Νίκος Βασιλειάδης: Μέση Ανατολή. Στα πρόθυρα μιας παγκόσμιας καταστροφής

22/06/2025 13:49

Ο κόσμος από σήμερα το πρωί είναι πιο διαφορετικός και σίγουρα πιο επικίνδυνος. Οι Αμερικανοί στόχευσαν τις τρεις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, όπως ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν. Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για πολύ επιτυχημένη επίθεση, τονίζοντας πως οι εγκαταστάσεις στο Φορντό καταστράφηκαν.

Οι Ισραηλινοί πανηγυρίζουν αλλά είναι πολλοί αυτοί σε όλο τον πλανήτη που πιστεύουν πως όπως και η εισβολή και κατοχή του Ιράκ υπό την ηγεσία των ΗΠΑ το 2003, ο πόλεμος του Ισραήλ κατά του Ιράν δεν είναι ούτε νόμιμος ούτε δίκαιος. Είναι ένας πόλεμος επιλογής, όχι αναγκαστικής – και σε περίπτωση που οι ΗΠΑ ή οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους, ιδίως η Βρετανία, συμμετάσχουν, κινδυνεύουν να παρασυρθούν σε μια ακόμη καταστροφική και παράνομη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Ο Βομβαρδισμός πυρηνικών εγκαταστάσεων φέρνει στο προσκήνιο την εφιαλτική συζήτηση σχετικά με τους κινδύνους από τη ραδιενέργεια αφορά το ενδεχόμενο διαρροής, με σοβαρές συνέπειες εξαιτίας της ακτινοβολίας και των τοξικών χημικών ουσιών που θα διαχυθούν στην ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με τα όσα ισχύουν η πράξη αυτή των ΗΠΑ συνιστά άμεση παραβίαση του διεθνούς δικαίου αφού απαγορεύεται ρητά βάσει του άρθρου 56 του πρόσθετου πρωτοκόλλου των συμβάσεων της Γενεύης λόγω του κινδύνου πυρηνικής μόλυνσης.

Αντί να ακολουθηθεί η οδός της διπλωματίας και οι ΗΠΑ να πιέσουν τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να τερματίσει την πολιορκία και την καταστροφή της Γάζας, τάχθηκαν πλήρως υπέρ του Νετανιάχου χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν «εξαιρετικές» και απαιτώντας την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν διεξάγοντας πυραυλικές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Η βάση της δικαιολογίας του Ισραήλ για την έναρξη προληπτικών επιθέσεων και της ενεργής συμμετοχής πια της Ουάσινγκτον είναι ανησυχητική. Ο βασικός ισχυρισμός είναι ότι το Ιράν λάμβανε γρήγορα μέτρα για να « οπλίσει το ουράνιό του », με τον Νετανιάχου, τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, να προειδοποιεί επανειλημμένα ότι η Τεχεράνη πλησίαζε σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή στην ανάπτυξη πυρηνικής βόμβας.

Ωστόσο, η αφήγηση του Νετανιάχου έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αξιολόγηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία διαπίστωσε ότι όχι μόνο το Ιράν δεν επιδιώκει ενεργά την κατασκευή πυρηνικών όπλων, αλλά απέχει τουλάχιστον τρία χρόνια από το να έχει την ικανότητα να το πράξει.

Η αφήγηση του Νετανιάχου και του Τραμπ έρχεται επίσης σε άμεση αντίθεση και με τα ευρήματα του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), του οποίου ο γενικός διευθυντής, Ραφαέλ Γκρόσι, επιβεβαίωσε στις 17 Ιουνίου ότι δεν υπήρχε «καμία απόδειξη» ότι το Ιράν ανέπτυσσε συστηματικά πυρηνικά όπλα.

Η CIA και ο ΔΟΑΕ αμφισβητούν τον ισραηλινό ισχυρισμό ότι το Ιράν βρίσκεται κοντά στο να ξεπεράσει ένα πυρηνικό όριο. Ο Ντόναλντ Τραμπ όμως δεν άκουσε την διευθύντρια των εθνικών πληροφοριών, Τούλσι Γκάμπαρντ αλλά υπέκυψε στον “εκβιασμό” του Νετανιάχου.

Η αλήθεια είναι όμως πως ακόμη κι αν το Ιράν κατασκεύαζε βόμβα, το διεθνές δίκαιο δεν δίνει στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ το δικαίωμα να το βομβαρδίζουν. Ο χάρτης του ΟΗΕ είναι σαφής σχετικά με τη χρήση βίας στις διεθνείς σχέσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ θα διαταράξει περαιτέρω τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες και θα καταστήσει τις μελλοντικές συγκρούσεις πιο απρόβλεπτες και επικίνδυνες. Άλλα ισχυρά κράτη θα μπορούσαν να εξαπολύσουν επιθετικούς πολέμους με το πρόσχημα της πρόληψης πραγματικών ή φανταστικών απειλών για την εθνική τους ασφάλεια. Σήμερα, είναι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Αύριο, η Κίνα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ίδια λογική για να δικαιολογήσει την επίθεση στην Ταϊβάν.

Παρόλο που δεν υπάρχει σχέδιο για χερσαία εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράν , οποιαδήποτε επίθεση στην Τεχεράνη κινδυνεύει να εξελιχθεί σε έναν ολοκληρωμένο περιφερειακό πόλεμο. Το Ιράν έχει επανειλημμένα απειλήσει να ανταποδώσει τις αμερικανικές βάσεις στο Ιράκ, το Μπαχρέιν και τον ευρύτερο Κόλπο. Μια επικείμενη επέκταση της αποστολής θα μπορούσε εύκολα να κλιμακωθεί, πυροδοτώντας έναν κύκλο επιθέσεων και αντεπιθέσεων.

Το Ιράν επίσης μπορεί να κλείσει το Στενό του Ορμούζ, ένα κρίσιμο σημείο στραγγαλισμού για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να έχουν παγκόσμιο αντίκτυπο, πλήττοντας τις αγορές ενέργειας και προκαλώντας έναν πληθωριστικό κύκλο.

Με δεδομένη την συμμετοχή των Αμερικανών στον πόλεμο του Ισραήλ κατά του Ιράν, αυτό μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ θεαματικά και ενδεχομένως να ενισχύσει το καθεστώς του αντί να το αποδυναμώσει. Ένα πιθανό αποτέλεσμα είναι ότι οι κληρικοί θα σπεύσουν να κατασκευάσουν μια πυρηνική βόμβα, επικαλούμενοι την επίθεση και την προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος του Ισραήλ ως δικαιολογία. Ας μην προχωρήσουμε το σενάριο της καταστροφής περαιτέρω γιατί όλοι καταλαβαίνουμε πως πρόκειται για έναν οδυνηρό καταστροφικό εφιάλτη.

Τώρα όπως και τότε στο Ιράκ , ο πόλεμος πουλήθηκε με βάση κατασκευασμένες πληροφορίες και καλό θα είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, και το ΝΑΤΟ που πρόκειται να συνεδριάσει να θυμηθεί την πικρή κληρονομιά του Ιράκ.