεραν επιπλέον επιλογές στους ενδιαφερομένους. Κι ας λέει κάθε τρεις και λίγο τα αντίθετα ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο κάτοχος 13 ακινήτων. Αλήθεια, νοικιάζει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κάποια από τα διαμερίσματα που διαθέτει; Και, αν το κάνει, μήπως μπορεί να μας πει για το ύψος του μηνιαίου μισθώματος;

Τα Airbnb

Το βασικό πρόβλημα για τον περιορισμό διαθέσιμων κατοικιών προέρχεται από το Airbnb. Οι βραχυχρόνιες ενοικιάσεις κρατούν μακριά από την ελληνική αγορά πολλά διαμερίσματα, ειδικά στις περιοχές που υπάρχει ζήτηση.

Αντίθετα, οι επενδυτές της Golden Visa προσφέρουν τα σπίτια τους για μακροχρόνια μίσθωση. Η προσφορά, μάλιστα, αναμένεται να απογειωθεί το επόμενο διάστημα χάρη στα νέα projects που αφορούν αναπλάσεις και αλλαγές χρήσης παλαιών εμπορικών ή βιομηχανικών κτιρίων, όπως το εργοστάσιο Κεράνης στον Πειραιά και η πρώην ΦΑΕΕ Αθηνών, τα οποία μετατρέπονται σε κατοικίες. Πρόκειται για επενδύσεις που ζωντανεύουν ολόκληρες γειτονιές και αυξάνουν την προσφορά στέγης.

Οι συναλλαγές των 800.000+ ευρώ, που προβλέπει ο νομοθέτης μετά την τελευταία ρύθμιση, ολοένα και λιγοστεύουν, καθώς αφορούν πολύ συγκεκριμένα σημεία, όπως τα νότια προάστια, στα οποία ούτως ή άλλως οι τιμές είναι υψηλές. Η μεγάλη μάζα των επενδύσεων σήμερα κινείται στις 250.000-400.000 ευρώ και κατευθύνεται κυρίως σε μικρά διαμερίσματα κατάλληλα για μίσθωση. Κατοικίες, δηλαδή, σαν κι αυτές που δημιουργούνται μέσα από την ανάπλαση κτιρίων, όπως τα δύο προαναφερόμενα, που εκτός των άλλων δίνουν ζωή σε περιοχές οι οποίες βίωναν εδώ και χρόνια την υποβάθμιση.

Μέσα στην επόμενη διετία θα διατεθούν στην αγορά προς ενοικίαση από 20.000 έως 30.000 σπίτια. Κυρίως μικρά διαμερίσματα, που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες φοιτητών, μικρών οικογενειών, αλλά και εκείνων με χαμηλό εισόδημα.

Οικονομικό εργαλείο

Αν δεν είναι αυτή μια λύση στο πρόβλημα της στέγασης, τότε ποια είναι;  Έτσι, λοιπόν, πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση την Golden Visa, παρά τις αντίθετες φωνές, που στερούνται επιχειρημάτων και απλώς παίζουν παιχνίδια. Το πρόγραμμα, άλλωστε, ενεργοποιεί αδρανή κεφάλαια, δημιουργεί προσφορά στέγης, φέρνει έσοδα και βελτιώνει γειτονιές σε όλες τις πόλεις. Είναι, δηλαδή, ένα εργαλείο για την ενίσχυση της οικονομίας και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, ειδικά όσον αφορά την έλλειψη μικρών ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων. Με τα σωστά κίνητρα και ένα ξεκάθαρο πλαίσιο, λοιπόν, μπορεί να υπάρξει συνδυασμός επενδυτικού και κοινωνικού οφέλους. Διότι πέρα από τις αναπλάσεις υποβαθμισμένων περιοχών, δημιουργούνται θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό κλάδο, δηλαδή για μηχανικούς, εργάτες, σοβατζήδες, ελαιοχρωματιστές, αλλά και σε άλλους τομείς, όπως είναι οι συμβολαιογράφοι, οι δικηγόροι, οι μεσίτες, οι λογιστές. Μην παραβλέψουμε και την αναβάθμιση της ενεργειακής αποδοτικότητας μέσω μετατροπών, διότι τα ακίνητα που βγαίνουν στην αγορά είναι, πλέον, όλα νέες κατασκευές.

Στη μεγάλη εικόνα πρέπει να δώσουμε έμφαση και στην εισροή καθαρών ξένων κεφαλαίων, χωρίς τραπεζικό δανεισμό. Σημαντική λεπτομέρεια για το ισοζύγιο πληρωμών. Επίσης αυξάνονται τα έσοδα του Δημοσίου, είτε κεντρικά είτε σε επίπεδο αυτοδιοίκησης και τοπικής οικονομίας.

Οι τρεις λόγοι που έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα ενοίκια

Η ακρίβεια του ρεπορτάζ επιβεβαιώνεται και από την Τράπεζα της Ελλάδος. Στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας καταγράφονται οι τρεις λόγοι για τους οποίους έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα ενοίκια.

1. Χιλιάδες ακίνητα που έχουν δεσμευθεί μέσω μη εξυπηρετούμενων δανείων βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια τραπεζών και servicers, χωρίς να έχουν επιστρέψει στην αγορά. Αν και τα περισσότερα προορίζονται για πλειστηριασμούς, παραμένουν «παρκαρισμένα» για μεγάλα χρονικά διαστήματα λόγω και των χρονοβόρων διαδικασιών.
2. Η επενδυτική εκμετάλλευση των κατοικιών, είτε μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων είτε μέσω ξένων επενδυτικών σχημάτων, απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων σπιτιών, τα οποία μετατρέπονται σε τουριστικά προϊόντα.
3. Το πρόβλημα επιτείνει και η περιορισμένη παραγωγή νέων κατοικιών. Η οικοδομική δραστηριότητα το πρώτο εξάμηνο του 2025 υποχώρησε κατά 14% σε αριθμό αδειών, 24% σε επιφάνεια και 17% σε όγκο. Άρα, η οικοδομή έχει καθηλωθεί σε ιστορικό χαμηλό.

«Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που λειτουργεί με τεχνητή έλλειψη: οι τιμές ανεβαίνουν όχι γιατί υπάρχει περισσότερη ζήτηση, αλλά γιατί δεν υπάρχει επαρκής προσφορά», αναφέρει η ΤτΕ. Βλέπετε κάποια επισήμανση για την Golden Visa;

*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής