Οι ΗΠΑ «δεν έχουν δικαίωμα» να καταλάβουν τη Γροιλανδία, λέει η πρωθυπουργός της Δανίας μετά τις νέες απειλές Τραμπ

05/01/2026 8:29

Τις τελευταίες ημέρες, ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με την πιο σοβαρή πρόκληση στη μεταψυχροπολεμική εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ μετά από δεκαετίες, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να ανατρέψει την ηγεσία της Βενεζουέλας, προκαλώντας κύμα πολιτικής, νομικής και διπλωματικής κρίσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πέρα από την ίδια την επέμβαση, όμως, οι εξελίξεις έχουν πυροδοτήσει αντιδράσεις και σε εντελώς διαφορετικά πεδία, όπως η αξίωση των ΗΠΑ να «ελέγξουν» στρατηγικά εδάφη, ειδικά μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα , όταν η δεξιά podcaster Katie Miller – σύζυγος του Stephen Miller, του ισχυρού αναπληρωτή αρχηγού του επιτελείου του Ντόναλντ Τραμπ για θέματα πολιτικής – δημοσίευσε στο X έναν χάρτη της Γροιλανδίας ντυμένο με αστέρια και ρίγες με τη λεζάντα: «ΣΥΝΤΟΜΑ».

Στις 3 Ιανουαρίου 2026, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές και στρατιωτική επέμβαση εντός της Βενεζουέλας, συνεπλάκησαν με δυνάμεις της ασφάλειας και τελικά συνέλαβαν και μετέφεραν στις ΗΠΑ τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του, κατηγορώντας τον για ναρκοτρομοκρατία και εγκλήματα. Αυτή η ενέργεια —που οι ΗΠΑ περιγράφουν ως μέρος «αντιναρκωτικής» επιχείρησης με στόχο τον τερματισμό της ροής ναρκωτικών και την προστασία της εθνικής ασφάλειας— έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και διεθνώς.

Η αντίδραση των Αμερικανών Δημοκρατικών ηγετών ήταν άμεση και θυελλώδης. Κορυφαίοι βουλευτές και γερουσιαστές κατήγγειλαν τη στρατιωτική ενέργεια ως «wildly illegal» (ακραία παράνομη) και ως παραβίαση του Συντάγματος, λόγω της πλήρους παράκαμψης του Κογκρέσου και της απαίτησης για έγκριση βάσει του War Powers Resolution του 1973. Το ρεπουμπλικανικό αφήγημα ότι επρόκειτο για μια «αντι-ναρκωτική» επιχείρηση απορρίφθηκε ως παραπλανητική. Δημοκρατικοί όπως ο γερουσιαστής Chris Murphy σημείωσαν ότι το Κογκρέσο δεν είχε καν ενημερωθεί, ούτε οι κορυφαίοι ηγέτες της νομοθετικής εξουσίας είχαν κληθεί να συμμετάσχουν στη διαδικασία πριν από την επίθεση.

Ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Βουλή, Hakeem Jeffries, περιέγραψε τη στρατιωτική δράση ως «ενέργεια πολέμου», ενώ άλλοι όπως ο Chuck Schumer προειδοποίησαν ότι τέτοιες ενέργειες αποτελούν επικίνδυνο προηγούμενο για τις ΗΠΑ και μπορούν να οδηγήσουν σε παρατεταμένες στρατιωτικές περιπέτειες, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές και δημόσιους πόρους.

Πέρα από τις πολιτικές αντιδράσεις, μαζικές διαδηλώσεις ξέσπασαν σε πολλές αμερικανικές πόλεις, από Νέα Υόρκη μέχρι Σαν Φρανσίσκο, με πλήθος κόσμου να καταδικάζει την επέμβαση ως παράνομη, επικίνδυνη και αντιδημοκρατική. Παράλληλα, κυβερνήσεις χωρών στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για το πώς αυτή η ενέργεια υπονομεύει το διεθνές δίκαιο και τη σταθερότητα στην περιοχή.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ειδικά εμφανίζονται διχασμένοι καθώς προσπαθούν να καλωσορίσουν την απομάκρυνση του αυταρχικού προέδρου της Βενεζουέλας, αλλά εξακολουθούν να υποστηρίζουν πως όλοι πρέπει να τηρούν τις αρχές του διεθνούς δικαίου που εμφανέστατα καταπάτησε ο Ντόναλντ Τραμπ συλλαμβάνοντας τον Νικολάς Μαδούρο, και δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα κυβερνήσουν τη Βενεζουέλα και θα ελέγξουν τη βιομηχανία πετρελαίου της .

Η κριτική πιθανώς καταπνίγηκε από φόβο μήπως προκληθεί η δυσαρέσκεια του Τραμπ, τη στιγμή που η υποστήριξή του προς την Ουκρανία εξακολουθεί να θεωρείται ζωτικής σημασίας.

Στο ίδιο διάστημα, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, απάντησε με σφοδρό τρόπο στις ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στοχεύσουν στρατηγικά εδάφη όπως τη Γροιλανδία, λέγοντας ότι «δεν έχει απολύτως κανένα νόημα να μιλάμε για την ανάγκη οι Ηνωμένες Πολιτείες να καταλάβουν τη Γροιλανδία» και ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα δικαίωμα να προσαρτήσουν κανένα από τα τρία έθνη του δανικού βασιλείου». Αυτή η δηκτική δήλωση —εν μέσω εντάσεων για το αν η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της σε στρατηγικές περιοχές— αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη ανησυχία των ευρωπαϊκών συμμάχων για την επανεμφάνιση επεκτατικών τάσεων στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Το νέο αυτό διεθνές σκηνικό υπογραμμίζει όχι μόνο τις πολιτικές και ιδεολογικές διαιρέσεις μέσα στις ΗΠΑ αλλά και τις γεωπολιτικές προκλήσεις που προκύπτουν όταν μια παγκόσμια δύναμη επιλέγει μονομερείς στρατιωτικές δράσεις χωρίς ευρεία νομιμοποίηση από το Κογκρέσο ή το διεθνές σύστημα — μια κατάσταση που κινδυνεύει να αποσταθεροποιήσει όχι μόνο τη Λατινική Αμερική, αλλά ολόκληρο το σύστημα συλλογικής ασφάλειας.