PLUS
Η Βρετανία πέρασε αιώνες προσπαθώντας να πείσει τους υπηκόους της ότι ο νόμος ισχύει για όλους. Χρειάστηκε όμως να συλληφθεί ένας πρίγκιπας για να το πιστέψει πραγματικά.
Η υπόθεση του Πρίγκιπα Άντριου μετά από εβδομάδες σταδιακής ανατροφοδότησης από τα αρχεία του Έπσταϊν του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δεν είναι απλώς ένα σκάνδαλο. Είναι ένα θεσμικό θαύμα: για πρώτη φορά, η μοναρχία δοκιμάζει κάτι ριζοσπαστικό — την κανονικότητα.
Για αιώνες τα μέλη της Βασιλικής οικογένειας αντιμετωπίζονταν σαν εύθραυστα εκθέματα μουσείου. Δεν τους αγγίζεις, δεν τους ανακρίνεις, και κυρίως δεν τους ζητάς εξηγήσεις. Τους μετακινείς προσεκτικά μέσα στην ιστορία, όπως μετακινείς μιαν πορσελάνη: με σεβασμό και ασφάλιση. Ξαφνικά όμως η πορσελάνη κλήθηκε στο αστυνομικό τμήμα.
Και τότε αποκαλύφθηκε κάτι βαθιά σοκαριστικό: κάτω από τις τιάρες υπάρχει άνθρωπος. Χωρίς φρουρά, χωρίς τελετουργικό, χωρίς άλογο — απλώς ένας κύριος που πρέπει να απαντήσει σε ερωτήσεις.
Η στιγμή είναι ιστορική, όχι γιατί ένα μέλος της Βασιλικής οικογένειας μπλέχτηκε με τη δικαιοσύνη. Παλαιότερα ο σκύλος της πριγκίπισσας Άννας δάγκωσε ένα κορίτσι στο Γουίνδσορ Γκρέιτ Παρκ και της επιβλήθηκε πρόστιμο 500 λιρών. Της επιβλήθηκε επίσης πρόστιμο 400 λιρών για υπερβολική ταχύτητα στο Γκλόστερσαϊρ. Αυτό έχει συμβεί και σε άλλες εποχές — αλλά γιατί η χώρα δεν κατέρρευσε από το σοκ. Οι δρόμοι δεν γέμισαν από πολίτες που φώναζαν «μα πώς γίνεται;». Αντίθετα, η αντίδραση ήταν σχεδόν βαρετή:
ναι, προφανώς.
Η βαρεμάρα είναι το μεγαλύτερο πλήγμα στη μεγαλοπρέπεια.
Η βρετανική μοναρχία βασίζεται σε μια λεπτή συμφωνία: οι πολίτες κάνουν ότι πιστεύουν στη μαγεία και οι βασιλικοί κάνουν ότι ζουν κανονικά. Όταν ένας πρίγκιπας αντιμετωπίζεται σαν οποιοσδήποτε άλλος, η συμφωνία δεν καταρρέει — απλώς γίνεται πιο ειλικρινής. Και ίσως πιο ανθρώπινη.
Για χρόνια το Βρετανικό Στέμμα παρουσιαζόταν ως κάτι μεταξύ οικογένειας και θεσμού. Μια οικογένεια που χρηματοδοτείται δημόσια αλλά ζει ιδιωτικά, με υποχρεώσεις συμβολικές και ευθύνες ασαφείς. Η σύλληψη ενός μέλους της διαλύει την ομίχλη: Από κάτι που μοιάζει υπεράνω κοινωνίας, γίνεται μέρος της κοινωνίας.
Η δημοκρατία δεν απαιτεί να καταργηθούν τα σύμβολα. Απαιτεί να λειτουργούν μέσα στην πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα περιλαμβάνει ανακριτές.
Ο Βασιλιάς Κάρολος υποστήριξε ότι ο νόμος πρέπει να ακολουθήσει την πορεία του — μια φράση τόσο απλή ώστε να ακούγεται επαναστατική όταν αφορά τον θεσμό της Βασιλείας. Για αιώνες ο νόμος μιλούσε εξ ονόματος του μονάρχη· τώρα μιλά και προς αυτόν. Είναι μια μετάβαση σχεδόν φιλοσοφική:Η εξουσία γίνεται θεσμός, και ο θεσμός διαδικασία.
Η Βρετανία δεν χάνει τη μοναρχία της. Χάνει μόνο την ψευδαίσθηση ότι βρίσκεται εκτός πραγματικού κόσμου. Και πιθανόν αυτό να την προστατεύει περισσότερο από κάθε τελετή. Γιατί τελικά ο θεσμός δεν αποδυναμώνεται όταν κάποιος λογοδοτεί — αποδυναμώνεται όταν κανείς δεν χρειάζεται να λογοδοτεί.
Η ιστορία της χώρας δεν αλλάζει δραματικά. Απλώς κατεβαίνει ένα σκαλοπάτι. Από το βάθρο στο πεζοδρόμιο. Και εκεί, όπως αποδεικνύεται, η μοναρχία μπορεί να έχει την ελπίδα πως μπορεί να επιβιώσει καλύτερα. Όχι ως θαύμα — αλλά ως συνήθεια. Η πιο βρετανική εξέλιξη απ’ όλες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αφέθηκε ελεύθερος ο Άντριου – Φεύγει σοκαρισμένος από το Τμήμα (φωτογραφίες)
