Μας «ακούει» τελικά το κινητό μας; Μύθοι και αλήθειες

Όλοι το έχουμε νιώσει: λέμε στους φίλους μας ότι θέλουμε να κάνουμε ένα ταξίδι στην Ιταλία και, χωρίς να έχουμε ψάξει τίποτα στο Google, αρχίζουν να εμφανίζονται διαφημίσεις για φθηνές πτήσεις για Μιλάνο και Ρώμη. Προτείνουμε στον σύντροφό μας ένα καινούριο εστιατόριο και ξαφνικά το smartphone γεμίζει με σχετικά άρθρα και posts. Όταν μάλιστα διαβάζουμε ότι η Apple κλήθηκε να καταβάλει αποζημίωση 95 εκατ. δολαρίων έπειτα από αγωγή για τη λειτουργία του Siri, η υποψία ότι το κινητό μας «κρυφακούει» μοιάζει να επιβεβαιώνεται. Τι συμβαίνει όμως πραγματικά;

Σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο της Washington Post, πολλές εφαρμογές και τεχνολογίες – από chatbots μέχρι voice assistants – μπορούν να εντοπίζουν την τοποθεσία, τη δραστηριότητά μας και τη φωνή μας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτά τα δεδομένα καταγράφονται ή αναλύονται χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε πλήρως και χρησιμοποιούνται όχι μόνο για διαφημίσεις αλλά και για άλλους σκοπούς.

Ο καθηγητής του Πανεπιστήμιο Νορθουέστερν David Choffnes θεωρεί ότι υπάρχουν «λίγες πιθανότητες» οι στοχευμένες διαφημίσεις να βασίζονται άμεσα σε ό,τι έχει καταγράψει το μικρόφωνο του κινητού μας. Όπως εξηγεί, οι εταιρείες ήδη συλλέγουν τεράστιο όγκο δεδομένων για τις συνήθειες, τα ενδιαφέροντα και τις μετακινήσεις μας, αρκετό ώστε να προβλέπουν με μεγάλη ακρίβεια τι μπορεί να μας ενδιαφέρει — χωρίς να χρειάζεται να «ακούν» τις συζητήσεις μας.

Για παράδειγμα:

• Μπορεί ο σύντροφός μας να έψαξε το εστιατόριο από το ίδιο Wi-Fi.
• Ίσως οι αλγόριθμοι να συμπέραναν ότι ταιριάζει στα γούστα μας από παλαιότερες αναζητήσεις σε οδηγούς πόλης ή εφαρμογές delivery.

Ειδικοί που μίλησαν στη Washington Post σημειώνουν επίσης κάτι πρακτικό: αν το μικρόφωνο του κινητού κατέγραφε συνεχώς τις συνομιλίες μας, η μπαταρία θα άδειαζε πολύ γρήγορα. Η συνεχής ακρόαση και ανάλυση ήχου είναι ενεργοβόρα διαδικασία.

Η υπόθεση της Apple έδειξε ότι η συλλογή και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων δεν είναι πάντα απόλυτα διαφανής. Η ίδια η εταιρεία – όπως και άλλες – έχει παραδεχτεί ότι ορισμένα ηχητικά αποσπάσματα ελέγχονται από λογισμικό αλλά και από ανθρώπους, για τη βελτίωση των υπηρεσιών τους.

Επιπλέον, μελέτη του David Choffnes το 2020 κατέληξε ότι οι voice assistants δεν ενεργοποιούνται πάντα ακριβώς όταν πρέπει. Η ιδέα ότι μπορεί να καταγράφονται στιγμές χωρίς τη συνειδητή μας επιλογή δεν είναι καθόλου καθησυχαστική.

Το πιθανότερο είναι ότι το κινητό μας δεν μας ακούει συστηματικά για να μας σερβίρει διαφημίσεις. Όμως, η έκταση και η πολυπλοκότητα της συλλογής δεδομένων είναι τέτοια, που οι εταιρείες μπορούν να «μαντεύουν» τις επιθυμίες μας με τρομακτική ακρίβεια. Και αυτό, για πολλούς, είναι σχεδόν εξίσου ανησυχητικό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ποιος είναι ο «κόκκινος λύκος» των ΗΠΑ που δοκιμάστηκε στη Βενεζουέλα