PLUS
Σε έναν κόσμο που, όπως ο ίδιος λέει, γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνος, ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ εμφανίζεται ταυτόχρονα ως προειδοποιητής και ως φορέας μιας σκληρής ρητορικής που τροφοδοτεί ακριβώς αυτή την επικινδυνότητα. Ο αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας δήλωσε ότι η Μόσχα δεν επιθυμεί μια παγκόσμια σύγκρουση, ωστόσο παραδέχθηκε ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν μπορεί πλέον να αποκλειστεί. Η διατύπωση αυτή συνοψίζει εύγλωττα το παράδοξο της ρωσικής στάσης: άρνηση της πρόθεσης, αλλά αποδοχή του κινδύνου ως σχεδόν αναπόφευκτου.
Τρία χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η σύγκρουση εξακολουθεί να λειτουργεί ως το επίκεντρο της μεγαλύτερης αντιπαράθεσης μεταξύ Μόσχας και Δύσης από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Παρότι βρίσκονται σε εξέλιξη διερευνητικές επαφές με απεσταλμένους του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο Μεντβέντεφ ξεκαθαρίζει ότι η δυσπιστία απέναντι στη Δύση παραμένει βαθιά ριζωμένη στο Κρεμλίνο. Η επανέναρξη των διαύλων επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον χαρακτηρίζεται μεν «ενθαρρυντική», αλλά δεν αναιρεί —σύμφωνα με τον ίδιο— τη διαχρονική περιφρόνηση των ρωσικών συμφερόντων από τις δυτικές δυνάμεις.
Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας, που τα τελευταία χρόνια έχει υιοθετήσει τον ρόλο του «γερακιού» της ρωσικής ελίτ, μιλά για έναν κόσμο όπου «το όριο του πόνου μειώνεται». Πρόκειται για μια φράση που αφήνει να εννοηθεί πως οι αντοχές των κρατών και των κοινωνιών στην πίεση, στον πόλεμο και στην αστάθεια εξαντλούνται επικίνδυνα. Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια αυτή ρητορική συνοδεύεται από επανειλημμένες προειδοποιήσεις περί πυρηνικής κλιμάκωσης, τις οποίες η Δύση συχνά απορρίπτει ως μπλόφα ή ως εργαλείο εκφοβισμού.
Στο εσωτερικό της Ρωσίας, ο Μεντβέντεφ θεωρείται από ξένους διπλωμάτες ένας αξιόπιστος δείκτης της σκέψης των σκληροπυρηνικών κύκλων που περιβάλλουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν — ακόμη κι αν η τελική απόφαση παραμένει αποκλειστικά στα χέρια του Ρώσου προέδρου. Η εικόνα ενός σκίτσου που τον απεικονίζει να σημαδεύει Ευρωπαίους ηγέτες, κρεμασμένου στον χώρο της συνέντευξης, λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικό σχόλιο παρά ως απλή διακόσμηση: η αντιπαράθεση με την Ευρώπη παρουσιάζεται όχι ως διπλωματική διαφωνία, αλλά ως σύγκρουση μηδενικού αθροίσματος.
Από την άλλη πλευρά, η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της περιγράφουν τον πόλεμο ως μια αναβίωση αυτοκρατορικών φιλοδοξιών, προειδοποιώντας ότι μια ρωσική νίκη θα άνοιγε τον δρόμο για μελλοντική σύγκρουση με το ΝΑΤΟ. Η Μόσχα απορρίπτει κατηγορηματικά αυτούς τους ισχυρισμούς, επιμένοντας ότι πρόκειται για «ιστορίες τρόμου» που χρησιμοποιούνται για να δικαιολογήσουν τη στρατιωτική και πολιτική στήριξη προς το Κίεβο.
Η αναφορά του Μεντβέντεφ σε μια αλληλουχία διεθνών κρίσεων — από τη Βενεζουέλα έως τη Γροιλανδία — ως κάτι «απλώς υπερβολικό» αποκαλύπτει μια ευρύτερη ρωσική αφήγηση: ότι η Δύση υπερδραματοποιεί απειλές για να νομιμοποιήσει τη δική της γεωπολιτική συμπεριφορά. Όμως αυτή η προσπάθεια αποδόμησης των δυτικών φόβων δεν αναιρεί το γεγονός ότι η παγκόσμια αστάθεια βαθαίνει, ούτε ότι η ρητορική της μόνιμης κλιμάκωσης, από όποια πλευρά κι αν προέρχεται, ενισχύει τον ίδιο τον κίνδυνο που υποτίθεται ότι θέλει να αποτρέψει.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι δηλώσεις Μεντβέντεφ λειτουργούν λιγότερο ως κάλεσμα αποκλιμάκωσης και περισσότερο ως καθρέφτης ενός κόσμου που συνηθίζει στην ιδέα της σύγκρουσης. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ανησυχητικό μήνυμα απ’ όλα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μεντβέντεφ: Παράνομες αλλά συνεπείς με τα συμφέρονται των ΗΠΑ οι ενέργειες του Τραμπ
