Ο Ντόναλντ Τραμπ φτάνει αυτή την εβδομάδα στο Πεκίνο για τη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ (13- 15 Μαίου) κουβαλώντας κάτι πολύ βαρύτερο από τις αποσκευές ενός Αμερικανού προέδρου: την εικόνα μιας υπερδύναμης που μοιάζει για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες να χάνει τον έλεγχο των εξελίξεων.
Διεθνείς αναλυτές εκτιμούςν πως στη συνάντηση αυτή θα δούμε έναν Τραμπ πολιτικά στριμωγμένο, διεθνώς απομονωμένο και αναγκασμένο να ζητήσει τη συνεργασία της Κίνας σε μια στιγμή που το Πεκίνο αισθάνεται πως η ιστορία κινείται υπέρ του. Δεν βλέπουν τη σύνοδο αυτή ως μια ακόμη διπλωματική συνάντηση, αλλά ως μια στιγμή συμβολικής ανατροπής: ο πρόεδρος των ΗΠΑ πηγαίνει στην Κίνα όχι από θέση ισχύος αλλά ανάγκης.
Για την κατάσταση αυτή αίτιος είναι ο ίδιος ο Τραμπ ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στη σημερινή αδυναμία της Ουάσινγκτον. Οι χειρισμοί του στην Ουκρανία, η κρίση στη Γάζα, η σύγκρουση με το Ιράν αλλά και η αλλοπρόσαλλη πολιτική του απέναντι στην Ταϊβάν έχουν, αποσταθεροποιήσει τη διεθνή σκηνή και έχουν διαβρώσει την αξιοπιστία των ΗΠΑ απέναντι στους συμμάχους τους. Η Διεθνής κοινή γνώμη βλέπει έναν πρόεδρο που λειτουργεί περισσότερο παρορμητικά παρά στρατηγικά, δημιουργώντας διαρκώς κρίσεις τις οποίες στη συνέχεια αδυνατεί να ελέγξει.
Η πιο επείγουσα ανάγκη του Τραμπ αυτή τη στιγμή είναι το Ιράν. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τεράστια πίεση στην παγκόσμια οικονομία, ενώ ο φόβος για διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ απειλεί να τινάξει στον αέρα τις αγορές ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος χρειάζεται επειγόντως τη βοήθεια του Πεκίνου ώστε να ασκηθεί πίεση στην Τεχεράνη και να αποφευχθεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση. Κι εδώ βρίσκεται το μεγάλο στρατηγικό πλεονέκτημα του Σι: γνωρίζει ότι ο Τραμπ τον χρειάζεται περισσότερο απ’ όσο η Κίνα χρειάζεται τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Πεκίνο βλέπει τη σύνοδο ως ευκαιρία να αποσπάσει παραχωρήσεις σε ζητήματα που θεωρεί ζωτικής σημασίας — κυρίως στην Ταϊβάν. Η κινεζική ηγεσία θεωρεί τον Τραμπ απρόβλεπτο αλλά ταυτόχρονα ευάλωτο σε πολιτικές συναλλαγές. Αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία σε Ταϊπέι, Τόκιο και Σεούλ, καθώς υπάρχει φόβος ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να «ανταλλάξει» σκληρότερη στάση απέναντι στην Ταϊβάν με κινεζική συνεργασία στο Ιράν ή στο εμπόριο.
Για χρόνια, η Ουάσινγκτον παρουσίαζε το Πεκίνο ως αποσταθεροποιητικό παράγοντα. Ωστόσο η κατάσταση έχει πλέον αντιστραφεί: η Κίνα εμφανίζεται ως ψυχρή, υπολογιστική και στρατηγικά συνεπής δύναμη, ενώ οι ΗΠΑ μοιάζουν εγκλωβισμένες στην αστάθεια που παράγει ο ίδιος ο Τραμπ. Ο Σι Τζινπίνγκ δεν χρειάζεται πλέον να αποδείξει ότι η Κίνα ανεβαίνει — το δείχνει η ίδια η αδυναμία της Αμερικής.
Το σπουδαιότερο είναι ίσως ότι χώρες που παραδοσιακά βασίζονταν στην αμερικανική προστασία αρχίζουν πλέον να αμφιβάλλουν αν η Ουάσινγκτον παραμένει αξιόπιστος εγγυητής ασφάλειας. Η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη, η Ασία νευρική και οι παραδοσιακές συμμαχίες των ΗΠΑ πιο εύθραυστες από ποτέ.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο αποκτά χαρακτήρα σχεδόν ταπεινωτικής αναγνώρισης της κινεζικής ισχύος. Έτσι ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι απλώς μια κακή διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δύο ηγέτες, αλλά η σταδιακή μετάβαση σε έναν κόσμο όπου η Κίνα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη επιρροή επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες υπονομεύουν μόνες τους τη θέση τους. Και η εικόνα του Τραμπ να πηγαίνει στο Πεκίνο «γνωρίζοντας ότι ο Σι κρατά όλα τα χαρτιά», ίσως να είναι το πιο ξεκάθαρο σύμβολο αυτής της αλλαγής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τραμπ: «Δεν μου αρέσει» η απάντηση του Ιράν στο ειρηνευτικό σχέδιο
Τραμπ: Η Ιταλία δεν μας στάθηκε όταν είχαμε ανάγκη
PLUS


