PLUS
Προετοιμάζονται πυρετωδώς για να αμυνθούν εναντίον της Ρωσίας
Του ΝΙΚΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ
Καθώς η παγκόσμια προσοχή μετατοπίζεται στο πρόβλημα της Γάζας και στη Μέση Ανατολή, το Κρεμλίνο παράλληλα με τις συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία εξακολουθεί να έχει στο στόχαστρό του τις χώρες της Βαλτικής. Για τη Ρωσία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Εσθονία εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν συμβολικά πεδία μαχών και ένα κρίσιμο μέτωπο στην ευρύτερη αντιπαράθεσή της με τη Δύση.
Αυτές οι χώρες δεν προετοιμάζονται πλέον απλώς για μια πιθανή σύγκρουση με τη Ρωσία – αναπτύσσουν ενεργά μια νέα περιφερειακή αμυντική στρατηγική που διαμορφώνεται από τα βάναυσα μαθήματα του πολέμου στην Ουκρανία.
Αναλυτικά γι’ αυτό το θέμα αναφέρεται ο ΜπογδάνΠοπόφ, επικεφαλής ψηφιακού τμήματος στο United UkraineThinkTank, ειδικός στην επικοινωνία, σε ένα άρθρο του για το The Gaze, μια ψηφιακή πλατφόρμα για ειδήσεις από την Ουκρανία, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Κατ’ αρχάς, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι από το 2022 η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία έχουν αναθεωρήσει σημαντικά τις στρατιωτικές στρατηγικές τους. Η βασική αρχή τώρα είναι να δρουν χωρίς καθυστέρηση. Η στρατιωτική ηγεσία τους δεν βασίζεται πλέον στις αργές αντιδράσεις ή στην περιορισμένη παρουσία της Ατλαντικής Συμμαχίας. Αντ’ αυτού, κάθε χώρα εφαρμόζει τα δικά της εθνικά αμυντικά σχέδια που επικεντρώνονται στην ταχεία δράση, στην ασύμμετρη αποτροπή και στην ταχεία κινητοποίηση.
Εσθονία
Η Εσθονία, για παράδειγμα, αύξησε τον αμυντικό προϋπολογισμό της στο 5,4% του ΑΕΠ, ξεκίνησε τον εκσυγχρονισμό του πυροβολικού της, ενίσχυσε τα σύνορά της με τη Ρωσία και κατασκεύασε δεκάδες νέες εγκαταστάσεις για την υποστήριξη της κινητοποίησης των εφέδρων. Η Λιθουανία επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, ενώ η Λετονία σχημάτισε μια νέα δύναμη άμυνας.
Και τα τρία έθνη αποκτούν HIMARS, έναν ελαφρύ πολλαπλό εκτοξευτή πυραύλων που αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 για τον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών, NASAMS, ένα επίγειο σύστημα αεράμυνας μικρής έως μεσαίας εμβέλειας, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επενδύουν στην προστασία από τον κυβερνοπόλεμο και προετοιμάζονται για την πιθανότητα μιας άμεσης, συμβατικής ρωσικής επίθεσης – είτε μέσω του διαδρόμου Suwalki, μιας αραιοκατοικημένης περιοχής γύρω από τα σύνορα μεταξύ Λιθουανίας και Πολωνίας που αποτελεί το συντομότερο μονοπάτι μεταξύ της Λευκορωσίας και του ρωσικού θυλάκουτης περιφέρειας Καλίνινγκραντ, είτε μέσω της Βαλτικής Θάλασσας.
Δεύτερον, ο Ποπόφ τονίζει ότι η Ουκρανία έχει γίνει κάτι περισσότερο από απλώς ένα θέμα συμπάθειας ή γεωπολιτικής ανησυχίας – έχει επίσης γίνει μια ζωτική πηγή στρατιωτικών γνώσεων. Τα υπουργεία Άμυνας των χωρών της Βαλτικής αναγνωρίζουν ανοιχτά ότι ενσωματώνουν την εμπειρία της Ουκρανίας στο πεδίο της μάχης: από την τοποθέτηση ναρκών και την ανάπτυξη drones έως την κατασκευή δικτύων καταφυγίων και την ενσωμάτωση του ψηφιακού συντονισμού μεταξύ στρατιωτικού και πολιτικού τομέα. Αναλύουν επίσης τις στρατηγικές κινητοποίησης της Ουκρανίας, τα συστήματα υλικοτεχνικής υποστήριξης, τις αποκεντρωμένες δομές διοίκησης και τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται στα προγράμματα εκπαίδευσης drones.
Σε αντίθεση με το κλασικό μοντέλο άμυνας στις δυτικές χώρες, τα κράτη της Βαλτικής επικεντρώνονται σκόπιμα στο ισραηλινό και στο ουκρανικό δόγμα: τον μέγιστο αριθμό εκπαιδευμένων εφέδρων, την έμφαση στην ψηφιακή κινητοποίηση, την άμυνα στο δίκτυο, τις μάχες στους δρόμους των πόλεων και τη χρήση drones όχι μόνο στο μέτωπο αλλά και πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Η εκπαίδευση των πολιτών για μάχη είναι ιδιαίτερα ενεργή: μαθήματα σκοποβολής, ιατρική εκπαίδευση και εκπαίδευση εθελοντικών μονάδων. Στο Βίλνιους και στο Ταλίν, οι πολιτικοί μιλούν ήδη ανοιχτά για την έννοια της «ολικής άμυνας»– όταν τη χώρα υπερασπίζεται όχι μόνον ο στρατός αλλά και η κοινωνία.
Στρατεύματα
Και οι τρεις χώρες έχουν εντείνει τη στρατιωτική συνεργασία με την Πολωνία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία.Η ανάπτυξη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ, ιδίως του γερμανικού αποσπάσματος στη Λιθουανία, δεν θεωρείται πλέον προσωρινή λύση, αλλά μόνιμη ανάπτυξη. Οι χώρες της Βαλτικής στοχεύουν στη δημιουργία μιας πρώτης γραμμής της Συμμαχίας, όπου κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο θα πρέπει να έχει έναν χάρτη των βομβαρδισμών, ένα σχέδιο εκκένωσης και εφεδρικές δυνάμεις.
Η ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ αποτέλεσε στρατηγικό σοκ για τη Μόσχα. Η Συμμαχία ελέγχει πλέον το μεγαλύτερο μέρος των χερσαίων συνόρων με τη Ρωσία στονΒορρά. Και αυτό έχει αλλάξει όλους τους υπολογισμούς του Κρεμλίνου. Η Φινλανδία ενσωμάτωσε αμέσως τη στρατιωτική υποδομή της στο κοινό σύστημα του ΝΑΤΟ και τα κράτη της Βαλτικής απέκτησαν έναν αξιόπιστο εταίρο στην οπισθοφυλακή. Από εδώ και στο εξής, το αμυντικό σχέδιο της περιοχής βασίζεται στην κοινή εφοδιαστική διοίκηση μέσω του βόρειου διαδρόμου, στην ταχεία ανάπτυξη εξοπλισμού και ομάδων μάχης μέσω της Λαπωνίας προς τη Βαλτική Θάλασσα.
Επιπλέον, τα κράτη της Βαλτικής είναι από τους πιο ένθερμους πολιτικούς υποστηρικτές της Ουκρανίας εντός της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Αυτή η στενή συνεργασία δεν είναι σύμπτωση – αναγνωρίζουν ότι η αντίσταση της Ουκρανίας τους δίνει τον απαραίτητο κρίσιμο χρόνο για να ενισχύσουν την άμυνά τους. Αλλά εάν η Δύση κάνει ένα σοβαρό λάθος και επιτρέψει μια ρωσική νίκη στην Ουκρανία, η Λετονία θα μπορούσε να είναι η επόμενη – και μέχρι τότε μπορεί να μην υπάρχει ούτε χρόνος ούτε περιθώριο για οποιαδήποτε αντίδραση.
Τέλος, ο ειδικός συνοψίζει ότι τα κράτη της Βαλτικής δεν έχουν αυταπάτες για την απειλή που αντιμετωπίζουν. Δεν εναποθέτουν την εμπιστοσύνη τους αποκλειστικά στη διπλωματία, κυρίως δεν εμπιστεύονται ότι οι κυρώσεις θα αποτρέψουν τη ρωσική επιθετικότητα, ούτε ελπίζουν σε κάποια περιστασιακή καλή θέληση.
Οι ενέργειές τους καθοδηγούνται από τη σαφή κατανόηση της νέας ευρωπαϊκής πραγματικότητας – μιας πραγματικότητας που ορίζεται από οχυρώσεις, επαγγελματικούς στρατούς, στρατηγικές κινητοποίησης και συμμαχίες επιβίωσης. Οι προετοιμασίες τους για την άμυνα δεν αφορούν την επιδίωξη πολέμου, αλλά την αποφυγή τού να πληρώσουν ένα βαρύτατο κόστος -ίσως και την ίδια την ανεξαρτησία τους- λόγω της μη έγκαιρης προετοιμασίας.
Η Ουκρανία έχει αποδείξει τι σημαίνει για ένα σύγχρονο έθνος να αγωνίζεται για το μέλλον του. Οι χώρες της Βαλτικής είναι η επόμενη γραμμή άμυνας – και αυτή η γραμμή δεν λυγίζει πλέον.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ της Κυριακής
