PLUS
Σημαντική αύξηση της σεξουαλικής βίας ως τακτικής πολέμου, βασανιστηρίων και πολιτικής καταστολής καταγράφει για το 2025 η 17η ετήσια έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τη σεξουαλική βία σε συγκρούσεις, την οποία παρουσίασε η Ειδική Αντιπρόσωπος Πραμίλα Πάτεν.
Η έκθεση, που καλύπτει την περίοδο Ιανουαρίου–Δεκεμβρίου 2025 και αφορά 21 εμπόλεμες χώρες, καταγράφει 9.788 επαληθευμένα περιστατικά, αριθμός υπερδιπλάσιος σε σχέση με το 2024 (4.617). Όπως επισημαίνεται, τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν μόνο ένα μέρος του φαινομένου, το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αθέατο και υποκαταγεγραμμένο.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, κρατικοί και μη κρατικοί δρώντες αξιοποίησαν τη σεξουαλική βία ως εργαλείο ελέγχου πληθυσμών, με πρακτικές όπως βιασμούς, ομαδικούς βιασμούς, απαγωγές και σεξουαλική δουλεία. Τα θύματα, ηλικίας από 1 έως 70 ετών, περιλαμβάνουν και άτομα με αναπηρίες, ενώ καταγράφονται περιπτώσεις ακραίας βίας που οδήγησαν ακόμη και σε θανάτους ή αυτοκτονίες.
Εκτεταμένη χρήση σε συγκρούσεις και χώρους κράτησης
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη χρήση της σεξουαλικής βίας σε χώρους κράτησης, κυρίως κατά ανδρών και αγοριών, ως μέσο ταπείνωσης και εξαναγκασμού. Αναφορές καταγράφηκαν σε σειρά χωρών, μεταξύ των οποίων η Λιβύη, η Μιανμάρ, η Ουκρανία, η Ρωσία, η Υεμένη και η Υποσαχάρια Αφρική.
Παράλληλα, ευάλωτες ομάδες όπως γυναίκες πρόσφυγες και εκτοπισμένες, καθώς και ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο στοχευμένης βίας και εκμετάλλευσης.
Καταχωρίσεις κρατικών και μη κρατικών δρώντων
Στο παράρτημα της έκθεσης περιλαμβάνονται 77 δρώντες, κυρίως ένοπλες ομάδες. Μεταξύ αυτών, για πρώτη φορά, καταγράφονται και κρατικοί φορείς, με αναφορές σε ένοπλες δυνάμεις χωρών όπως η Ρωσία και το Ισραήλ.
Για τη Ρωσία, ο ΟΗΕ επαλήθευσε 310 περιστατικά σε βάρος κυρίως Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και πολιτών κρατουμένων, ενώ για το Ισραήλ καταγράφονται 31 επαληθευμένες περιπτώσεις που σχετίζονται κυρίως με χώρους κράτησης και στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οι αναφορές αυτές βασίζονται, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, σε αξιόπιστες πληροφορίες και εντάσσονται σε ευρύτερα μοτίβα σεξουαλικής βίας σε συνθήκες σύγκρουσης. Και οι δύο πλευρές, όπως σημειώνεται, έχουν απορρίψει τις σχετικές καταγγελίες.
Ένα παγκόσμιο φαινόμενο με περιορισμένες βελτιώσεις
Παρά τη δραματική εικόνα, η έκθεση καταγράφει και μια θετική τάση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου παρατηρείται μείωση περιστατικών σε συνεργασία με τον ΟΗΕ.
Κλείνοντας, η Πραμίλα Πάτεν τόνισε ότι η σεξουαλική βία σε εμπόλεμες ζώνες αποτελεί παγκόσμιο και διαρκές φαινόμενο, υπογραμμίζοντας ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να εστιάσει στην προστασία των θυμάτων και όχι σε επιλεκτικές πολιτικές ερμηνείες.
Έκρηξη με τρεις τραυματίες σε εργοστάσιο στην Κορινθία
