PLUS
Νέα εμπορική ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση προκαλεί το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ προς τις Βρυξέλλες, με τον Αμερικανό πρόεδρο να απαιτεί την πλήρη εφαρμογή της διατλαντικής εμπορικής συμφωνίας μέχρι τις 4 Ιουλίου — διαφορετικά, όπως προειδοποίησε, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές θα βρεθούν αντιμέτωπες με «πολύ υψηλότερους δασμούς».
Η νέα παρέμβαση Τραμπ ήρθε μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά την οποία οι δύο πλευρές συζήτησαν τόσο τις εμπορικές σχέσεις όσο και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Τραμπ, η Ουάσιγκτον έχει «περιμένει αρκετά» ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να τηρήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στη συμφωνία του Turnberry στη Σκωτία το 2025.
Η συμφωνία προβλέπει σημαντική μείωση ή ακόμη και μηδενισμό ευρωπαϊκών δασμών σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, αλλά και ειδικές ποσοστώσεις χωρίς δασμούς για αμερικανικά αγροτικά και αλιευτικά προϊόντα. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ διατηρούν ανώτατο όριο 15% στους περισσότερους δασμούς ευρωπαϊκών προϊόντων. Ωστόσο, η εφαρμογή της συμφωνίας έχει καθυστερήσει σημαντικά εξαιτίας αντιδράσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πολιτικών διαφωνιών μεταξύ κρατών-μελών.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιθετικός απέναντι στις Βρυξέλλες, δηλώνοντας ότι αν μέχρι την αμερικανική Ημέρα Ανεξαρτησίας δεν έχει ολοκληρωθεί η κύρωση της συμφωνίας, τότε οι δασμοί στα ευρωπαϊκά προϊόντα —και ειδικά στα αυτοκίνητα— θα αυξηθούν δραστικά.
Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, η Ουάσιγκτον εξετάζει αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά οχήματα από 15% σε 25%, μέτρο που θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία αλλά και συνολικά τις εξαγωγές της Ε.Ε. προς τις ΗΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να χαμηλώσει τους τόνους. Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι έχει σημειωθεί «σημαντική πρόοδος» και ότι και οι δύο πλευρές παραμένουν δεσμευμένες στη συμφωνία. Παράλληλα όμως, ξεκαθάρισε ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να δεχθεί μονομερείς αλλαγές στους όρους που είχαν συμφωνηθεί.
Πίσω από τη νέα κρίση κρύβεται και ένα σοβαρό νομικό πρόβλημα για τον ίδιο τον Τραμπ. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάσισε νωρίτερα μέσα στο 2026 ότι μέρος των προηγούμενων δασμών που είχε επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν αντισυνταγματικό, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Λευκού Οίκου να χρησιμοποιεί μονομερώς «κατάσταση οικονομικής έκτακτης ανάγκης» για την επιβολή εμπορικών κυρώσεων.
Παρά το νομικό εμπόδιο, η κυβέρνηση Trump αναζητά εναλλακτικούς τρόπους επιβολής πιέσεων, αξιοποιώντας άλλες εμπορικές διατάξεις της αμερικανικής νομοθεσίας. Αυτό έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές αγορές, καθώς οι επιχειρήσεις φοβούνται ένα νέο κύμα εμπορικού πολέμου ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη.
Οι μεγαλύτεροι χαμένοι μιας πιθανής κλιμάκωσης θα μπορούσαν να είναι οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, ιδιαίτερα η γερμανική βιομηχανία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική αγορά. Αναλυτές προειδοποιούν ότι νέοι δασμοί θα αυξήσουν το κόστος εξαγωγών, θα επηρεάσουν την παραγωγή και ίσως οδηγήσουν ακόμη και σε μεταφορά εργοστασίων στις ΗΠΑ ώστε να αποφευχθούν οι επιβαρύνσεις.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης της στρατηγικής σχέσης με την Ουάσιγκτον και στην πίεση πολλών κρατών-μελών που θεωρούν ότι ο Trump χρησιμοποιεί τη συμφωνία ως εργαλείο πολιτικού εκβιασμού. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπάρχουν ήδη φωνές που ζητούν μηχανισμούς «αντιποίνων» σε περίπτωση νέων αμερικανικών δασμών.
Έτσι, οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να εξελιχθούν σε κρίσιμη δοκιμασία για τις διατλαντικές σχέσεις. Και όσο πλησιάζει η 4η Ιουλίου, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να επιταχύνει τις διαδικασίες κύρωσης της συμφωνίας ή να προετοιμαστεί για έναν νέο εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δασμοί 25% από Τραμπ στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα
Νέοι τελωνειακοί δασμοί από 1η Ιουλίου αυξάνουν το κόστος αγορών από τρίτες χώρες
